Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku to wydarzenie polityczne, które miało miejsce 4 listopada 2008 roku. W tym dniu wybrano prezydenta Stanów Zjednoczonych oraz wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Barack Obama z Partii Demokratycznej pokonał Johna McCaina i został pierwszym afroamerykańskim prezydentem. Został zaprzysiężony na prezydenta 20 stycznia 2009 roku. W wyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych dana osoba musi uzyskać 270 głosów elektorskich, aby wygrać.

Kandydaci i karty wyborcze

Głównymi kandydatami w wyborach 2008 byli Democraticzny kandydat Barack Obama, senator z Illinois, z kandydatem na wiceprezydenta Josephem Bidenem, oraz Republikański kandydat John McCain, senator z Arizony, z kandydatką na wiceprezydenta Sarah Palin. Przed wyborami powszechnymi obie partie przeszły przez zacięte prawybory — wśród Demokratów główną rywalką Obamy była Hillary Clinton, a po stronie Republikanów o nominację ubiegało się kilku kandydatów, zanim McCain zapewnił sobie poparcie większości partii.

Przebieg kampanii

Kampania 2008 była prowadzona na tle wielu ważnych zagadnień: wojny w Iraku, polityki zagranicznej, rosnących kosztów opieki zdrowotnej, a przede wszystkim globalnego kryzysu finansowego, którego załamanie przybrało na sile w drugiej połowie 2008 roku (upadek Lehman Brothers we wrześniu 2008 znacząco wpłynął na debatę publiczną). Obama prowadził kampanię obiecując zmianę („change”) i nadzieję, kładąc nacisk na reformy służby zdrowia i polityki gospodarczej. McCain podkreślał swoje doświadczenie w polityce zagranicznej oraz silne stanowisko w kwestiach bezpieczeństwa; wybór Sarah Palin na współkandydatkę wstrząsnął kampanią republikańską, mobilizując konserwatywnych wyborców, ale też budząc wątpliwości co do jej przygotowania do najwyższych urzędów.

Wyniki

W wyborach powszechnych Barack Obama uzyskał znaczącą przewagę zarówno w głosach elektorskich, jak i w głosach powszechnych. Obama zdobył 365 głosów elektorskich, podczas gdy McCain otrzymał 173. W głosowaniu powszechnym Obama uzyskał około 52,9% głosów, a McCain około 45,7% (różnicę stanowiły głosy na kandydatów trzecich i głosy nieważne). Frekwencja wyborcza była wysoka w porównaniu z wcześniejszymi latami — wybory te przyciągnęły dużą liczbę nowych i młodych wyborców.

Geografia i znaczące zmiany

Wynik Obamy odzwierciedlał zdolność jego kampanii do zdobywania głosów w stanach tradycyjnie niepewnych lub skłaniających się wcześniej ku Partii Republikańskiej — m.in. udało mu się wygrać w stanach, które w poprzednich dekadach częściej głosowały na kandydatów Republikanów. Kluczowe dla zwycięstwa były stany swingowe takie jak Ohio, Pensylwania i Floryda, gdzie Obama osiągnął wystarczającą przewagę, by zgromadzić wymaganą liczbę głosów elektorskich.

Znaczenie i konsekwencje

  • Historyczne zwycięstwo: wybór Obamy był historycznym momentem dla USA — został pierwszym Afroamerykaninem wybranym na urząd prezydenta.
  • Polityka gospodarcza: nowa administracja musiała natychmiast zmierzyć się z kryzysem finansowym; jednym z priorytetów było wdrożenie środków ratunkowych i programów stymulujących gospodarkę.
  • Reformy społeczne: w kolejnych latach administracja skupiła się m.in. na reformie systemu opieki zdrowotnej (co doprowadziło do uchwalenia Affordable Care Act w 2010) oraz na zmianach w polityce zagranicznej, w tym stopniowym wycofywaniu wojsk z Iraku.
  • Mobilizacja wyborców: kampania Obamy pokazała siłę mobilizacji wyborców młodych, mniejszości i korzystania z nowych technologii i mediów społecznościowych w kampanii wyborczej.

Reakcje i pamięć

Wygrana Obamy spotkała się z szerokim zainteresowaniem międzynarodowym i była postrzegana przez wielu obserwatorów jako symboliczny przełom w amerykańskiej polityce i kulturze. W kraju wybory te wywołały emocjonalne reakcje — od entuzjazmu i nadziei po krytykę ze strony przeciwników politycznych. Jego zaprzysiężenie 20 stycznia 2009 r. przyciągnęło rekordową liczbę uczestników i stało się jednym z najbardziej komentowanych wydarzeń inauguracji w historii USA.

Wybory prezydenckie 2008 pozostają ważnym punktem odniesienia w nowszej historii Stanów Zjednoczonych — zarówno pod względem politycznym, jak i społecznym.