Robert Joseph "Bob" Dole (ur. 22 lipca 1923 w Russell, Kansas, zm. 5 grudnia 2021 w Washington, D.C.) był amerykańskim mężem stanu i długoletnim senatorem Stanów Zjednoczonych z Kansas. Był jednym z czołowych działaczy republikanów na poziomie federalnym, pełniąc funkcję lidera republikańskiej frakcji w Senacie w latach 1985–1996. W 1996 roku został kandydatem republikanów na prezydenta, przegrywając w wyborach z urzędującym prezydentem Billowi Clintonowi. Po porażce w wyborach prezydenckich i zakończeniu kadencji w Senacie, Dole stopniowo wycofał się z aktywnej polityki.
Służba wojskowa
Dole służył w armii amerykańskiej podczas II wojny światowej. Walczył we Włoszech, gdzie został ciężko ranny — doznał obrażeń, które przez długi czas wpływały na jego zdrowie i sprawność. Za odwagę i służbę otrzymał medale, w tym Purple Heart i Bronze Star. Jego doświadczenia wojenne silnie wpłynęły na późniejszą działalność publiczną, zwłaszcza na sprawy weteranów.
Kariera polityczna
Po powrocie z wojny Dole ukończył studia prawnicze i rozpoczął pracę w polityce. Był wybrany do Izby Reprezentantów, a następnie w 1968 roku wszedł do Senatu Stanów Zjednoczonych, gdzie służył przez niemal trzy dekady (1969–1996). Jako parlamentarzysta skupiał się m.in. na polityce rolnictwa, sprawach weteranów, budżecie i reformach administracyjnych. Jego pozycja jako lidera republikańskiej frakcji w Senacie uczyniła go jedną z najważniejszych postaci w amerykańskiej polityce lat 80. i 90.
Kampanie prezydenckie i kandydatura wiceprezydencka
Dole był znany z kilku prób ubiegania się o najwyższy urząd w państwie. Najbardziej znana to kampania prezydencka w 1996 roku, kiedy to jako kandydat Republikanów walczył z Billem Clintonem. Wcześniej, w wyborach prezydenckich w 1976 roku Gerald Ford wybierać go na kandydata na wiceprezydenta; para Ford–Dole przegrała w listopadowych wyborach. Po porażce w 1996 roku Dole zakończył aktywną karierę polityczną na szczeblu federalnym.
Po zakończeniu kariery
Po odejściu z polityki Dole pozostał postacią publiczną: angażował się w działalność charytatywną, wspierał sprawy weteranów oraz pojawiał się okazjonalnie w mediach. Krótko po przegranej kampanii w 1996 r. wystąpił w reklamie Pepsi, wypowiadając słynne zdanie: "Po prostu nie mogę wygrać". Pojawiał się także w reklamach Viagry, co przysporzyło mu dodatkowej uwagi medialnej i komentarzy w kulturze popularnej.
Styl i wizerunek
Dole był rozpoznawalny nie tylko z powodu swojej długiej kariery, lecz także specyficznego sposobu wypowiadania się — miał zwyczaj odnoszenia się do siebie w trzeciej osobie lub używania własnego imienia zamiast zaimka "ja". Ten językowy nawyk stał się elementem publicznego wizerunku i źródłem licznych anegdot i żartów.
Uhonorowania i pamięć
W 2019 roku Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę, która umożliwiła honorowe awansowanie 95-letniego Dole'a z stopnia kapitana na pułkownika, w uznaniu jego służby wojennej i zasług publicznych. Po śmierci w 2021 roku polityk został wspominany jako jedna z ważniejszych postaci amerykańskiej sceny politycznej drugiej połowy XX wieku — parlamentarzysta, weteran i działacz publiczny.
