George Walker Bush (ur. 6 lipca 1946) - amerykański polityk i biznesmen, który w latach 2001-2009 był 43. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Jest republikaninem. Posiada ranczo w Crawford w Teksasie, które znajduje się niedaleko Waco. Jest synem byłego prezydenta USA George'a H. W. Busha i byłej pierwszej damy USA Barbary Bush. Był gubernatorem Teksasu w latach 1995-2000.

Urodził się w New Haven (Connecticut). Ukończył Princeton University (1975) oraz Harvard Business School (MBA, 1975). W młodości służył w Texas Air National Guard; jego okres służby był później przedmiotem publicznych dyskusji. Po studiach zajmował się działalnością gospodarczą (m.in. współwłaściciel drużyny baseballowej Texas Rangers), a następnie rozpoczął karierę polityczną. W 1994 roku wygrał wybory na gubernatora Teksasu, urząd ten sprawował przez dwie kadencje, co pomogło mu zyskać ogólnokrajową rozpoznawalność.

Prezydentura (2001–2009)

Choć początkowo planował skupić swoją prezydenturę na programach takich jak edukacja i trzymać się z dala od zagranicznych wojen, ataki terrorystyczne z 11 września sprawiły, że zmienił perspektywę. Od tego czasu Bush stworzył Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego i wysłał wojsko na inwazję na takie kraje jak Afganistan i Irak. Jego zdaniem, najlepszym sposobem walki z terroryzmem było uderzenie, zanim terroryści zdołają zaatakować.

Polityka wewnętrzna

  • Edukacja: W 2001 r. podpisał ustawę No Child Left Behind, mającą na celu zwiększenie odpowiedzialności szkół przez testowanie i mierniki wyników.
  • Podatki i gospodarka: Wprowadził duże redukcje podatków w 2001 i 2003 r. (tzw. Bush tax cuts). W 2008 r. w obliczu globalnego kryzysu finansowego administracja poparła ustawę o ratowaniu rynków finansowych (TARP), którą prezydent podpisał.
  • Ochrona zdrowia: W 2003 r. podpisał ustawę wprowadzającą dodatek lekowy do programu Medicare (część D), rozszerzającą dostęp do leków na receptę dla osób starszych.
  • Reforma administracji: Po atakach z 11 września utworzono Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego (2002) i przyjęto Patriot Act, co miało wzmocnić bezpieczeństwo wewnętrzne.
  • Nominee do Sądu Najwyższego: W czasie jego kadencji do Sądu Najwyższego nominowani zostali m.in. John Roberts (na stanowisko rzecznika Sądu Najwyższego) i Samuel Alito.

Polityka zagraniczna i konflikty

Ataki terrorystyczne z 11 września 2001 r. zdominowały drugą dekadę jego politycznej kariery. Administracja Busha rozpoczęła globalną walkę z terroryzmem, która objęła:

  • Afganistan (2001): Operacja przeciwko reżimowi talibów, który udzielał schronienia Al-Kaidzie. Działania były poparte szeroką koalicją międzynarodową.
  • Irak (2003): Inwazja uzasadniana m.in. rzekomym posiadaniem przez reżim Saddama Husajna broni masowego rażenia. Brak odnalezionych WMD i długotrwała destabilizacja Iraku stały się źródłem silnej krytyki polityki zagranicznej USA.
  • Doktryna prewencji: Administracja promowała podejście prewencyjne (pre-emption), zawarte m.in. w Narodowej Strategii Bezpieczeństwa z 2002 r.

Krytyka i kontrowersje

  • Informacje wywiadowcze i WMD: Brak potwierdzenia o broni masowego rażenia w Iraku osłabił zaufanie do administracji.
  • Guantanamo i metody przesłuchań: Otworzenie ośrodka w Guantanamo, praktyki „wzmocnionych przesłuchań” i zarzuty stosowania tortur wzbudziły międzynarodowe protesty i krytykę obrońców praw człowieka.
  • Abu Ghraib: Skandal nadużyć wobec więźniów w irackim więzieniu Abu Ghraib (2004) pogłębił krytykę prowadzenia wojny.
  • Kryzys humanitarny po huraganie Katrina: Słaba i opóźniona reakcja administracji federalnej na huragan Katrina (2005) przyniosła mu znaczące straty w opinii publicznej.
  • Prowadzenie wojny i koszty: Wysokie straty ludzkie i finansowe związane z wojnami w Iraku i Afganistanie oraz rosnące napięcia polityczne w kraju.

Wybory i przegrana

W 2000 r. Bush wygrał bardzo kontrowersyjne wybory z Al Gore'em, które rozstrzygnął Sąd Najwyższy w sprawie Bush v. Gore (przerwanie liczenia głosów na Florydzie). W 2004 r. został wybrany na drugą kadencję, pokonując senatora Johna Kerry'ego.

Po prezydenturze i dziedzictwo

Po opuszczeniu urzędu w 2009 r. George W. Bush osiedlił się w Teksasie. Otworzył George W. Bush Presidential Center na terenie Southern Methodist University w Dallas, gdzie mieści się biblioteka prezydencka i instytut zajmujący się badaniami publicznymi. Wydał pamiętniki Decision Points (2010) i książkę z portretami weteranów Portraits of Courage (2017). Zajmuje się także malarstwem — m.in. maluje portrety weteranów i liderów.

Ocena prezydentury Busha jest podzielona: zwolennicy podkreślają zdecydowane kroki po 11 września i reformy wewnętrzne, krytycy wskazują na błędy wywiadowcze, kosztowne wojny i naruszenia praw obywatelskich. Jego rola w najnowszej historii USA pozostaje przedmiotem intensywnych debat historycznych i politycznych.

Życie prywatne: George W. Bush jest żonaty z Laurą Welch (Laura Bush); mają dwie córki, Barbarę i Jennę. Po prezydenturze prowadził działalność publiczną i charytatywną oraz sporadycznie angażował się w inicjatywy polityczne i społeczne.