Pentagon jest siedzibą Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych. Znajduje się w Arlington w stanie Wirginia (niedaleko Waszyngtonu). Elewacja budynku wykonana jest z kamienia wapiennego. Ma kształt pięciokąta — stąd jego nazwa — oraz składa się z pięciu koncentrycznych pierścieni (oznaczonych literami od A do E) połączonych radialnymi korytarzami. Posiada pięć kondygnacji nadziemnych i dwa poziomy podziemne, czyli w sumie siedem poziomów. W Pentagonie pracuje około 23 000 osób.

Budowa i architektura

Decyzję o budowie podjęto w związku z szybkim rozwojem struktur wojskowych tuż przed i w czasie II wojny światowej. Ceremonia wmurowania kamienia węgielnego miała miejsce 11 września 1941 roku, a budowa trwała stosunkowo krótko — budynek został oddany do użytku na początku 1943 roku. Głównymi postaciami związanymi z projektem byli architekt George Bergstrom oraz wykonawca John McShain.

Pentagon to jeden z największych biurowców na świecie pod względem powierzchni użytkowej — jego powierzchnia podłóg wynosi około 6,5 miliona stóp kwadratowych (około 600 000 m²). Ze względu na zwartą, pięciokątną formę i rozmieszczenie korytarzy często podkreśla się, że z jednego miejsca w budynku do drugiego można dojść w stosunkowo krótkim czasie (zgodnie z powszechnie powtarzaną informacją — maksymalnie w siedem minut).

Funkcja

Pentagon pełni centralną rolę w administracji obronnej Stanów Zjednoczonych: mieszczą się tu biura Sztabu Generalnego, większości dyrekcji Departamentu Obrony oraz oddziały wojskowe i cywilne zajmujące się planowaniem, logistyką, wywiadem i innymi funkcjami operacyjnymi. Budynek łączy w jednym kompleksie wiele departamentów, co miało na celu usprawnienie koordynacji działań w czasie wojny i poza nią.

Atak 11 września 2001 roku

Dokładnie sześćdziesiąt lat po rozpoczęciu budowy, 11 września 2001 roku, Pentagon został celem zamachu terrorystycznego — samolot pasażerski American Airlines Flight 77 został porwany i skierowany na zachodnią elewację budynku. W wyniku uderzenia zginęło 125 osób przebywających w budynku oraz 64 osoby na pokładzie samolotu — łącznie 189 ofiar. Atak spowodował znaczne zniszczenia jednej z pięciu „klin” budynku oraz duże straty materialne i personelowe.

Odbudowa i memoriał

Po zamachu natychmiast rozpoczęto prace ratunkowe i zabezpieczające. Zniszczony fragment Pentagonu został szybko odbudowany w ramach szeroko zakrojonego programu naprawczego (często określanego jako „Phoenix Project”), a prace rekonstrukcyjne i modernizacyjne przebiegały w trybie przyspieszonym. W miejscu tragedii utworzono Pentagon Memorial — miejsce pamięci ofiar ataku, które zostało oficjalnie otwarte i poświęcone 11 września 2008 roku. Memorial upamiętnia zarówno osoby, które zginęły w budynku, jak i pasażerów samolotu.

Dostęp i bezpieczeństwo

Ze względu na charakter instytucji dostęp do wnętrza Pentagonu jest ściśle kontrolowany. Zwiedzanie możliwe jest zwykle tylko po wcześniejszym umówieniu i spełnieniu wymogów bezpieczeństwa (m.in. dla obywateli USA i gości z odpowiednimi dokumentami). Po ataku z 2001 roku wzmocniono środki ochrony i procedury bezpieczeństwa, a jednocześnie prowadzono modernizacje mające poprawić zarówno odporność budynku, jak i komfort pracy służb obronnych.

Pentagon pozostaje symbolem amerykańskiej siły militarnej i centralnym węzłem planowania obronnego — zarówno jako budynek o charakterystycznej formie, jak i jako instytucja zarządzająca sprawami bezpieczeństwa narodowego.