Wrzesień (Sep.) to dziewiąty miesiąc roku w kalendarzu gregoriańskim, znajdujący się pomiędzy sierpniem a październikiem. Ma 30 dni. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa sept (od septem) oznaczającego "siedem" – był to siódmy miesiąc roku zanim styczeń i luty zostały dodane do początku roku.
Pochodzenie polskiej nazwy
Polska nazwa wrzesień wiąże się z roślinnością i porami roku. Pochodzi od słowa wrzos – wrzosy i inne późnoletnie zioła kwitną często właśnie we wrześniu, stąd w wielu językach zachowały się nazwy związane z porą późnego lata i początku jesieni.
Ciekawostki kalendarzowe
- Początek tygodnia: Wrzesień zawsze zaczyna się w tym samym dniu tygodnia co grudzień. Wynika to z układu długości miesięcy: przesunięcie między początkiem września a początkiem grudnia sumuje się do siedmiu dni, czyli pełnego cyklu tygodnia.
- Długość: Ma 30 dni — zatem dzień kończący miesiąc przypada o jeden dzień tygodnia później niż dzień jego początku (30 dni ≡ 2 tygodnie + 2 dni; koniec miesiąca to start +29 dni ≡ start +1 dzień tygodnia).
- Pozycja w roku: We wrześniu zaczyna się astronomiczna jesień w półkuli północnej (równonoc jesienna przypada zwykle 22–23 września), podczas gdy w półkuli południowej zaczyna się wiosna.
Święta, obchody i wydarzenia
- 1 września – rocznica wybuchu II wojny światowej (w Polsce upamiętniana, choć nie jest dniem wolnym od pracy).
- 8 września – Międzynarodowy Dzień Piśmiennictwa (International Literacy Day) – ustanowiony przez UNESCO.
- 21 września – Międzynarodowy Dzień Pokoju (International Day of Peace).
- 27 września – Światowy Dzień Turystyki (World Tourism Day).
- W Polsce i wielu krajach wrzesień to tradycyjny czas rozpoczęcia roku szkolnego i akademickiego, a także okres żniw i dożynek — kończą się letnie zbiory, rozpoczyna się sezon na jabłka i inne owoce późnego lata.
Astronomia i przyroda
We wrześniu obserwujemy równonoc jesienną na półkuli północnej (około 22–23 września), gdy dzień i noc są w przybliżeniu równej długości. Meteorologiczna jesień zaczyna się formalnie 1 września. W przyrodzie często widać przemiany: liście zaczynają żółknąć, pojawiają się jesienne ptaki przelotne, a wrzosowiska nabierają barw.
Zodiak
Z punktu widzenia astrologii, znaki zodiaku przypisane do września to najczęściej Panna (ok. 23 sierpnia – 22 września) oraz Waga (ok. 23 września – 22 października), przy czym graniczne daty mogą się różnić w zależności od roku i używanego systemu.
Kultura i przysłowia
We wrześniu wiele kultur celebruje koniec żniw i początek chłodniejszych miesięcy. W polskiej tradycji można spotkać przysłowia i powiedzenia odnoszące się do pogody i urodzaju we wrześniu – to czas ocen, czy lato było udane, a nadchodząca zima będzie łagodna czy sroga.
Wrzesień to miesiąc przejściowy między latem a jesienią, bogaty zarówno w wydarzenia przyrodnicze, jak i społeczno-kulturowe — od równonocy i zbiorów po powrót dzieci do szkół i intensyfikację życia kulturalnego po wakacjach.
