Rudolph William Louis "Rudy" Giuliani (ur. 28 maja 1944 r.) jest politykiem z Nowego Jorku w Stanach Zjednoczonych. Jest republikaninem. Od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 2001 r. Giuliani był burmistrzem Nowego Jorku. Giuliani stał się szeroko rozpoznawalny podczas i po atakach na World Trade Center 11 września 2001 roku, kiedy to był jedną z najważniejszych postaci koordynujących miejską reakcję i komunikację kryzysową. W 2001 r. magazyn Time nazwał go "Osobą Roku", a w 2002 r. otrzymał honorowe rycerstwo od królowej Elżbiety II.

Wczesne życie i wykształcenie

Giuliani urodził się w boroughie Brooklyn w Nowym Jorku. Ukończył Manhattan College (licencjat) i następnie prawo na New York University School of Law (stopień JD). Wcześnie w karierze zajmował się praktyką prawniczą i pracował w organach ścigania, co ukształtowało jego późniejszą karierę w roli prokuratora i polityka.

Kariera prawna i rola jako prokurator

W latach 80. Giuliani był między innymi prokuratorem federalnym. Jako United States Attorney for the Southern District of New York brał udział w śledztwach dotyczących przestępczości zorganizowanej, korupcji i oszustw finansowych. Zyskał reputację twardego śledczego, koncentrując się na sprawach o dużym znaczeniu publicznym.

Burmistrz Nowego Jorku (1994–2001)

Jako burmistrz Giuliani wprowadził polityki mające na celu poprawę porządku publicznego i bezpieczeństwa — m.in. rozbudowę systemów statystycznych do walki z przestępczością (takich jak CompStat) oraz zaostrzenie egzekwowania przepisów dotyczących wykroczeń z tzw. podejścia "quality of life". W czasie jego kadencji odnotowano spadek wskaźników przestępczości, a centrum miasta, w tym Times Square, przeszło proces transformacji i rewitalizacji. Jego polityka miała zarówno zwolenników chwalących porządek i ożywienie gospodarcze, jak i krytyków wskazujących na nadmierne stosowanie represyjnych metod i problemy z równym traktowaniem mieszkańców.

Pozycja po 11 września 2001

W następstwie ataków z 11 września Giuliani był widocznym liderem miejskiej reakcji kryzysowej — chwaliły go media i politycy za sposób komunikacji i koordynacji akcji ratunkowych, co znacząco podniosło jego rozpoznawalność na scenie krajowej i międzynarodowej.

Działalność medialna i wizerunek

W czasie swojej publicznej kariery Giuliani pojawiał się również w mediach i produkcjach telewizyjnych. W mediach popularnych występował m.in. gościnnie, a jego postać była szeroko komentowana w kraju i za granicą. Jeden z przykładów obecności w kulturze popularnej to odwołanie do programu Seinfelda, gdzie jako postać publiczna bywał przywoływany w kontekście swojego wizerunku.

Kariera po urzędzie

Po odejściu z ratusza Giuliani wrócił do pracy prawniczej i doradczej, zakładając kancelarie i współpracując z różnymi podmiotami — zarówno w sektorze prywatnym, jak i jako komentator i konsultant polityczny. W 2008 roku startował w prawyborach Partii Republikańskiej w wyborach prezydenckich, jednak nie zdobył nominacji.

Współpraca z Donaldem Trumpem

12 stycznia 2017 r. prezydent-elekt Donald Trump mianował Giulianiego swoim doradcą ds. bezpieczeństwa cybernetycznego. W kolejnych latach Giuliani był także bliskim doradcą i pełnił funkcję prawnika osobistego Donalda Trumpa, angażując się w sprawy polityczne i prawne związane z jego klientem.

Kontrowersje i kwestie prawne

Wraz z upływem lat działalność Giulianiego budziła coraz więcej kontrowersji — zarówno dotyczących metod działania politycznego i prawniczego, jak i jego roli w sporach po wyborach prezydenckich w 2020 roku. Działania te doprowadziły do licznych badań, spraw dyscyplinarnych i krytyki publicznej. W związku z prowadzonymi dochodzeniami i postępowaniami w różnych jurysdykcjach podjęto wobec niego środki dyscyplinarne, w tym tymczasowe ograniczenia w wykonywaniu zawodu prawnika w poszczególnych stanach i stanach zawodowych.

Publikacje i dziedzictwo

Giuliani jest autorem książek i tekstów na temat przywództwa i zarządzania kryzysowego. Jego kariera pozostawia skomplikowane dziedzictwo: z jednej strony jest postrzegany jako osoba, która przyczyniła się do poprawy bezpieczeństwa i porządku w Nowym Jorku oraz odegrała ważną rolę po 11 września; z drugiej — jego późniejsze działania polityczne i prawne wywołały debatę i kontrowersje, które wpłynęły na ocenę jego działalności publicznej.