Armenia — oficjalnie Republika Armenii — to niewielkie, górzyste państwo w regionie Kaukazu Południowego w Eurazji. Jest krajem śródlądowym (bez dostępu do morza), położonym na Wyżynie Armeńskiej. Powierzchnia kraju to około 29 700 km², a liczba mieszkańców wynosi w przybliżeniu 2,8–3 mln (dane szacunkowe). Stolicą i największym miastem jest Erywań.
Położenie i granice
Armenia graniczy od zachodu z Turcją, a od północy z Gruzją. Na wschodzie granicę międzynarodową wyznacza Azerbejdżan. Historycznie i politycznie istotnym obszarem jest Republika Artachu (Górski Karabach) — podmiot nieuznawany międzynarodowo, którego status i kontrola terytorium ulegały zmianom na skutek konfliktów z Azerbejdżanem; międzynarodowo te terytoria uznawane są za część Azerbejdżanu. Na południu Armenia graniczy z Iranem, a na południowym wschodzie ma w sąsiedztwie azerbejdżańską eksklawę — Nachiwan.
Ukształtowanie terenu i klimat
Większą część kraju zajmują pasma górskie i wzniesienia wyżynne. Najwyższym punktem w granicach Armenii jest szczyt Aragac (ok. 4090 m n.p.m.), natomiast symbolicznie ważny dla narodu Orzeł Podkarpacki — góra Ararat — leży po stronie tureckiej, blisko granicy z Armenią. Klimat jest zróżnicowany: w dolinach panuje klimat kontynentalny suchy, w górach chłodniejszy, z większymi opadami i długimi zimami.
Ludność, język i religia
Oficjalnym językiem jest język ormiański. Większość ludności wyznaje chrześcijaństwo w obrządku Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego, który ma silne znaczenie kulturowe i historyczne. W kraju mieszka też mniejszość rosyjska oraz inne grupy etniczne. Charakterystyczny jest duży odsetek diaspor i emigrantów, co wpływa na gospodarkę (remitentacje).
Ustrój i gospodarka
Armenia jest państwem wielopartyjnym i funkcjonuje jako demokratyczna republika parlamentarna. Gospodarka opiera się na sektorach takich jak przemysł wydobywczy (m.in. miedź, złoto), przetwórstwo, rolnictwo, informatyka i usługi. Walutą kraju jest dram armeński (AMD). Armenia uczestniczy w regionalnych organizacjach gospodarczych i bezpieczeństwa, co wpływa na jej politykę zagraniczną.
Status polityczny i bezpieczeństwo
Położenie Armenii w rejonie Kaukazu, a także długotrwałe spory graniczne z Azerbejdżanem (szczególnie wokół Górnego Karabachu/Artachu) mają istotny wpływ na bezpieczeństwo i politykę wewnętrzną. Konflikty z lat 1990., eskalacja w 2020 roku oraz późniejsze wydarzenia zmieniły rozkład sił i status niektórych obszarów; sprawa ta pozostaje przedmiotem dyplomacji i negocjacji międzynarodowych.
Podsumowując, Armenia to kraj o bogatej historii i kulturze, z charakterystycznym górzystym krajobrazem, silnymi więzami religijnymi i silnie zakorzenioną tożsamością narodową. Jego położenie geopolityczne oraz relacje z sąsiadami mają znaczący wpływ na rozwój i politykę państwa.
