Belize to niewielkie państwo w Ameryce Środkowej, niegdyś znane jako Brytyjski Honduras. Nazwę zmieniono w 1973 roku, a kraj uzyskał niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1981 roku. Historia Belize sięga daleko w przeszłość — na jego terytorium rozwijała się kiedyś cywilizacja Majów. Dziś Belize jest jedynym w regionie anglojęzycznym krajem, co wynika z jego kolonijnej przeszłości jako terytorium brytyjskiego, podczas gdy sąsiedzi byli koloniami hiszpańskimi.

Język i społeczeństwo

Językiem urzędowym i najczęściej używanym jest angielski, lecz w praktyce wiele osób posługuje się również innymi językami. W kraju powszechne są hiszpański i lokalny język kreolski (Kriol). Wiele osób jest dwujęzycznych lub wielojęzycznych — Belize to prawdziwy tyglem kultur.

Populacja Belize wynosi około 375 000 osób (374 681 w 2017). Społeczeństwo jest zróżnicowane etnicznie: Kriole stanowią około 21% ludności, żyją tu też duże grupy Mestizos, potomkowie Majów oraz Garinagu (mieszanka pochodzenia afrykańskiego, arawakowego i karibskiego). Obecnie na terenie kraju żyją trzy główne grupy Majów: Jukatec, Mopan i Kekchi.

Geografia i miasta

Belize leży nad Morzem Karaibskim. Graniczy z Meksykiem na północy oraz z Gwatemalą na zachodzie i południu. Jego powierzchnia to nieco poniżej 23 000 km², dzięki czemu jest jednym z mniejszych państw regionu.

Spośród miast najważniejsze są: Belmopan — nowa stolica położona blisko środka kraju (stolicę przeniesiono z Belize City po zniszczeniach spowodowanych huraganem), oraz Belize City, które pozostaje największym miastem i głównym portem. Inne znaczące ośrodki to Corozal Town, Orange Walk Town, Punta Gorda oraz Santa Elena/San Ignacio (miasto bliźniacze) i San Pedro Town.

Wyspy, rafy i przyroda

Na wybrzeżu znajduje się około 450 wysp (cayes), z których największa to Ambergris Caye o długości około 40 km. W wodach przybrzeżnych rozciąga się słynny pas rafowy — rafy koralowe Belize, część Mesoamerykańskiej Rafy Koralowej. Rafy te obejmują wiele atolów, cieśnin i lagun, a także znane na całym świecie formacje, takie jak Wielka Niebieska Dziura (Great Blue Hole) — popularne miejsce nurkowe i jednocześnie obszar chroniony wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

W głębi lądu znajdują się tropikalne lasy, rzeki, jaskinie i rezerwaty przyrody, w tym tereny chronione dla jaguarów i innych dzikich zwierząt. Cennym przykładem ochrony przyrody jest m.in. Cockscomb Basin Wildlife Sanctuary.

Klimat

Przybrzeżne obszary Belize mają klimat tropikalny; średnie temperatury zwykle wahają się od około 20 °C do 32 °C przez większą część roku. Wnętrze kraju, w wyższych partiach i w górach, może być nieco chłodniejsze. Belize ma wyraźne pory deszczową i suchą — deszcze występują głównie od maja/czerwca do listopada. W sezonie huraganowym (głównie od czerwca do listopada) region narażony jest na uderzenia huraganów, które mogą powodować znaczące zniszczenia.

Gospodarka i infrastruktura

Gospodarka Belize opiera się na turystyce, rolnictwie (m.in. cukier, banany, cytrusy), rybołówstwie i przemyśle leśnym. W ostatnich dekadach odkrycie złóż ropy naftowej przyczyniło się do rozwoju sektora energetycznego. Walutą jest dolar belizeński (BZD), powiązany z dolarem amerykańskim.

Transport opiera się na sieci dróg łączących główne ośrodki, portach morskich i kilku lotniskach — międzynarodowy port lotniczy znajduje się w rejonie Belize City. Wiele wysp i odległych miejsc dostępnych jest morskimi przewozami i lotami krajowymi.

Kultura i turystyka

Belize przyciąga turystów chętnych do nurkowania, snorkelingu, obserwacji ptaków, wędrówek w dżungli i zwiedzania ruin Majów, takich jak Caracol, Xunantunich czy Lamanai. Wśród atrakcji są również jaskinie z archeologicznymi znaleziskami, np. Actun Tunichil Muknal.

Kultura Belize jest bardzo zróżnicowana: muzyka, taniec i tradycje Garinagu (Garifuna) są ważnym elementem tożsamości kraju — kultura Garifuna została uznana przez UNESCO za niematerialne dziedzictwo. Wiele świąt i festiwali łączy elementy afrykańskie, europejskie i rdzenne.

Ustrój polityczny i społeczeństwo

Belize jest państwem demokratycznym i członkiem Wspólnoty Narodów (Commonwealth). Głową państwa jest monarcha brytyjski, reprezentowany w kraju przez gubernatora generalnego. Władza ustawodawcza i wykonawcza opiera się na systemie parlamentarnym.

Wyzwania, przed którymi stoi Belize, to ochrona środowiska (w tym raf koralowych), zarządzanie zasobami naturalnymi, rozwój infrastruktury i zapewnienie równego dostępu do usług publicznych dla zmiennej i wielokulturowej populacji.

Belize to kraj o dużej wartości przyrodniczej i kulturowej — łączy morskie ekosystemy raf z lasami tropikalnymi i bogatą historią Majów, co czyni go ciekawym miejscem zarówno do życia, jak i do odwiedzenia.