Kansas (wymawiane /kăn'zəs/) jest stanem w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych Ameryki. Stan liczy około 2,9 miliona mieszkańców i zajmuje 82 278 mil kwadratowych (213 100 km2), co czyni z Kansas 34. pod względem liczby ludności i 15. pod względem powierzchni spośród 50 stanów. Nazwa stanu pochodzi od Kansa, jednego z plemion Rdzennych Amerykanów; rdzenna nazwa w języku siouańskim tłumaczona jest często jako „ludzie południowego wiatru”. Tereny, które stały się Kansas, zostały nabyte w ramach Zakupu Luizjany w 1803 roku. Kansas zostało przyjęte do Unii 29 stycznia 1861 roku jako stan wolny. Stolicą jest Topeka, a największym miastem — Wichita.

Historia

Obszar dzisiejszego Kansas był zamieszkiwany przez różne ludy tubylcze przez tysiące lat przed przybyciem Europejczyków. Pierwsze stałe osiedle wojskowe Stanów Zjednoczonych w regionie — Fort Leavenworth — powstało w 1827 r. W połowie XIX wieku, po uchwaleniu w 1854 r. ustawy Kansas-Nebraska, osadnicy mieli decydować o statusie niewolnictwa metodą suwerenności ludowej. W efekcie do Kansas przybywali zarówno zwolennicy zniesienia niewolnictwa (wiele osób z Nowej Anglii i innych części północy), jak i zwolennicy utrzymania niewolnictwa pochodzący m.in. z Missouri. Konflikty te doprowadziły do okresu znanego jako Krwawiące Kansas (Bleeding Kansas). Ostatecznie zwyciężyli zwolennicy ruchu antyniewolniczego i Kansas przystąpiło do Unii jako stan wolny.

Geografia i klimat

Teren Kansas leży na Wielkiej Nizinie i składa się głównie z preri i równin z pasami lasów i wzgórz na wschodzie. Topografia stopniowo wznosi się z wschodu na zachód. W stanie płynie kilka ważnych rzek, m.in. rzeka Missouri na północnym wschodzie oraz rzeka Kansas i rzeka Arkansas. Klimat jest kontynentalny — gorące, wilgotne lata i chłodne zimy; Kansas znajduje się także w tzw. „Tornado Alley”, więc tornada i gwałtowne burze są w regionie całkiem częste. Całe Kansas ma przeważnie krajobraz preriowy, z większą lesistością we wschodniej części.

Teren stanu obejmuje zarówno rozległe prerie, jak i fragmenty lasów i zagłębie łąk. Najwyższym punktem jest Góra Słonecznik (Mount Sunflower) — 4 039 stóp (1 231 metrów) nad poziomem morza.

Gospodarka i rolnictwo

Kansas jest częścią regionu powszechnie nazywanego Amerykańskim Koszykiem Chleba. Rolnictwo odgrywa tu kluczową rolę: typowe uprawy to kukurydza, sorgo, soja i pszenica. Kansas jest jednym z czołowych producentów pszenicy w USA — produkuje około jednej piątej krajowej produkcji tej rośliny. Ważne jest też hodowla bydła i trzody chlewnej oraz przetwórstwo produktów rolnych.

Poza rolnictwem stan posiada rozwinięty sektor przemysłowy: znaczącą rolę odgrywa przemysł lotniczy i produkcja urządzeń lotniczych (Wichita bywa nazywane „stolicą lotnictwa”), przemysł maszynowy, przetwórstwo spożywcze, energetyka (w tym wydobycie ropy i gazu) oraz odnawialne źródła energii, zwłaszcza farmy wiatrowe. Transport i komunikacja również mają duże znaczenie dla gospodarki stanu.

Demografia i miasta

Stan zamieszkuje około 2,9 miliona osób, dzięki czemu Kansas plasuje się na 34. miejscu pod względem liczby mieszkańców. Największym miastem jest Wichita, a Topeka pełni funkcję stolicy. Mieszkańcy Kansas są nazywani po angielsku Kansans.

Podsumowanie: Kansas to stan o bogatej historii związanej z konfliktem wokół niewolnictwa, o rozległych terenach rolniczych, znaczącej roli w krajowej produkcji pszenicy oraz zróżnicowanej gospodarce obejmującej lotnictwo, przetwórstwo i energetykę. Jego krajobraz to przede wszystkim prerie i równiny Wielkiej Niziny, a warunki klimatyczne sprzyjają zarówno rolnictwu, jak i występowaniu gwałtownych zjawisk pogodowych.