Przegląd misji

Parker Solar Probe to robotyczna sonda amerykańskiej agencji NASA, której zadaniem jest bezpośrednie badanie zewnętrznej korony Słońca. Została wystrzelona 12 sierpnia 2018 roku i zaprojektowana tak, by zbliżyć się na zaledwie kilka milionów kilometrów od fotosfery — w praktyce osiąga minimalny dystans około 8,86 promienia słonecznego, czyli około 6,2 mln km (promień). Podczas najbliższych przelotów sonda porusza się z prędkościami rzędu setek tysięcy kilometrów na godzinę.

Instrumenty i konstrukcja

Parker Solar Probe ma kilka wyspecjalizowanych instrumentów do pomiaru pól, cząstek i emisji elektromagnetycznej. Najważniejsze podsystemy to:

  • FIELDS — mierzy pola elektryczne i magnetyczne oraz fale radiowe;
  • SWEAP — bada cząstki plazmy, czyli elektrony, protony i cięższe jony;
  • WISPR — kamery do obserwacji struktury korony i wiatru słonecznego;
  • ISʘIS (znane także jako ISʘIS) — analizuje energetyczne cząstki promieniowania.

Sonda wyposażona jest w osłonę termiczną (Thermal Protection System) wykonaną z kompozytów węglowych, chroniącą układy elektroniczne przed ekstremalnym promieniowaniem i wysoką temperaturą. Konstrukcja pozwala utrzymać instrumenty w bezpiecznej temperaturze mimo zewnętrznego nagrzewania.

Trajektoria i zbliżenia

Aby osiągnąć tak niskie peryhelia, misja wykorzystuje serię manewrów i asyst grawitacyjnych przy Wenus, które stopniowo obniżają orbitę sondy. Parker Solar Probe wykonuje wiele bliskich przelotów wokół Słońca w czasie kilkuletniej kampanii pomiarowej; każdy przelot dostarcza nowe, bezpośrednie dane o warunkach panujących w koronie.

Cele naukowe i wybrane odkrycia

Główne cele misji to zrozumienie mechanizmów ogrzewania korony i przyczyn przyspieszania wiatru słonecznego oraz dokładne opisanie procesów prowadzących do zjawisk kosmicznej pogody. Dane z sondy pomogły m.in. w identyfikacji nagłych odwróceń pola magnetycznego wiatru słonecznego (tzw. "switchbacks") oraz wypełniły luki w wiedzy o strukturze plazmy blisko Słońca. Wyniki mają bezpośrednie znaczenie dla przewidywania oddziaływania aktywności słonecznej na technologie satelitarne i systemy na Ziemi.

Znaczenie, historia i upamiętnienia

Misja nosi imię dr. Eugene'a Parkera, pioniera badań nad wiatrem słonecznym, została tym samym pierwszą sondą NASA nazwaną imieniem żyjącej osoby w chwili nadania. Na pokładzie umieszczono pamiątkową kartę z imionami ponad miliona osób oraz zdjęciami i kopią klasycznej pracy naukowej Parkera z 1958 roku — karta pamięci została zamontowana przed startem. Informacje o patronie misji i jego związku z akademią można znaleźć m.in. poprzez Eugene'a Parkera i instytucje, w których pracował, jak Uniwersytet w Chicago.

Wybrane fakty i źródła

  • Sonda dostarcza bezprecedensowych danych o koronie i wietrze słonecznym (źródła misji).
  • Bliskie przeloty umożliwiają badanie zjawisk, które wcześniej były dostępne jedynie z dalszej perspektywy.
  • Misja łączy zaawansowaną technologię termiczną z nowoczesnymi instrumentami cząsteczkowymi i polowymi.