Astronomia
Artykuły o gwiazdach, planetach, kosmosie i wszechświecie.
(1) Ceres
Ceres — planeta karłowata w głównym pasie asteroid
Ceres — najmniejsza planeta karłowata w głównym pasie asteroid. Odkryta w 1801 r., średnica ok. 939 km; badana przez sondę Dawn; powierzchnia z lodem, solnymi plamami i oznakami kr
(134340) Pluton
Pluton (134340) — planeta karłowata: definicja, właściwości i orbita
(136108) Haumea
Haumea — planeta karłowata transneptunowa z pierścieniem i księżycami
Haumea — karłowata planeta transneptunowa z pierścieniem i księżycami Hiʻiaka i Namaka. Opis orbity, szybkiej rotacji, wydłużonego kształtu, składu powierzchni i rodziny kolizyjnej
(136199) Eris
Eris — odległa planeta karłowata Układu Słonecznego
Eris to trans-Neptuniczna planeta karłowata z rozproszonym dyskiem poza orbitą Neptuna. Ma niezwykle wydłużoną orbitę, jednego księżyca o nazwie Dysnomia i odegrała rolę w redefini
109P/Swift-Tuttle
15 Eunomia
15 Eunomia — największa asteroida typu S w pasie głównym
16 Psyche
16 Psyche — metaliczna planetoida typu M pasa głównego: opis i historia
253 Mathilde
253 Mathilde — planetoida typu C pasa głównego odwiedziona przez NEAR Shoemaker
253 Mathilde — ciemna planetoida pasa głównego typu C, odkryta w 1885, z wolnym obrotem i kraterami; zbadana przez sondę NEAR Shoemaker w 1997 — największa odwiedzona asteroida.
3200 Phaethon
3200 Phaethon — planetoida i martwa kometa: orbita, rozmiary i peryhelium
324 Bamberga
324 Bamberga — jasna asteroida typu C/P, 16. największa w pasie głównym
4 Vesta
433 Eros
433 Eros — bliska Ziemi asteroida typu S
5145 Pholus
5145 Pholus — centaur Układu Słonecznego: charakterystyka i orbita
52 Europa
52 Europa — asteroida: odkrycie, rozmiary i właściwości
617 Patroclus
617 Patroklus — binarna planetoida trojańska Jowisza: definicja i fakty
624 Hektor
624 Hektor — największa asteroida trojańska Jowisza z księżycem
70 Virginis b
70 Virginis b — egzoplaneta o ekscentrycznej orbicie w gwiazdozbiorze Panny
70 Virginis b — egzoplaneta w gwiazdozbiorze Panny, ~60 lat świetlnych stąd; odkryta w 1996 r., znana z ekscentrycznej orbity i fascynującej historii odkryć.
704 Interamnia
704 Interamnia — ogromna asteroida (350 km), piąta pod względem masy
99942 Apophis
99942 Apophis — planetoida bliska Ziemi i jej znaczenie
Przegląd informacji o (99942) Apophis: odkrycie, orbita, rozmiary, historia oceny ryzyka zderzenia, przejście w 2029 r. oraz znaczenie dla obserwacji i obrony planetarnej.
Abell 2029
Abell 2029: gromada galaktyk w Pannie i IC 1101 — największa galaktyka
Achernar
Achernar — Alfa Eridani, jasna gwiazda konstelacji Rzeki
Achernar (Alfa Eridani) to jasna, niebieska gwiazda typu B w konstelacji Eridanus. Znana z bardzo szybkiej rotacji i spłaszczonego kształtu, należy do układu podwójnego z mniejszym
Ad astra (zwrot)
Adler Planetarium
Planetarium Adlera w Chicago — pierwsze planetarium półkuli zachodniej
Adler Planetarium w Chicago — pierwsze planetarium półkuli zachodniej. Zabytkowe centrum astronomii z interaktywnymi wystawami i spektakularnymi seansami dla całej rodziny.
AKARI
Akari — japoński satelita obserwacji w podczerwieni
Albioriks (księżyc)
Albiorix — księżyc Saturna: charakterystyka, orbita i pochodzenie
Albiorix — niesferyczny księżyc Saturna: charakterystyka, orbita, pochodzenie i dowody kolizji łączące go z Erriapo i Tarvos.
Aldebaran
Aldebaran — pomarańczowy olbrzym w gwiazdozbiorze Byka
Aldebaran (α Tauri) to pomarańczowy olbrzym w gwiazdozbiorze Byka, jedna z najjaśniejszych gwiazd nieba. Omówienie cech fizycznych, nazewnictwa, historii obserwacji i poszukiwań to
Alfa Centauri
Alfa Centauri — najbliższy układ gwiezdny i jego składniki
Alfa Centauri to potrójny układ gwiazdowy w konstelacji Centaura, najbliższy Słońcu. Składa się z dwóch gwiazd podobnych do Słońca i czerwonego karła Proxima; ważny cel badań i pla
Alfa Ursae Minoris
Polaris (Alpha Ursae Minoris) — Gwiazda Północna: opis i fakty
Polaris (Gwiazda Północna) — fascynujący opis i najnowsze fakty o jej budowie, układzie potrójnym, zmienności typu Cefeida oraz roli w nawigacji i astronomii.
Algol (gwiazda)
Algol (Beta Persei) — gwiazda zaćmieniowa i układ potrójny w Perseuszu
Algol (Beta Persei) — spektakularna gwiazda zaćmieniowa i układ potrójny w Perseuszu; obserwuj zmiany jasności co 2 dni 20 godz. i odkryj jej astronomiczne tajemnice.
Allen Telescope Array
Allen Telescope Array – radiowy interferometr SETI w Kalifornii (Hat Creek)
Amaltea (księżyc)
Amaltea — księżyc Jowisza: odkrycie, budowa i najważniejsze cechy
Poznaj Amalteę — tajemniczy, czerwony księżyc Jowisza: historia odkrycia, budowa, kratery, góry i unikalne cechy ujawnione przez misje Voyager i Galileo.
Ananke (księżyc)
Ananke — retrogradujący, niesferyczny księżyc Jowisza (grupa Ananke)
Ananke — retrogradujący, niesferyczny księżyc Jowisza (grupa Ananke); odkryty w 1951, o stromym nachyleniu, ciekawej historii nazwy i mitologicznych korzeniach.
Apollo 6
Apollo 6 — ostatni bezzałogowy lot testowy Saturn V (1968)
Apollo 6 (1968) — ostatni bezzałogowy test Saturn V. Relacja z misji, awarie silników, test osłony termicznej i wpływ na dalsze loty Apollo.
Apsyda (astronomia)
Apsyda (astronomia) — definicja i rodzaje (periapsis, apoapsis, apogeum)
Definicja i rodzaje apsyda w astronomii — wyjaśnienie periapsis, apoapsis, apogeum oraz ich znaczenie dla orbit, z przykładami i terminologią.
Arktur
Arktur (α Boo) — pomarańczowy olbrzym: jasność, odległość i właściwości
Arktur (α Boo) — szczegółowy przewodnik po pomarańczowym olbrzymie: jasność, odległość 36,7 l.ś., właściwości i ewolucja gwiazdy.
Arthur Eddington
Arthur Eddington — angielski astronom i fizyk, autor granicy Eddingtona
Asteroida trojańska
Asteroidy trojańskie (trojany): definicja, orbity i przykłady
Poznaj asteroidy trojańskie (trojany): definicja, mechanika orbit L4/L5, przykłady na czele z Jowiszem oraz ich znaczenie dla astronomii.
Astrologia
Astrologia — co to jest? Definicja, horoskopy i wpływ planet
Astrometria
Astrometria — pomiary pozycji i odległości gwiazd: paralaksa i ruch własny
Astronom królewski
Astronom Royal: historia, obowiązki i znaczenie stanowiska w Wielkiej Brytanii
Astronomia
Astronomia australijska Aborygenów
Astronomia Aborygenów Australii: kosmologia, mity i kalendarze
Odkryj astronomię Aborygenów Australii: kosmologię, mity, rytuały i praktyczne kalendarze — najstarsze tradycje niebiańnej wiedzy i kultury.
Asysta grawitacyjna
Asysta grawitacyjna (swing-by) — definicja, zasada działania i zastosowania
Baran (astrologia)
Baran (znak zodiaku): daty, cechy, symbolika i kompatybilność
Baran (znak zodiaku): daty, cechy, symbolika i kompatybilność — odkryj terminy, główne cechy, symbolikę i z kim Baran najlepiej się dogaduje.
Beagle 2
Betelgeza
Betelgeza — czerwona supergwiazda Oriona: charakterystyka i ewolucja
Betelgeza — czerwona supergwiazda Oriona: charakterystyka, budowa i ewolucja; rozmiary, zmienność i zapowiedź przyszłej eksplozji jako supernowa.
Biały karzeł
Biały karzeł — co to jest, jak powstaje i jego cechy
Biały karzeł — czym jest, jak powstaje i jakie ma cechy? Dowiedz się o gęstych pozostałościach gwiazd, procesie z czerwonego olbrzyma i kluczowych właściwościach fizycznych.
Blazar
Blazar — aktywne jądro galaktyczne z dżetem skierowanym ku Ziemi
Blazar to typ aktywnego jądra galaktycznego (AGN) z relatywistycznym dżetem skierowanym niemal prosto ku Ziemi; charakteryzuje się silną zmiennością, polaryzacją i emisją w całym z