Astronomia
Artykuły o gwiazdach, planetach, kosmosie i wszechświecie.
Mgławica Carina
Mgławica Carina (NGC 3372) — opis, lokalizacja i najważniejsze fakty
Odkryj Mgławicę Carina (NGC 3372, Eta Carina): opis, lokalizacja, ciekawostki o 7 500 ly i 14 000+ gwiazd — najważniejsze fakty i zdjęcia.
Mgławica Kraba
Mgławica Kraba (M1) — pozostałość supernowej w Byku
Mgławica Kraba (M1, NGC 1952) — pozostałość supernowej z 1054 r., zawierająca pulsar i emitująca promieniowanie od fal radiowych po gamma; obiekt kluczowy dla badań astrofizycznych
Mgławica planetarna
Mgławica planetarna — definicja, powstawanie i różnorodność kształtów
Mgławica planetarna — definicja, powstawanie i różnorodność kształtów. Poznaj mechanizmy formowania, przyczyny niezwykłych struktur i spektakularne przykłady.
Mgławica refleksyjna
Mgławica Tarantula
Mgławica Tarantula (30 Doradus) — największy aktywny region gwiazdotwórczy LMC
Mgławica Tarantula (30 Doradus) — największy aktywny region gwiazdotwórczy LMC: powstawanie gwiazd, gromada NGC 2070, R136 i ślady supernowych.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) — definicja, budowa i misje
Poznaj Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS): definicja, historia budowy, moduły i kluczowe misje oraz międzynarodowa współpraca naukowa na orbicie.
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009 (IYA2009)
Mikrofalowe promieniowanie tła
Kosmiczne mikrofalowe promieniowanie tła (CMB) — definicja, odkrycie, zagadki
Poznaj kosmiczne mikrofalowe promieniowanie tła (CMB): definicja, odkrycie Penziasa i Wilsona, misja Planck oraz tajemnicze zagadki kształtujące obraz Wszechświata.
Model systemu słonecznego
Model systemu słonecznego: orrery, modele historyczne i współczesne
Możliwości eksploatacji Marsa
Możliwości eksploatacji Marsa: zasoby, wyzwania i propozycje kolonizacji
Przegląd kluczowych zasobów Marsa, technicznych i etycznych wyzwań oraz propozycji organizacji i scenariuszy wykorzystania planety jako celu badań i osadnictwa.
Mundilfari (księżyc)
Mundilfari (Saturn XXV) — księżyc Saturna: odkrycie i orbita
Naturalny satelita
Księżyc i inne naturalne satelity — definicja, rodzaje i przykłady
Poznaj definicję, rodzaje i przykłady naturalnych satelitów — Księżyc, inne księżyce planetarne, mechanika orbit i fascynujące ciekawostki astronomiczne.
Neptun
Neptun — charakterystyka, odkrycie i znaczenie w Układzie Słonecznym
Przegląd Neptuna: podstawowe cechy, budowa atmosfery, pierścienie i księżyce, historia odkrycia oraz badania kosmiczne i znaczenie naukowe planety.
Nereida (księżyc)
Nereida (księżyc Neptuna) — odkrycie, orbita i cechy
Neso (księżyc)
Neso (Neptun XIII) – najdalszy nieregularny księżyc Neptuna
Poznaj Neso (Neptun XIII) — najdalszy nieregularny księżyc Neptuna (~48 mln km, ~60 km średnicy). Odkryty 2002/2003, o silnie ekscentrycznej orbicie i możliwym pochodzeniu z rozpad
New General Catalogue
New General Catalogue (NGC) — Nowy Katalog Ogólny obiektów głębokiego nieba
Kompendium 7 840 obiektów mgławic, gromad i galaktyk skompilowane przez J. L. E. Dreyera w 1888 r., podstawowe źródło dla astronomii amatorskiej i punkt odniesienia w badaniach nie
NGC 4526
NGC 4526 — jasna galaktyka soczewkowata w Pannie z supermasywną czarną dziurą
NGC 5128
Centaurus A (NGC 5128) — galaktyka radiowa z supermasywną czarną dziurą
Centaurus A (NGC 5128) — spektakularna galaktyka radiowa z supermasywną czarną dziurą, potężnymi dyszami i śladami zderzenia galaktyk. Odkryj jej tajemnice i obserwacje.
NGC 6193
NGC 6193 — gromada otwarta w gwiazdozbiorze Ara z masywnymi gwiazdami
NGC 6193 — gromada otwarta w Ara z masywnymi gwiazdami typu O (HD 150136), wpływająca na mgławicę NGC 6188; odkryj jej strukturę, odległość i potęgę gwiazd.
NGC 6302
NGC 6302 (Mgławica Motyl) — niezwykła mgławica planetarna w Skorpionie
NGC 6302 (Mgławica Motyl) — niezwykła mgławica planetarna w Skorpionie. Odkryj gorącą centralną gwiazdę, dwubiegunową strukturę i spektakularne zdjęcia Hubble'a.
NGC 6822
Galaktyka Barnarda (NGC 6822) — nieregularna galaktyka Lokalnej Grupy
Galaktyka Barnarda (NGC 6822) — nieregularna galaktyka Lokalnej Grupy: odkrycie, rola cefeid Hubble’a w pomiarze odległości, budowa i porównanie z Małym Obłokiem Magellana.
NGC 6946
NGC 6946 — Galaktyka Fajerwerków (Arp 29, Caldwell 12)
Nix (księżyc)
Nix — księżyc Plutona: opis, odkrycie i misja New Horizons
Nix — księżyc Plutona: odkrycie, budowa, orbita i zdjęcia z misji New Horizons — poznaj historię, rozmiary i tajemnice tego małego satelity.
NML Cygni
Norma
Norma — znaczenia, pochodzenie i zastosowania nazwy
Nowa klasyczna
Nova (wybuch na białym karle) — definicja, przyczyny i przykłady
Nova — potężny wybuch na białym karle: definicja, przyczyny, mechanizm akrecji i znane przykłady (RS Ophiuchi, Nova Cygni, V1280 Scorpii, Nova Delphini).
Oberon (księżyc)
Oberon — drugi co do wielkości księżyc Urana
Oberon to zamarznięty księżyc Urana o średnim promieniu ~760 km, zbudowany z lodu i skał; znany z licznych kraterów, odkryty przez Williama Herschela w 1787 r., badany głównie prze
Obiekty bliskie Ziemi
Obiekty bliskie Ziemi (NEO): definicja, asteroidy, komety i ryzyko
NEO — asteroidy i komety bliskie Ziemi: definicja, historie zderzeń, ocena ryzyka i metody monitoringu. Dowiedz się, jak chronimy planetę przed uderzeniem.
Obłok międzygwiazdowy
Obłok międzygwiazdowy — definicja, skład i rodzaje (H I, H II, molekularne)
Obłok międzygwiazdowy — definicja, skład i rodzaje (H I, H II, molekularne). Poznaj gaz, pył, plazmę oraz typy i procesy w chmurach międzygwiazdowych.
Obłok Molekularny w Orionie
Kompleks Oriona: obłoki molekularne i regiony formowania gwiazd
Kompleks Oriona — fascynujący obszar obłoków molekularnych i aktywnego formowania gwiazd; odkryj mgławice, dyski protoplanetarne i młode gromady gwiazd.
Obłok Oorta
Obłok Oorta — zewnętrzna chmura komet Układu Słonecznego
Obłok Oorta to hipotetyczna, rozległa chmura lodowych ciał otaczająca Układ Słoneczny i stanowiąca źródło długookresowych komet. Istnienie wnioskuje się z orbit obserwowanych komet
Obrót synchroniczny
Obserwatorium Las Campanas
Obserwowana wielkość gwiazdowa
Obserwowana wielkość gwiazdowa (wielkość pozorna)
Opis systemu wielkości pozornej: definicja, skala logarytmiczna, pasma fotometryczne, historia, zastosowania i przykłady jasności obiektów niebieskich.
Obszar H II
Ofelia (księżyc)
Ofelia (księżyc Urana): odkrycie, orbita, rozmiary i cechy
Ofelia — księżyc Urana odkryty przez Voyagera 2 i Hubble’a: orbita, promień ~23 km, albedo 0,08. Poznaj odkrycie, orbitę, rozmiary i cechy.
Olbrzym (gwiazda)
Gwiazdy olbrzymie — definicja, rozmiary, jasność i rodzaje
Gwiazdy olbrzymie — definicja, rozmiary, jasność i rodzaje. Poznaj cechy, typy (czerwone, żółte, niebieskie) oraz różnice między olbrzymami, supergigantami i hipergigantami.
Omega Centauri
Opera kosmiczna
Orbita
Orbita — przebieg, cechy i znaczenie toru ciała w przestrzeni
Orbita to droga, po której obiekt porusza się wokół innego ciała pod wpływem sił, głównie grawitacji. Artykuł wyjaśnia definicję, parametry, historię badań, rodzaje orbit i praktyc
Orion Multi-Purpose Crew Vehicle
Orrery
Orrery — mechaniczny model Układu Słonecznego: historia i działanie
Orrery — historia i działanie mechanicznych modeli Układu Słonecznego: od mechanizmu z Antikythery po zegarowe planetaria XVII–XVIII w.
Orthosie (księżyc)
Ortosie (S/2001 J9) — księżyc Jowisza (Jowisz XXXV), ~2 km, grupa Ananke
Paaliaq (księżyc)
Paaliaq — księżyc Saturna: odkrycie, orbita, rozmiar i kolor
Paralaksa
Paralaksa: definicja, zastosowania i znaczenie w astronomii i percepcji wzrokowej
Paralaksa to obserwowany kątowy przesunięcie pozycji obiektu wynikające z oglądania go z różnych punktów. Ma zastosowanie od pomiarów odległości w astronomii po stereopsję w widzen
Parker Solar Probe
Parker Solar Probe — misja badawcza Słońca
Pas Goulda
Pas planetoid
Pas asteroid (pas główny) — definicja, Ceres i szczeliny Kirkwooda