Astronomia

Artykuły o gwiazdach, planetach, kosmosie i wszechświecie.

Articles in this category: 382 Updated: 29 kwietnia 2026 Page 1 / 8
(1) Ceres

(1) Ceres

Ceres — planeta karłowata w głównym pasie asteroid

Ceres — najmniejsza planeta karłowata w głównym pasie asteroid. Odkryta w 1801 r., średnica ok. 939 km; badana przez sondę Dawn; powierzchnia z lodem, solnymi plamami i oznakami kr

(134340) Pluton

Pluton (134340) — planeta karłowata: definicja, właściwości i orbita

(136108) Haumea

(136108) Haumea

Haumea — planeta karłowata transneptunowa z pierścieniem i księżycami

Haumea — karłowata planeta transneptunowa z pierścieniem i księżycami Hiʻiaka i Namaka. Opis orbity, szybkiej rotacji, wydłużonego kształtu, składu powierzchni i rodziny kolizyjnej

(136199) Eris

(136199) Eris

Eris — odległa planeta karłowata Układu Słonecznego

Eris to trans-Neptuniczna planeta karłowata z rozproszonym dyskiem poza orbitą Neptuna. Ma niezwykle wydłużoną orbitę, jednego księżyca o nazwie Dysnomia i odegrała rolę w redefini

109P/Swift-Tuttle

15 Eunomia

15 Eunomia — największa asteroida typu S w pasie głównym

16 Psyche

16 Psyche — metaliczna planetoida typu M pasa głównego: opis i historia

253 Mathilde

253 Mathilde

253 Mathilde — planetoida typu C pasa głównego odwiedziona przez NEAR Shoemaker

253 Mathilde — ciemna planetoida pasa głównego typu C, odkryta w 1885, z wolnym obrotem i kraterami; zbadana przez sondę NEAR Shoemaker w 1997 — największa odwiedzona asteroida.

3200 Phaethon

3200 Phaethon — planetoida i martwa kometa: orbita, rozmiary i peryhelium

324 Bamberga

324 Bamberga — jasna asteroida typu C/P, 16. największa w pasie głównym

4 Vesta

4 Vesta

433 Eros

433 Eros — bliska Ziemi asteroida typu S

5145 Pholus

5145 Pholus — centaur Układu Słonecznego: charakterystyka i orbita

52 Europa

52 Europa — asteroida: odkrycie, rozmiary i właściwości

617 Patroclus

617 Patroklus — binarna planetoida trojańska Jowisza: definicja i fakty

624 Hektor

624 Hektor — największa asteroida trojańska Jowisza z księżycem

70 Virginis b

70 Virginis b

70 Virginis b — egzoplaneta o ekscentrycznej orbicie w gwiazdozbiorze Panny

70 Virginis b — egzoplaneta w gwiazdozbiorze Panny, ~60 lat świetlnych stąd; odkryta w 1996 r., znana z ekscentrycznej orbity i fascynującej historii odkryć.

704 Interamnia

704 Interamnia — ogromna asteroida (350 km), piąta pod względem masy

99942 Apophis

99942 Apophis

99942 Apophis — planetoida bliska Ziemi i jej znaczenie

Przegląd informacji o (99942) Apophis: odkrycie, orbita, rozmiary, historia oceny ryzyka zderzenia, przejście w 2029 r. oraz znaczenie dla obserwacji i obrony planetarnej.

Abell 2029

Abell 2029: gromada galaktyk w Pannie i IC 1101 — największa galaktyka

Achernar

Achernar

Achernar — Alfa Eridani, jasna gwiazda konstelacji Rzeki

Achernar (Alfa Eridani) to jasna, niebieska gwiazda typu B w konstelacji Eridanus. Znana z bardzo szybkiej rotacji i spłaszczonego kształtu, należy do układu podwójnego z mniejszym

Ad astra (zwrot)

Adler Planetarium

Adler Planetarium

Planetarium Adlera w Chicago — pierwsze planetarium półkuli zachodniej

Adler Planetarium w Chicago — pierwsze planetarium półkuli zachodniej. Zabytkowe centrum astronomii z interaktywnymi wystawami i spektakularnymi seansami dla całej rodziny.

AKARI

Akari — japoński satelita obserwacji w podczerwieni

Albioriks (księżyc)

Albioriks (księżyc)

Albiorix — księżyc Saturna: charakterystyka, orbita i pochodzenie

Albiorix — niesferyczny księżyc Saturna: charakterystyka, orbita, pochodzenie i dowody kolizji łączące go z Erriapo i Tarvos.

Aldebaran

Aldebaran

Aldebaran — pomarańczowy olbrzym w gwiazdozbiorze Byka

Aldebaran (α Tauri) to pomarańczowy olbrzym w gwiazdozbiorze Byka, jedna z najjaśniejszych gwiazd nieba. Omówienie cech fizycznych, nazewnictwa, historii obserwacji i poszukiwań to

Alfa Centauri

Alfa Centauri

Alfa Centauri — najbliższy układ gwiezdny i jego składniki

Alfa Centauri to potrójny układ gwiazdowy w konstelacji Centaura, najbliższy Słońcu. Składa się z dwóch gwiazd podobnych do Słońca i czerwonego karła Proxima; ważny cel badań i pla

Alfa Ursae Minoris

Alfa Ursae Minoris

Polaris (Alpha Ursae Minoris) — Gwiazda Północna: opis i fakty

Polaris (Gwiazda Północna) — fascynujący opis i najnowsze fakty o jej budowie, układzie potrójnym, zmienności typu Cefeida oraz roli w nawigacji i astronomii.

Algol (gwiazda)

Algol (gwiazda)

Algol (Beta Persei) — gwiazda zaćmieniowa i układ potrójny w Perseuszu

Algol (Beta Persei) — spektakularna gwiazda zaćmieniowa i układ potrójny w Perseuszu; obserwuj zmiany jasności co 2 dni 20 godz. i odkryj jej astronomiczne tajemnice.

Allen Telescope Array

Allen Telescope Array – radiowy interferometr SETI w Kalifornii (Hat Creek)

Amaltea (księżyc)

Amaltea (księżyc)

Amaltea — księżyc Jowisza: odkrycie, budowa i najważniejsze cechy

Poznaj Amalteę — tajemniczy, czerwony księżyc Jowisza: historia odkrycia, budowa, kratery, góry i unikalne cechy ujawnione przez misje Voyager i Galileo.

Ananke (księżyc)

Ananke (księżyc)

Ananke — retrogradujący, niesferyczny księżyc Jowisza (grupa Ananke)

Ananke — retrogradujący, niesferyczny księżyc Jowisza (grupa Ananke); odkryty w 1951, o stromym nachyleniu, ciekawej historii nazwy i mitologicznych korzeniach.

Apollo 6

Apollo 6

Apollo 6 — ostatni bezzałogowy lot testowy Saturn V (1968)

Apollo 6 (1968) — ostatni bezzałogowy test Saturn V. Relacja z misji, awarie silników, test osłony termicznej i wpływ na dalsze loty Apollo.

Apsyda (astronomia)

Apsyda (astronomia)

Apsyda (astronomia) — definicja i rodzaje (periapsis, apoapsis, apogeum)

Definicja i rodzaje apsyda w astronomii — wyjaśnienie periapsis, apoapsis, apogeum oraz ich znaczenie dla orbit, z przykładami i terminologią.

Arktur

Arktur

Arktur (α Boo) — pomarańczowy olbrzym: jasność, odległość i właściwości

Arktur (α Boo) — szczegółowy przewodnik po pomarańczowym olbrzymie: jasność, odległość 36,7 l.ś., właściwości i ewolucja gwiazdy.

Arthur Eddington

Arthur Eddington — angielski astronom i fizyk, autor granicy Eddingtona

Asteroida trojańska

Asteroida trojańska

Asteroidy trojańskie (trojany): definicja, orbity i przykłady

Poznaj asteroidy trojańskie (trojany): definicja, mechanika orbit L4/L5, przykłady na czele z Jowiszem oraz ich znaczenie dla astronomii.

Astrologia

Astrologia — co to jest? Definicja, horoskopy i wpływ planet

Astrometria

Astrometria — pomiary pozycji i odległości gwiazd: paralaksa i ruch własny

Astronom królewski

Astronom Royal: historia, obowiązki i znaczenie stanowiska w Wielkiej Brytanii

Astronomia

Astronomia

Astronomia australijska Aborygenów

Astronomia australijska Aborygenów

Astronomia Aborygenów Australii: kosmologia, mity i kalendarze

Odkryj astronomię Aborygenów Australii: kosmologię, mity, rytuały i praktyczne kalendarze — najstarsze tradycje niebiańnej wiedzy i kultury.

Asysta grawitacyjna

Asysta grawitacyjna (swing-by) — definicja, zasada działania i zastosowania

Baran (astrologia)

Baran (astrologia)

Baran (znak zodiaku): daty, cechy, symbolika i kompatybilność

Baran (znak zodiaku): daty, cechy, symbolika i kompatybilność — odkryj terminy, główne cechy, symbolikę i z kim Baran najlepiej się dogaduje.

Beagle 2

Beagle 2

Betelgeza

Betelgeza

Betelgeza — czerwona supergwiazda Oriona: charakterystyka i ewolucja

Betelgeza — czerwona supergwiazda Oriona: charakterystyka, budowa i ewolucja; rozmiary, zmienność i zapowiedź przyszłej eksplozji jako supernowa.

Biały karzeł

Biały karzeł

Biały karzeł — co to jest, jak powstaje i jego cechy

Biały karzeł — czym jest, jak powstaje i jakie ma cechy? Dowiedz się o gęstych pozostałościach gwiazd, procesie z czerwonego olbrzyma i kluczowych właściwościach fizycznych.

Blazar

Blazar

Blazar — aktywne jądro galaktyczne z dżetem skierowanym ku Ziemi

Blazar to typ aktywnego jądra galaktycznego (AGN) z relatywistycznym dżetem skierowanym niemal prosto ku Ziemi; charakteryzuje się silną zmiennością, polaryzacją i emisją w całym z