Albiorix jest niesferycznym księżycem Saturna. Został odkryty przez Holmana i współpracowników w 2000 roku i otrzymał oznaczenie S/2000 S 11. Jest największym znanym członkiem grupy galileuszowych księżyców niesferycznych Saturna.
Charakterystyka fizyczna
Albiorix ma szacowaną średnicę około 32 kilometrów (przy założonym albedo ~0,04), co czyni go znacznie większym od sąsiednich, podobnych obiektów tej grupy. Kształt jest nieregularny — nie osiągnął on równowagi hydrostatycznej — stąd określenie „niesferyczny”. Dzień na Albiorixie trwa około 13 godzin i 19 minut, co jest wartością wyznaczoną z obserwacji krzywych blasku.
Orbita
Albiorix krąży wokół Saturna w średniej odległości rzędu 16 000 000 km. Jego orbita jest nieregularna (o znaczącej ekscentryczności i niezerowym nachyleniu względem równika Saturna), typowa dla zewnętrznych, „chwytanych” księżyców nieregularnych. Diagramy porównawcze ilustrują jego orbitę w stosunku do innych niesferycznych księżyców Saturna; ekscentryczność orbit jest przedstawiona za pomocą żółtych odcinków rozciągających się od perycentrum do apocentrum.
Kolory, skład i hipotezy pochodzenia
Badania fotometryczne i spektroskopowe wykazały, że powierzchnia Albiorixa ma stosunkowo czerwonawy odcień w widmie widzialnym, co wskazuje na obecność ciemnych, węglowych materiałów lub związków organicznych na powierzchni. Ostatnio zaobserwowane zróżnicowanie barwne na jego powierzchni sugeruje istnienie dużego krateru albo strefy o odmiennym materiale powierzchniowym. Na tej podstawie wysunięto hipotezę, że mniejsze księżyce, takie jak Erriapo i Tarvos, mogą być odłamkami oderwanymi od Albiorixa podczas jednego dużego zderzenia — czyli że wszystkie trzy ciała pochodzą z jednego, większego protoplanetalnego obiektu, który uległ rozpadowi.
Pochodzenie i ewolucja
Albiorix, podobnie jak inne księżyce nieregularne, prawdopodobnie nie powstał w otoczeniu dysku protoplanetarnego Saturna, lecz został przechwycony przez jego pole grawitacyjne we wczesnej historii Układu Słonecznego. Następnie mógł ulec fragmentacji wskutek kolizji z innym ciałem lub uczestniczyć w kolizjach prowadzących do powstania mniejszych satelitów o podobnych orbitach i właściwościach powierzchniowych.
Obserwacje i dalsze badania
Większość informacji o Albiorixie pochodzi z obserwacji z Ziemi (fotometrii i spektroskopii). Misja Cassini nie wykonywała przelotu w bliskiej odległości tego księżyca, dlatego wiele jego cech pozostaje słabo poznanych. Dokładniejsze pomiary fotometryczne, spektroskopowe i ewentualne przyszłe misje mogą potwierdzić hipotezy o kolizyjnej przeszłości i dostarczyć danych o dokładnym składzie powierzchni oraz strukturze wewnętrznej.
Nazwa „Albiorix” została nadana w sierpniu 2003 roku i pochodzi od jednego z celtyckich imion boga jedności plemiennej, związanego w tradycji z postacią znaną także jako Toutatis.
