John Sidney McCain III (29 sierpnia 1936 - 25 sierpnia 2018) był amerykańskim politykiem. W chwili śmierci pełnił funkcję senatora Stanów Zjednoczonych z Arizony. McCain był kandydatem Partii Republikańskiej w wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku. McCain ożenił się z bizneswoman Cindy McCain w 1980 roku.

Ojciec i dziadek McCaina byli admirałami w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. W czasie wojny wietnamskiej służył jako lotnik marynarki wojennej. Kiedy jego samolot został zestrzelony, został schwytany przez wojska północnowietnamskie. Przez ponad pięć lat był więźniem wojennym pułkownika i przyszłego senatora stanu Waszyngton Leo K. Thorsnessa. W tym czasie był torturowany.

Wczesne życie i służba wojskowa

John McCain urodził się w 1936 roku w bazie marynarki wojennej w Panamie. Pochodził z rodziny o wieloletniej tradycji wojskowej; zarówno jego ojciec, jak i dziadek byli wysokiej rangi oficerami marynarki. McCain ukończył United States Naval Academy w Annapolis i kontynuował karierę w lotnictwie marynarki. W październiku 1967 jego samolot został zestrzelony nad Wietnamem — McCain przeżył katastrofę, ale został schwytany i spędził ponad pięć lat w niewoli, często w surowych warunkach i poddawany torturom. Został uwolniony w marcu 1973 w ramach wymiany jeńców.

Powrót do cywila i wejście do polityki

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych McCain kontynuował służbę w marynarce przez kilka lat, a następnie przeszedł do rezerwy i wszedł do świata polityki. W 1982 roku został wybrany do Izby Reprezentantów, a w 1986 — do Senatu USA jako przedstawiciel Arizony. W Senacie zyskał reputację niezależnego polityka o poglądach często odbiegających od linii partyjnej, co przyniosło mu przydomek "maverick". Był aktywny szczególnie w sprawach związanych z polityką zagraniczną, obronnością oraz reformą finansowania kampanii wyborczych — współinicjator tzw. ustawy McCain-Feingold (Bipartisan Campaign Reform Act).

Kampanie prezydenckie i działalność publiczna

McCain ubiegał się o nominację prezydencką Partii Republikańskiej kilkukrotnie — m.in. w 2000 roku (krótkotrwała kampania) oraz w 2008 roku, kiedy to zdobył nominację partii i kandydował przeciwko Barackowi Obamie. Jego kandydatem na wiceprezydenta w 2008 roku była Sarah Palin. Po przegranej kampanii McCain nadal był aktywny w Senacie jako wpływowy polityk i komentator życia publicznego.

Stanowiska i słynne decyzje

  • Polityka zagraniczna i obronność: McCain był znany jako zwolennik silnej polityki obronnej i angażowania się USA w sprawy międzynarodowe. Krytykował m.in. niektóre elementy polityki administracji wobec konfliktów na Bliskim Wschodzie, jednocześnie opowiadając się za utrzymaniem silnej pozycji USA na świecie.
  • Reforma finansowania kampanii: Współautorstwo ustawy mającej ograniczać wpływ pieniędzy w polityce (McCain-Feingold).
  • Niepodległość polityczna: McCain wielokrotnie głosował wbrew linii partii, co przyniosło mu zarówno krytykę, jak i uznanie po obu stronach sceny politycznej.
  • Głos w sprawie reformy opieki zdrowotnej (2017): McCain zyskał szerokie zainteresowanie publiczne, gdy w 2017 roku zadecydował o odrzuceniu projektu mającego szybko znieść reformę ochrony zdrowia (tzw. "skinny repeal"), głosując przeciwko propozycji swojej partii.

Pisanie i życie prywatne

McCain był autorem kilku książek i wspomnień, w których opisywał swoje doświadczenia wojskowe, polityczne i rodzinne. W życiu prywatnym był żonaty z Cindy McCain od 1980 roku; ma dzieci i wnuki. Cindy McCain jest znana jako bizneswoman i działaczka charytatywna.

Choroba i śmierć

W lipcu 2017 u McCaina rozpoznano złośliwy nowotwór mózgu — glejaka wielopostaciowego (glioblastoma). Mimo leczenia nadal pełnił obowiązki senatora przez część kolejnego okresu. Zmarł 25 sierpnia 2018 roku. Jego śmierć wywołała falę kondolencji zarówno w kraju, jak i za granicą; McCain został upamiętniony jako postać, która znacząco wpłynęła na amerykańską politykę i debatę publiczną. Został pochowany na Cmentarzu Narodowym Arlington.

Podsumowując, John McCain pozostawił po sobie złożone dziedzictwo: jako weteran wojenny i były więzień, długoletni senator, kandydat na prezydenta oraz polityk znany z niezależności. Jego kariera miała istotny wpływ na dyskusję o roli USA w świecie, finansowaniu kampanii oraz standardach debaty publicznej.