Algieria (/ælˈdʒɪəriə/ ("słuchaj") lub /ɔːl-/), oficjalna Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna, jest byłą kolonią francuską i największym państwem w Afryce. Jest częścią regionu Maghrebu w północno-zachodniej Afryce. Algier jest stolicą. Graniczy z Morzem Śródziemnym na północy, Tunezją na północnym wschodzie, Libią na wschodzie, Nigrem na południowym wschodzie, Mauretanią i Mali na południowym zachodzie, Saharą Zachodnią na zachodzie i Marokiem na północnym zachodzie.
Algieria zajmuje powierzchnię około 2 381 741 km², co czyni ją największym krajem Afryki i dziesiątym co do wielkości państwem świata. Mieszka w niej około 44 milionów ludzi (szacunki z pierwszej połowy lat 2020.), przy czym większość ludności koncentruje się w przymorskich pasach północnych. Oficjalnymi językami są język arabski oraz tamazight (język berberski); powszechnie używany jest też francuski jako język administracji, edukacji i biznesu. Walutą jest dinar algierski (DZD), a strefa czasowa to CET (UTC+1).
Geografia i klimat
Algierię można podzielić na trzy główne strefy geograficzne:
- Wybrzeże śródziemnomorskie – wąski, gęsto zaludniony pas o umiarkowanym klimacie śródziemnomorskim, z miastami portowymi i rolnictwem.
- Atlas – system górski (m.in. Tell Atlas i Saharyjski Atlas), który wpływa na klimat i zasilanie wodne regionów przybrzeżnych.
- Sahara – rozległe, pustynne połacie zajmujące ponad 80% terytorium kraju; obejmują m.in. płaskowyż Tassili n’Ajjer z prehistorycznymi malowidłami i liczne oazy.
Stolica i większe miasta
Stolicą i największym miastem jest Algier (Algier), ważny ośrodek administracyjny, kulturalny i port morski. Inne duże miasta to:
- Oran – ważny port i centrum handlu na zachodzie kraju,
- Constantine – miasto o długiej historii, położone na skalistych urwiskach,
- Annaba – port i ośrodek przemysłowy na północnym wschodzie,
- Blida, Batna, Sétif – istotne centra regionalne.
Ludność, kultura i religia
Większość mieszkańców to Arabowie i Berberowie (Amazigh). Islam sunnicki jest religią dominującą i odgrywa ważną rolę w życiu społecznym. Kultura algierska łączy tradycje berberskie, arabskie i francuskie, co widać w języku, kuchni, muzyce (np. rai) i architekturze (m.in. zabytkowa Kasba w Algierze – wpisana na listę UNESCO).
Historia w skrócie
Na obszarze dzisiejszej Algierii rozwijały się cywilizacje berberskie, potem kraj był częścią świata islamskiego i długo pod wpływem Imperium Osmańskiego. W 1830 roku rozpoczęła się francuska kolonizacja, która trwała do 1962 roku, kiedy to po wojnie o niepodległość (1954–1962) Algieria uzyskała suwerenność. XX wiek i początek XXI wieku to okres budowy państwa, kolektywizacji i późniejszych reform gospodarczych oraz trudnych doświadczeń, jak konflikt zbrojny w latach 1990. („czarna dekada”).
Gospodarka
Gospodarka Algierii opiera się głównie na wydobyciu i eksporcie węglowodorów — ropy naftowej i gazu ziemnego, które stanowią znaczną część przychodów budżetowych i wpływów eksportowych. Rolnictwo, przemysł przetwórczy i usługi są rozwijane, jednak kraj nadal pracuje nad dywersyfikacją gospodarki i zwiększeniem zatrudnienia poza sektorem energetycznym.
Zabytki i przyroda
Algieria ma wiele miejsc wpisanych na listę UNESCO, m.in. Casbah w Algierze, stanowiska prehistoryczne w Tassili n’Ajjer oraz Dolinę M’Zab. Pustynne krajobrazy, oazy i formacje skalne przyciągają turystów zainteresowanych przyrodą i historią.
Praktyczne informacje
- Waluta: dinar algierski (DZD).
- Języki urzędowe: arabski, tamazight; francuski powszechnie używany.
- Strefa czasowa: UTC+1.
- Transport: porty na wybrzeżu, połączenia lotnicze z głównymi miastami świata oraz sieć dróg i kolei łącząca północ z niektórymi oazami Sahary.
Algieria to kraj o bogatej historii, zróżnicowanej geografii i znaczących zasobach naturalnych. Mimo wyzwań związanych z rozwojem i dywersyfikacją gospodarki pozostaje kluczowym państwem regionu Maghrebu i ważnym eksporterem energii na rynki światowe.
