Okoliczności łagodzące — definicja, przykłady i rola w prawie karnym

Szesnaście krajów w Afryce zniosło karę śmierci (uczyniło ją nielegalną w danym kraju). Kolejne 22 kraje nie stosują kary śmierci od ponad 10 lat lub mają moratorium (czasowe wstrzymanie) na jej wykonywanie.

Według Cornell University's Law School, od 2015 roku, tylko jeden z krajów w Afryce, który nadal stosuje karę śmierci, ma przepisy dotyczące czynników łagodzących. Tym krajem jest Botswana.

Botswana

W Botswanie osoba skazana za morderstwo otrzymuje karę śmierci, chyba że wykaże się czynnikami łagodzącymi. Prawo w Botswanie nie mówi jednak, jakie mogą być te czynniki łagodzące, ani nie podaje przykładów. Oznacza to, że każdy sędzia sam decyduje o tym, czy coś jest czynnikiem łagodzącym.

Na przykład, w przeszłości sędziowie uznawali, że czynniki łagodzące obejmują:

Prawo w Botswanie nie pozwala sędziom brać pod uwagę czynników łagodzących sprzed morderstwa. Na przykład, jeśli dana osoba była maltretowana w dzieciństwie lub była maltretowana przez swoją ofiarę, nie może to być uznane za okoliczności łagodzące. Tylko rzeczy, które wydarzyły się w momencie popełnienia morderstwa są brane pod uwagę jako czynniki łagodzące.

Obowiązkowa kara śmierci

W dziewięciu krajach afrykańskich, które stosują karę śmierci, obowiązkowo wydaje się wyroki śmierci za niektóre przestępstwa. Oznacza to, że sądy nie wezmą pod uwagę żadnych czynników łagodzących, bez względu na wszystko.

Te kraje to:

Tylko dwa kraje obu Ameryk wykonały egzekucję na osobie w ciągu ostatnich dziesięciu lat: Stany Zjednoczone oraz Saint Kitts i Nevis. Pozostałe kraje zniosły karę śmierci lub wprowadziły moratorium na jej wykonywanie.

St. Kitts i Nevis

Ostatnia egzekucja w St. Kitts i Nevis miała miejsce w 2008 r.

St. Kitts i Nevis dopuszcza karę śmierci za morderstwo lub zdradę. Jedna z decyzji Sądu Najwyższego tego kraju mówi, że kara śmierci może być stosowana tylko w "najbardziej wyjątkowych i ekstremalnych przypadkach morderstwa". Jednak prawo nie wydaje się definiować, co sprawia, że morderstwo jest "wyjątkowe" i jakie czynniki łagodzące mogą zapobiec karze śmierci.

St. Kitts i Nevis ma prawo zabraniające egzekucji osób, które nie miały ukończonych 18 lat, gdy popełniły przestępstwo.

Stany Zjednoczone

W Stanach Zjednoczonych czynniki łagodzące są bardzo ważne w sprawach o karę śmierci. Czynniki łagodzące mogą pomóc prokuratorom w podjęciu decyzji, czy wnioskować o karę śmierci. Ponadto, Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych kilkakrotnie orzekł, że sędziowie i ławnicy muszą rozważyć czynniki łagodzące przed podjęciem decyzji o wyroku.

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych zdelegalizował obowiązkową karę śmierci. Aby być sprawiedliwym, Sąd orzekł, że każdy sędzia lub ława przysięgłych musi się zastanowić, czy dany oskarżony zasługuje na karę śmierci.

Oto kilka przykładów najczęstszych czynników łagodzących w prawie federalnym i stanowym:

• Oskarżony był młody, gdy popełnił przestępstwo, ale nie młodszy niż 18 lat.
• Oskarżony nie był w stanie zrozumieć, jak złe było jego przestępstwo (miał "upośledzoną zdolność")
• Oskarżony popełnił przestępstwo będąc ciężko chorym psychicznie lub mając poważne problemy emocjonalne
• Pozwany był odurzony narkotykami lub alkoholem

Obowiązkowe wyroki śmierci

Czternaście spośród krajów regionu Azji i Pacyfiku, które stosują karę śmierci, ma obowiązkową karę śmierci za niektóre przestępstwa.

Te kraje to:

Japonia

W 1968 r. 19-letni Norio Nagayama zamordował w Japonii cztery osoby. Japoński Sąd Najwyższy skazał go na karę śmierci. W tym samym orzeczeniu Sąd Najwyższy określił dziewięć różnych rzeczy, o których japońskie sądy powinny pomyśleć przed skazaniem człowieka na śmierć:

Jednak te dziewięć rzeczy nie jest równych. Na przykład, dana osoba może mieć pięć czynników łagodzących (była młoda, czuła się okropnie z powodu zbrodni itd.) Jednak jeśli rodzina ofiary bardzo chciała, aby zabójca otrzymał karę śmierci, sędzia i tak może orzec karę śmierci. W tym japońskim systemie, czynniki łagodzące nie "przeważają" nad obciążającymi.

Chiny

Pod koniec lat 90. Chiny zaczęły pracować nad tym, aby kary były adekwatne do przestępstwa, zamiast automatycznie wymagać kary śmierci za wiele przestępstw. Na przykład w 1999 r. Chiński Najwyższy Sąd Ludowy orzekł, że kara śmierci nie powinna być stosowana, jeśli istnieją okoliczności łagodzące - na przykład jeśli ofiara morderstwa zrobiła coś, co spowodowało zbrodnię lub pogorszyło sytuację.

W 2012 r. Chiny opracowały nowe przepisy dotyczące skazywania przestępców. Zawierają one bardziej rygorystyczne zasady orzekania, więc sędziowie mają kilka konkretnych możliwości wyboru wyroku. Następnie mogą zastanowić się nad czynnikami łagodzącymi (i obciążającymi), aby zdecydować, który z tych wyborów najlepiej pasuje do przestępstwa. Przykłady czynników łagodzących według tych nowych zasad obejmują poddanie się i przyznanie się do winy policji.

Według własnych słów Najwyższy Sąd Ludowy stwierdził w raporcie z 2004 r., że pracował tak ciężko, jak tylko mógł, aby upewnić się, że "kara śmierci będzie stosowana tylko wobec bardzo małej liczby przestępców, którzy popełnili wyjątkowo poważne przestępstwa".

Bliski Wschód

Politolog Benjamin MacQueen pisze, że niektóre kraje Bliskiego Wschodu, jak Algieria, wydają "złagodzone wyroki" dla ludzi, którzy należą do grup terrorystycznych lub powstańczych (grupy walczące przeciwko różnym rządom na Bliskim Wschodzie. Ludzie ci otrzymują anulowane wyroki śmierci, a ich kary więzienia są skracane o lata lub nawet dekady - mówi. W ten sposób państwo i urzędnicy więzienni mogą wyglądać, jakby nie robili nic złego; po prostu wypuszczają ludzi wcześniej za to, że dobrze zachowywali się w więzieniu. W tym samym czasie terroryści i powstańcy mogą wrócić do walki, a państwa mogą ich wspierać, nie wyglądając na takich, którzy naprawdę to robią.

Według stanu na styczeń 2016 roku Białoruś jest jedynym krajem w Europie i Azji Środkowej, który nadal stosuje karę śmierci. Niektóre inne kraje nadal mają przepisy o karze śmierci, ale nie stosują jej od ponad 10 lat lub mają moratorium (czasowe wstrzymanie) na wykonywanie kary śmierci. ^{str. 41} Poza Białorusią, od 1997 roku w Europie nikt nie został stracony.

Unia Europejska jest zdecydowanie przeciwna karze śmierci i walczy o to, aby kara ta została zniesiona w całej Europie. Każdy kraj, który chce być w Unii Europejskiej, musi najpierw znieść karę śmierci w swoim kraju.

Białoruś

Prawo na Białorusi dopuszcza karę śmierci za morderstwo, terroryzm powodujący śmierć, zdradę, zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo.

Jedyną okolicznością łagodzącą wymienioną w białoruskim prawie jest choroba psychiczna. Jeśli po wyroku osoba zachoruje psychicznie i nie będzie w stanie zrozumieć lub kontrolować swojego zachowania, nie otrzyma kary śmierci. Jeśli jednak wyzdrowieje, zostaje stracona, bez względu na to, ile czasu upłynęło.

Prawo białoruskie wymienia również pewne grupy osób, na których nie można wykonywać kary śmierci, bez względu na wszystko. Do tych grup należą:

• Osoby, które nie miały ukończonych 18 lat, gdy popełniły przestępstwo
• Kobiety
• Osoby, które w momencie skazania mają ponad 65 lat

Od zakończenia Procesów Norymberskich po II Wojnie Światowej, główne międzynarodowe sądy na świecie zakazały stosowania kary śmierci w swoich sądach. Na przykład w 1993 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych powołała Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (który od 2016 r. nadal prowadzi postępowania sądowe). W 1994 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy, aby zbadać i ukarać zbrodnie popełnione podczas ludobójstwa w Rwandzie. Żaden z tych sądów nie mógł wydawać wyroków śmierci.

W 1998 r. utworzono Międzynarodowy Trybunał Karny jako stałą instytucję międzynarodową. Jego zadaniem jest badanie i sądzenie zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa, gdziekolwiek na świecie do nich dojdzie. Jednakże, bez względu na to, jak złe są te zbrodnie, MTK nie może stosować kary śmierci jako kary.