Grupa Pasiphaë to zespół retrogradujących niesferycznych księżyców Jowisza, które podążają po podobnych orbitach co Pasiphaë i uważa się, że mają wspólne pochodzenie. Księżyce te krążą w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu Jowisza (stąd określenie retrogradujące) i są stosunkowo małymi, nieregularnymi ciałami o nieregularnych kształtach.

Orbity i charakterystyka

Ich osie półmajora (odległości od Jowisza) wynoszą od 22 800 000 do 24 100 000 km (ten sam zakres co w grupie Carme), ich inklinacje od 144,5° do 158,3°, a mimośrody od 0,25 do 0,43. Inclinations powyżej 90° oznaczają ruch retrogradacyjny, czyli przeciwny do obrotu planety. Takie parametry orbitalne wskazują, że członkowie grupy tworzą rodzinę pokrewną dynamikią orbit – mają zbliżone półosie, nachylenia i mimośrody.

Orbitom tym towarzyszą długoterminowe zmiany spowodowane perturbacjami grawitacyjnymi (głównie ze strony Słońca i samego Jowisza) oraz efektami rezonansów, co może stopniowo zmieniać parametry orbity i powodować częściowe nakładanie się obszarów orbitalnych z innymi grupami księżyców zewnętrznych.

Członkowie grupy

Do głównych członków grupy należą (od największego do najmniejszego):

  • Pasiphae — największy i nazwotwórczy członek grupy; ciało o średnicy rzędu kilkudziesięciu kilometrów, które prawdopodobnie jest fragmentem większego obiektu przechwyconego i rozbitego w wyniku zderzenia.
  • Sinope, dwie trzecie wielkości Pasifaë — drugi co do wielkości księżyc z tej listy; jego barwa i niektóre parametry orbitalne sugerują, że może mieć inną genezę niż reszta grupy i być przechwyconym niezależnie lub fragmentem innego ciała.
  • Callirrhoe — mniejszy, nieregularny księżyc o orbicie zgodnej z zakresem grupy.
  • Megaclite — niewielkie ciało nieregularne; podobnie jak pozostałe, prawdopodobnie fragment pokolizyjny.
  • Autonoe — jeden z wielu małych członków grupy krążących w podobnym pasie orbitalnym.
  • Eurydome — mały, ciemny obiekt; jego rozmiary są porównywalne z innymi drobnymi księżycami tej grupy.
  • Sponde — jeden z najmniejszych wymienionych członków, reprezentujący populację drobnych fragmentów wchodzących w skład grupy.

Pochodzenie i ewolucja

Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie pochodzenia grupy Pasiphaë to przechwycenie przez Jowisza jednego lub kilku ciał pochodzących z pasa planetoid lub spoza niego, a następnie rozbicie takiego większego obiektu w wyniku kolizji. Fragmentacja wyjaśnia zgodność parametrów orbitalnych i podobieństwa dynamiki między członkami.

Istnieją jednak subtelne różnice — na przykład Sinope wykazuje różnice barwy i widmowe oznaki, które mogłyby wskazywać na inny materiał macierzysty lub niezależne przechwycenie. Dlatego niektórzy badacze rozważają istnienie podgrup wewnątrz Pasiphaë lub częściowy udział innych zdarzeń kolizyjnych w historii tej populacji.

Obserwacje, dynamika i nazewnictwo

Większość członków grupy to ciała o małych rozmiarach (kilometry lub mniejsze), stąd są trudne do wykrycia i wymagają dużych teleskopów oraz długookresowych pomiarów orbitalnych, aby potwierdzić przynależność do grupy. Badania fotometryczne i widmowe pomagają określić kolory i skład powierzchni, co z kolei daje wskazówki co do pochodzenia i ewentualnych różnic między członkami.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) rezerwuje nazwy kończące się na -e dla wszystkich księżyców retrogradacyjnych, włączając w to członków tej grupy. Taki schemat nazewnictwa ułatwia szybką identyfikację kierunku orbitalnego przy nadawaniu oficjalnych nazw nowo odkrytym satelitom Jowisza.

Podsumowując, Grupa Pasiphaë to zespół retrogradujących, nieregularnych księżyców Jowisza o podobnych orbitach, najpewniej pochodzących z jednego lub kilku zdarzeń przechwycenia i fragmentacji. Dalsze obserwacje fotometryczne i spektroskopowe oraz modelowanie dynamiki orbitalnej są potrzebne, aby dokładniej odtworzyć historię i strukturę tej rodziny księżyców.