Browning Automatic Rifle (BAR) był grupą amerykańskich karabinów automatycznych i lekkich karabinów maszynowych. Była używana przez Stany Zjednoczone i kilka innych krajów. Najczęściej używanym typem BARa był M1918. Został on zaprojektowany przez Johna Browninga w 1917 roku. Miał zastąpić francuski Chauchat i pistolety maszynowe M1909 Benet-Mercie.

BAR został zaprojektowany do noszenia przez żołnierzy posuwających się naprzód. Miał być zakładany na ramię na pasku i wystrzeliwany z biodra. Nazywano to "ogniem kroczącym". Uważano, że ogień kroczący jest potrzebny do walki w okopach. Zwykle jednak używano go jako lekkiego karabinu maszynowego i strzelano z dwójnogu.

Konstrukcja i charakterystyka

BAR M1918 był bronią zasilaną z wymiennego, płytowego magazynka o pojemności 20 nabojów i przystosowaną do naboju .30-06 Springfield (7,62×63 mm). Projekt skupiał się na połączeniu mobilności piechoty z możliwością prowadzenia ognia ciągłego — broń miała być kompaktowa i na tyle lekka, by pojedynczy żołnierz mógł ją nosić oraz używać do ognia podporowego.

  • Typ zasilania: magazynkowe, automatyczne.
  • Kaliber: .30-06 (standardowy nabój amerykański w pierwszej połowie XX w.).
  • Przeznaczenie: lekkie wsparcie ogniowe dla drużyn piechoty — zarówno ogień pojedynczy (w starszych wersjach), jak i ciągły (w wariantach późniejszych).
  • Użytkowanie: przewidziany do strzelania z ramienia, biodra (ogień kroczący) oraz z podpór (dwójnóg, trójnożna podstawka lub montaż na pojeździe).

Warianty i modernizacje

BAR doczekał się kilku modyfikowanych wersji w służbie amerykańskiej. Najważniejsze były:

  • M1918 – wersja podstawowa przyjęta w 1918 r., trafiła w ograniczonych ilościach na front w końcówce I wojny światowej.
  • M1918A1 – poprawki konstrukcyjne wprowadzone w międzywojniu i w czasie II wojny światowej.
  • M1918A2 – wersja uprzemysłowiona i ustandaryzowana przed i w trakcie II wojny światowej; miała wzmocnioną lufę, możliwość montażu dwójnogu i zmodyfikowane elementy ułatwiające prowadzenie ognia ciągłego (między innymi ustawienia szybkiego i wolnego ognia).

Służba i użycie bojowe

BAR pojawił się zbyt późno, by odegrać dużą rolę w I wojnie światowej, ale był szeroko używany w okresie międzywojennym, podczas II wojny światowej, w wojnie koreańskiej oraz w pierwszym okresie konfliktu w Wietnamie. W taktyce amerykańskiej pełnił funkcję broni wsparcia drużyny — z zadaniem zapewnienia ognia przytłaczającego i tłumienia przeciwnika podczas posuwania się piechoty.

W praktyce BAR często był używany inaczej niż zakładano w pierwotnej koncepcji "ognia kroczącego" — stał się głównym lekkim karabinem maszynowym drużyny, używanym z podpór, a nie tylko do prowadzenia ognia z biodra.

Użytkownicy i znaczenie

Poza Stanami Zjednoczonymi BAR trafił do użytkowników w wielu krajach, zarówno jako broń dostarczana aliantom, jak i zdobyczna. Jego konstrukcja wpłynęła na późniejsze projekty lekkich karabinów maszynowych i koncepcję broni wsparcia drużynowego, łączącej mobilność z możliwością prowadzenia ognia ciągłego.

Dane techniczne (podstawowe)

  • Kaliber: .30-06 Springfield (7,62×63 mm)
  • Zasilanie: magazynkowe, 20 naboi
  • Waga: zależnie od wersji — w przybliżeniu od kilku do kilkunastu kilogramów z pełnym wyposażeniem; późniejsze wersje były cięższe ze względu na wzmocnioną lufę i dodatkowe osprzętowanie.
  • Użytkowanie: ogień pojedynczy i ciągły (w zależności od wersji), stosowany z ramienia, biodra lub podpór.

Dziedzictwo

BAR pozostaje ważnym etapem w ewolucji broni automatycznej dla piechoty. Jego koncepcja — dostarczyć kompaktową, noszoną przez żołnierza broń automatyczną, która może pełnić rolę broni wsparcia w drużynie — wpłynęła na późniejsze projekty broni typu squad automatic weapon. Dziś egzemplarze BAR są cenione przez kolekcjonerów i muzea jako istotny element historii uzbrojenia XX wieku.