William Jefferson "Bill" Clinton (ur. William Jefferson Blythe III; 19 sierpnia 1946 w Hope, Arkansas) – amerykański polityk i działacz humanitarny, który w latach 1993–2001 pełnił funkcję 42. prezydenta Stanów Zjednoczonych. W chwili wyboru miał 46 lat i był jednym z najmłodszych prezydentów w historii kraju (często określany jako trzeci najmłodszy). Jego prezydentura przypadła na okres końcowy zimnej wojny i przemian globalnych po jej zakończeniu.

Wczesne życie i wykształcenie

Clinton urodził się jako William Jefferson Blythe III; jego ojciec zginął w wypadku samochodowym trzy miesiące przed jego narodzinami. Wychowywał się w Arkansas, a po ślubie matki z Rogersiem Clintonem nastąpiła zmiana nazwiska na Clinton. Ukończył Georgetown University (stosunki międzynarodowe), był stypendystą Rhodes Scholarship na University of Oxford, a następnie uzyskał tytuł doktora prawa (J.D.) na Yale Law School, gdzie poznał swoją przyszłą żonę, Hillary Rodham Clinton.

Kariera polityczna przed Białym Domem

Zanim został prezydentem, Clinton zbudował karierę w polityce stanowej Arkansas. Był prokuratorem generalnym Arkansas w latach 1977–1979, a następnie pełnił funkcję gubernatora tego stanu w latach 1979–1981 oraz 1983–1992, realizując politykę skupioną na edukacji, reformach administracyjnych i przyciąganiu inwestycji.

Prezydentura (1993–2001)

Clinton został wybrany na prezydenta w 1992 roku, pokonując urzędującego prezydenta George'a H. W. Busha oraz kandydata niezależnego Rossa Perota. Jego kadencja była okresem silnego wzrostu gospodarczego w USA oraz istotnych zmian politycznych. Najważniejsze osiągnięcia i wydarzenia z jego prezydentury obejmują:

  • Gospodarka: spadek deficytu budżetowego i wieloletni wzrost gospodarczy; boom technologiczny i zwiększenie zatrudnienia.
  • Reforma budżetowa: podpisanie ustaw prowadzących do zbilansowania budżetu federalnego w drugiej połowie lat 90.
  • Polityka społeczna: reforma systemu opieki społecznej (Personal Responsibility and Work Opportunity Act, 1996), która ograniczyła federalne świadczenia i wprowadziła wymagania dotyczące zatrudnienia.
  • Polityka handlowa: poparcie i podpisanie ustaw wdrażających porozumienia handlowe; administracja Clinton promowała ekspansję handlu międzynarodowego.
  • Polityka międzynarodowa: aktywne zaangażowanie w rozwiązanie konfliktów na Bałkanach (interwencja w Bośni 1995, operacja w Kosowie 1999), wspieranie rozszerzenia NATO oraz udział w procesach pokojowych (m.in. sprawa Półwyspu bałkańskiego i wysiłki na rzecz Bliskiego Wschodu).
  • Polityka krajowa: inicjatywy na rzecz reformy opieki zdrowotnej – nieudana próba kompleksowej reformy kierowanej przez pierwszą damę Hillary Clinton – oraz inwestycje w edukację i technologie informacyjne.

Kontrowersje i impeachment

Clinton był także postacią kontrowersyjną. W trakcie prezydentury toczyły się dochodzenia w sprawie m.in. afery Whitewater oraz jego relacji osobistych. W 1998 roku został postawiony w stan oskarżenia (impeached) przez Izbę Reprezentantów za składanie fałszywych zeznań i utrudnianie śledztwa w związku z jego relacją z Monicą Lewinsky. W 1999 roku Senat uniewinnił go i nie doprowadziło to do usunięcia z urzędu, lecz skandal znacząco wpłynął na ocenę jego prezydentury i opinię publiczną.

Po zakończeniu urzędowania

Po opuszczeniu Białego Domu Clinton pozostał aktywny na scenie międzynarodowej i charytatywnej. Założył Clinton Foundation (obecnie Clinton Health Access Initiative i inne inicjatywy), która zajmuje się m.in. zdrowiem publicznym, pomocą humanitarną i rozwojem ekonomicznym. Jest autorem wspomnień i licznych wystąpień publicznych. Wspólnie z żoną angażuje się w kampanie społeczne i charytatywne na całym świecie.

Życie prywatne i dziedzictwo

Clinton jest żonaty z Hillary Rodham Clinton, która pełniła funkcję 67. sekretarzem stanu Stanów Zjednoczonych w latach 2009–2013, była senatorem z Nowego Jorku w latach 2001–2009 oraz kandydatką Partii Demokratycznej w wyborach prezydenckich w USA w 2016 roku. Para ma jedną córkę, Chelsea Clinton. Po latach Clinton pozostaje postacią o złożonym dziedzictwie: ocenianą zarówno przez pryzmat osiągnięć gospodarczych i działań humanitarnych, jak i przez pryzmat skandali oraz krytyki politycznych decyzji.