Wykaz typów zwierzęcych to spis głównych grup zwierząt, często omawiany także z perspektywy fizjologia. Lista ta opiera się na współczesnych źródłach i różni się od historycznych schematów, takich jak u Linnaeusa czy Cuviera. Taki spis można uporządkować alfabetycznie, ale równie dobrze — i częściej w literaturze naukowej — układa się go według zależności ewolucyjnych. Nie istnieje pojedyncza, ostateczna lista akceptowana przez wszystkich: różne autorytety systematyczne różnią się co do tego, które grupy należy uznawać za fyla (phylum) oraz jak je nazywać. Mimo to panuje szeroka zgoda co do większości podstawowych fyli. Współczesne badania koncentrują się także na jednostkach wyższych niż fyla i starają się rekonstruować ich wspólne pochodzenie w oparciu o wielorakie dowody.

Wątpliwości dotyczące relacji ewolucyjnych zostały w dużej mierze złagodzone dzięki zastosowaniu ewolucji molekularnej i metod zegara molekularnego. Wykorzystują one analizę sekwencji zarówno białkowych — sekwencje aminokwasów białkowych — jak i nukleotydowych: analizę sekwencji DNA oraz danych z całego genomu. Te nowoczesne techniki spowodowały istotne zmiany w systematyce, w tym korekty nazw i zakresu wielu wyższych kategorii. Tradycyjna klasyfikacja oparta wyłącznie na anatomii porównawczej wykazała miejsca, gdzie podobieństwa okazały się wynikiem zbieżności ewolucyjnej, a nie bliskiego pokrewieństwa. Przykładem jest dawna jednostka Coelenterata, która funkcjonowała przez prawie dwieście lat, a później została rozdzielona na odrębne grupy: Cnidaria i Ctenophora.

Poniższa, skrócona lista opiera się na aktualnych rekonstrukcjach filogenetycznych i pokazuje główne grupy zwierząt oraz ich przybliżone relacje ewolucyjne. Należy pamiętać, że szczegóły ściślejszych relacji (np. pozycja Ctenophora czy miejsce Xenacoelomorpha) pozostają aktywnie badane i mogą ulec zmianie wraz z nowymi danymi.

Główne grupy (fyla) i krótkie opisy

  • Porifera (gąbki) — prymitywne zwierzęta filtrujące, bez wyraźnej tkankowej organizacji; uważane za jedne z najwcześniejszych odgałęzień w drzewie zwierząt.
  • Placozoa — bardzo proste, płaskie organizmy morskie o niewielkiej liczbie komórek; ich pozycja filogenetyczna jest nadal przedmiotem badań.
  • Cnidaria — meduzy, polipy, ukwiały; posiadają komórki parzydełkowe (cnidocyty) i wykazują zasadniczo promienistą symetrię.
  • Ctenophora (piecufki) — kombulowe meduzy z grzebieniami rzęskowymi do pływania; ich pozycja jako grupy bazalnej wobec innych Metazoa jest dyskutowana.
  • Xenacoelomorpha / Acoelomorpha — drobne, prostsze robaki; mogły reprezentować wczesne odgałęzienia Bilateria lub być blisko innych grup barierowych — kwestia aktywnie badana.
  • Bilateria — większość zwierząt o symetrii dwubocznej; dzielą się zasadniczo na Protostomia i Deuterostomia.
  •   Deuterostomia — obejmuje m.in.:
    • Chordata — strunowce (ryby, płazy, gady, ptaki, ssaki) charakteryzujące się występowaniem struny grzbietowej (notochorda) w pewnym stadium rozwoju;
    • Echinodermata — szkarłupnie (rozgwiazdy, jeżowce) z pięciokątną symetrią wtórną;
    • Hemichordata — nitkowce, grupy blisko spokrewnione z szkarłupniami i chordami.
  •   Protostomia — dzieli się na przynajmniej dwa duże klady:
    • Ecdysozoa — zwierzęta liniejące (ecdysis), np. Arthropoda (stawonogi), Nematoda (nicienie), Onychophora (skórkonogi), Tardigrada (niedźwiedzie wodne).
    • Lophotrochozoa (Spiralia) — grupa obejmująca m.in. Mollusca (mięczaki), Annelida (pierścienice), Brachiopoda, Phoronida, Bryozoa, a także grupy takie jak Platyhelminthes (płazińce) i Nemertea — charakteryzują się często wspólnymi cechami rozwojowymi (np. larwa trochofora u części grup).
  • Inne mniejsze lub historycznie wyróżniane grupy — w systematyce występują również mniejsze fyla oraz taksony o niepewnym położeniu (np. Rotifera, Gastrotricha, Cycliophora), które czasami są łączone lub dzielone zależnie od kryteriów badań.

Metody stosowane w nowoczesnej systematyce obejmują sekwencjonowanie genomów i transkryptomów, analizę dużych zestawów markerów molekularnych (filogenomika), modelowanie molekularnego zegara oraz integrację danych morfologicznych i paleontologicznych. Dzięki temu stopniowo poprawia się rozdzielczość drzew filogenetycznych, ale pewne węzły pozostają trudne do rozstrzygnięcia — szczególnie tam, gdzie doszło do szybkich radiacji ewolucyjnych lub gdzie dane są nieliczne.

Podsumowując: przedstawiona powyżej lista jest zwięzłym przeglądem głównych fyli i głównych linii ewolucyjnych zwierząt opartych na aktualnych badaniach. Systematyka jest dziedziną dynamiczną — rewizje są normą, a ostateczne ujęcie grup i ich wzajemnych relacji będzie się kształtować wraz z napływem nowych danych molekularnych, morfologicznych i kopalnych.