Astronomia

Norma — znaczenia, pochodzenie i zastosowania nazwy Norma Przegląd różnych znaczeń słowa 'Norma': imię, pojęcia naukowe, gwiazdozbiór, miejsca, dzieła kultury, układy pogodowe i pojęcia prawne oraz matematyczne.

Nova (wybuch na białym karle) — definicja, przyczyny i przykłady Nowa klasyczna Nova — potężny wybuch na białym karle: definicja, przyczyny, mechanizm akrecji i znane przykłady (RS Ophiuchi, Nova Cygni, V1280 Scorpii, Nova Delphini).

Oberon — drugi co do wielkości księżyc Urana Oberon (księżyc) Oberon to zamarznięty księżyc Urana o średnim promieniu ~760 km, zbudowany z lodu i skał; znany z licznych kraterów, odkryty przez Williama Herschela w 1787 r., badany głównie prze…

Obiekty bliskie Ziemi (NEO): definicja, asteroidy, komety i ryzyko Obiekty bliskie Ziemi NEO — asteroidy i komety bliskie Ziemi: definicja, historie zderzeń, ocena ryzyka i metody monitoringu. Dowiedz się, jak chronimy planetę przed uderzeniem.

Obłok międzygwiazdowy — definicja, skład i rodzaje (H I, H II, molekularne) Obłok międzygwiazdowy Obłok międzygwiazdowy — definicja, skład i rodzaje (H I, H II, molekularne). Poznaj gaz, pył, plazmę oraz typy i procesy w chmurach międzygwiazdowych.

Kompleks Oriona: obłoki molekularne i regiony formowania gwiazd Obłok Molekularny w Orionie Kompleks Oriona — fascynujący obszar obłoków molekularnych i aktywnego formowania gwiazd; odkryj mgławice, dyski protoplanetarne i młode gromady gwiazd.

Obłok Oorta — zewnętrzna chmura komet Układu Słonecznego Obłok Oorta Obłok Oorta to hipotetyczna, rozległa chmura lodowych ciał otaczająca Układ Słoneczny i stanowiąca źródło długookresowych komet. Istnienie wnioskuje się z orbit obserwowanych komet…

Obrót synchroniczny

Obserwatorium Las Campanas

Obserwowana wielkość gwiazdowa (wielkość pozorna) Obserwowana wielkość gwiazdowa Opis systemu wielkości pozornej: definicja, skala logarytmiczna, pasma fotometryczne, historia, zastosowania i przykłady jasności obiektów niebieskich.

Obszar H II

Ofelia (księżyc Urana): odkrycie, orbita, rozmiary i cechy Ofelia (księżyc) Ofelia — księżyc Urana odkryty przez Voyagera 2 i Hubble’a: orbita, promień ~23 km, albedo 0,08. Poznaj odkrycie, orbitę, rozmiary i cechy.

Gwiazdy olbrzymie — definicja, rozmiary, jasność i rodzaje Olbrzym (gwiazda) Gwiazdy olbrzymie — definicja, rozmiary, jasność i rodzaje. Poznaj cechy, typy (czerwone, żółte, niebieskie) oraz różnice między olbrzymami, supergigantami i hipergigantami.

Omega Centauri

Opera kosmiczna

Orbita — przebieg, cechy i znaczenie toru ciała w przestrzeni Orbita Orbita to droga, po której obiekt porusza się wokół innego ciała pod wpływem sił, głównie grawitacji. Artykuł wyjaśnia definicję, parametry, historię badań, rodzaje orbit i praktyc…

Orion Multi-Purpose Crew Vehicle

Orrery — mechaniczny model Układu Słonecznego: historia i działanie Orrery Orrery — historia i działanie mechanicznych modeli Układu Słonecznego: od mechanizmu z Antikythery po zegarowe planetaria XVII–XVIII w.

Ortosie (S/2001 J9) — księżyc Jowisza (Jowisz XXXV), ~2 km, grupa Ananke Orthosie (księżyc) Ortosie (Jowisz XXXV) — malutki księżyc Jowisza (~2 km) z grupy Ananke, odkryty w 2001 r., krąży wstecznie około 20,6 mln km od planety.

Paaliaq — księżyc Saturna: odkrycie, orbita, rozmiar i kolor Paaliaq (księżyc) Paaliaq — niesferyczny księżyc Saturna: odkrycie 2000, orbita 15,2 mln km, średnica ~22 km, jasnoczerwony kolor; kluczowy członek eskimoskiej grupy księżyców.

Paralaksa: definicja, zastosowania i znaczenie w astronomii i percepcji wzrokowej Paralaksa Paralaksa to obserwowany kątowy przesunięcie pozycji obiektu wynikające z oglądania go z różnych punktów. Ma zastosowanie od pomiarów odległości w astronomii po stereopsję w widzen…

Parker Solar Probe — misja badawcza Słońca Parker Solar Probe Parker Solar Probe to sonda NASA wysłana w 2018 r. by badać koronalne warunki Słońca z rekordowej bliskości; celem są mechanizmy ogrzewania korony, geneza wiatru słonecznego i źród…

Pas Goulda

Pas asteroid (pas główny) — definicja, Ceres i szczeliny Kirkwooda Pas planetoid Pas asteroid (pas główny): czym jest, rola Ceres i wpływ szczelin Kirkwooda — odkryj budowę, orbity i podziały pierścienia między Marsem a Jowiszem.

Pas Van Allena — strefy naładowanych cząstek wokół Ziemi Pas Van Allena Opis pasów Van Allena: czym są, jak powstają, ich budowa, zmienność pod wpływem Słońca oraz znaczenie dla satelitów i ochrony atmosfery.

Perihelion (peryhelium) — definicja i wpływ na pory roku Peryhelium Perihelion (peryhelium) — czym jest, kiedy Ziemia jest najbliżej Słońca i jak (nie)wpływa to na pory roku; wyjaśnienie z datami, ekscentrycznością i nachyleniem osi.

Pętla Barnarda — rozległa mgławica emisyjna w gwiazdozbiorze Oriona (ok. 1600 lat świetlnych) Pętla Barnarda Pętla Barnarda — rozległa mgławica emisyjna w gwiazdozbiorze Oriona, ok. 1600 lat świetlnych. Opis budowy, emisji Hα, powiązania z kompleksem Oriona, znaczenie naukowe i wskazówki…

Pierścienie Jowisza — charakterystyka, skład i odkrycie Pierścienie Jowisza Pierścienie Jowisza — odkrycie, skład i charakterystyka: tajemniczy system pyłowych pierścieni odkryty przez Voyagera, badany przez Galileo i Kosmiczny Teleskop Hubble.

Pierścienie Rei

Plamy słoneczne — czym są, przyczyny i cykl 11-letni Plama słoneczna Plamy słoneczne: czym są, skąd się biorą i jak działa 11‑letni cykl? Poznaj przyczyny, wpływ na Słońce i tajemnicę Minimum Maundera.

Planck (misja kosmiczna)

Planeta — definicja i rodzaje: planety Układu Słonecznego i egzoplanety Planeta Poznaj definicję planety, ich rodzaje oraz planety Układu Słonecznego i egzoplanety — od Ziemi i Jowisza po tysiące odkrytych światów poza Słońcem.

Planeta karłowata

Planeta pozasłoneczna

Asteroida — definicja, typy, pas asteroid i zagrożenie dla Ziemi Planetoida Asteroida — definicja, typy, pas asteroid i zagrożenie dla Ziemi. Poznaj rodzaje (C, S, M), pas między Marsem a Jowiszem oraz ryzyko potencjalnych uderzeń.

Planety poza Neptunem: hipoteza Planety X — historia i dowody Planety poza Neptunem Planety poza Neptunem: poznaj historię i dowody hipotezy Planety X — poszukiwania, anomalie orbitalne Urana i Neptuna oraz najnowsze obserwacje.

Płaszczyzna niezmienna (Laplace’a) Układu Słonecznego — definicja i znaczenie Płaszczyzna niezmienna Laplace’a Płaszczyzna niezmienna Układu Słonecznego — definicja i znaczenie: jak barycentrum i masy Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna kształtują orientację orbit.

Powieści i opowiadania science fiction o Marsie — przegląd i historia Powieści i opowiadania o Marsie Przegląd powieści i opowiadań science fiction o Marsie — historia motywu, klasyki i wyobraźni: od kanałów Schiaparellego po współczesne wizje Czerwonej Planety.

Pochodzenie i ewolucja Układu Słonecznego — teoria mgławicowa Powstanie i ewolucja Układu Słonecznego Jak powstał i ewoluował Układ Słoneczny? Teoria mgławicowa wyjaśnia powstanie planet, pęd kątowy i rozwój systemu od 4,6 mld lat.

Niebo poza Ziemią: jak wygląda na Księżycu, Marsie i Wenus Pozaziemskie niebo Niebo poza Ziemią: odkryj, jak wygląda niebo na Księżycu, Marsie i Wenus — barwy, chmury, efekty atmosferyczne i zdjęcia sond w fascynującej podróży po kosmosie.

Prawo Hubble’a–Lemaître’a Prawo Hubble’a-Lemaître’a Empiryczna zależność między odległością a prędkością ucieczki galaktyk; dowód rozszerzania się Wszechświata i podstawa współczesnej kosmologii.

Procjon (Procyon) — jasna gwiazda układu podwójnego Procjon Procjon (α CMi) — najjaśniejsza gwiazda Małego Psa, układ binarny z gwiazdą typu F i białym karłem. Opis właściwości, historii obserwacji, roli na niebie i wskazówek obserwacyjnych…

Program Apollo (NASA) — misje, lądowanie na Księżycu i historia Program Apollo Program Apollo: pełna historia misji NASA, dramatyczne lądowania na Księżycu, technologie i wpływ na kosmonautykę — odkryj kulisy najsłynniejszego projektu kosmicznego.

Program Viking — NASA i pierwsze kompleksowe badania Marsa Program Viking Program Viking (1975–1982) to amerykańska misja NASA wysyłająca dwie sondy (Viking 1 i 2) z orbitrami i lądownikami. Dostarczyła szczegółowych zdjęć, analiz geochemicznych i pierws…

Voyager (Voyager 1 i 2): misja do zewnętrznych planet i przestrzeni międzygwiezdnej Program Voyager Program Voyager (Voyager 1 i 2): misja rozpoczęta w 1977 r., badania Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna, wejście w przestrzeń międzygwiezdną, instrumenty, Golden Record i dorobek na…

Proteus — księżyc Neptuna: odkrycie, rozmiary i cechy Proteusz (księżyc) Proteus — księżyc Neptuna: odkrycie, rozmiary i cechy. Dowiedz się o odkryciu Voyager 2, ponad 400 km średnicy, bardzo ciemnej powierzchni i nieregularnym, mocno zniszczonym kształ…

Proxima Centauri — najbliższa gwiazda i czerwona karłowata Proxima Centauri Proxima Centauri to niewielka, aktywna gwiazda typu M, najbliższy sąsiad Słońca i członek układu Alfa Centauri. Znana z gwałtownych rozbłysków i obecności przynajmniej jednej plane…

Przesilenie — zjawisko astronomiczne, przyczyny i znaczenie Przesilenie Przesilenie to astronomiczne zjawisko występujące dwa razy w roku, gdy Słońce osiąga największe nachylenie względem równika. Artykuł opisuje mechanizm, obserwacje, daty i znaczenie…