AlegsaOnline.com

Mgławica Kraba

Autor: Leandro Alegsa

17-12-2020

Mgławica Krab (oznaczenia katalogowe M1, NGC 1952, Taurus A) jest pozostałością supernowej i "mgławicą wiatru pulsacyjnego" w gwiazdozbiorze Taurus. Mgławica została zaobserwowana przez Jana Bevisa w 1731 roku; odpowiada jasnej supernowej zarejestrowanej przez chińskich i islamskich astronomów w 1054 roku. W 1840 r. astronom William Parsons nadał jej nazwę, którą ma dziś.

Mgławica jest oddalona od Ziemi o około 6500 lat świetlnych (2 kpc). Ma ona średnicę 11 ly (3,4 pc) i rozszerza się w tempie około 1500 km na sekundę. Jest częścią ramienia Perseusza w Galaktyce Drogi Mlecznej.

W centrum mgławicy znajduje się pulsar kraba, gwiazda neutronowa (lub wirująca kula neutronowa) o średnicy 28-30 km, która emituje impulsy promieniowania od wybuchów promieni gamma do fal radiowych z prędkością wirowania 30,2 razy na sekundę. Mgławica była pierwszym obiektem astronomicznym utożsamianym z historyczną eksplozją supernowej.

Mgławica działa jako źródło promieniowania do badania ciał niebieskich między nią a nami. W latach 50. i 60. korona Słońca została odwzorowana na podstawie obserwacji fal radiowych Kraba, które przez nią przechodzą, a w 2003 r. zmierzono grubość atmosfery księżyca Saturna Tytan, ponieważ blokowała ona promieniowanie rentgenowskie z mgławicy.

Mętne resztki SN 1054 są obecnie znane jako Mgławica Kraba. Mgławica ta jest również nazywana Messier 1 lub M1, będąc pierwszym obiektem Messiera skatalogowanym w 1758 roku.

Poziomy energii

Poprzednia analiza wykazała, że przy energii promieniowania rentgenowskiego i gamma powyżej 30 keV, krab jest najsilniejszym trwałym źródłem na niebie. Jego strumień (emisja energii) był znany jako powyżej ¹⁰¹² keV.

Ostatnie prace wykazały jednak, że poziom energii jest znacznie wyższy niż wcześniej sądzono. Naukowcy odkryli emisje na poziomie ponad 100 GeV (gigaelektronowoltów) - 100 miliardów razy bardziej energetyczne niż światło widzialne.

Pochodzenie

Powstanie mgławicy krabowej odpowiada jasnej supernowej SN 1054, która została zarejestrowana przez chińskich astronomów w 1054 roku. Sama Mgławica Krabowa została po raz pierwszy zaobserwowana w 1731 r. przez Jana Bevisa. Mgławica została odkryta ponownie niezależnie w 1758 r. przez Charlesa Messiera, gdy obserwował jasną kometę. Messier skatalogował ją jako pierwszy zapis w swoim katalogu obiektów przypominających komety. Hrabia Rosse obserwował mgławicę na zamku Birr w 1848 roku i nazwał ją mgławicą krabową, ponieważ rysunek, który z niej wykonał, wyglądał jak krab.

Na początku XX wieku analiza wczesnych zdjęć mgławicy wykonanych w kilkuletnim odstępie czasu wykazała, że się ona rozrastała. Prześledzenie wstecznej ekspansji ujawniło, że mgławica musiała stać się widoczna na Ziemi około 900 lat temu. Zapisy historyczne ujawniły, że w 1054 r. chińscy astronomowie zarejestrowali w tej samej części nieba nową gwiazdę wystarczająco jasną, aby można ją było zobaczyć w ciągu dnia. Biorąc pod uwagę jej dużą odległość, obserwowana przez Chińczyków dzienna "gwiazda gościnna" mogła być jedynie supernową - masywną, eksplodującą gwiazdą, która wyczerpała swoje zapasy energii z fuzji jądrowej i rozpadła się na samą siebie.

Najnowsza analiza zapisów historycznych wykazała, że supernowa, która stworzyła Mgławicę Krabową, pojawiła się prawdopodobnie w kwietniu lub na początku maja, osiągając do lipca maksymalną jasność pomiędzy pozorną wielkością -7 a -4,5 (jaśniejszą niż wszystko na nocnym niebie z wyjątkiem Księżyca). Supernowa była widoczna gołym okiem przez około dwa lata po pierwszej obserwacji. Dzięki zarejestrowanym obserwacjom dalekowschodnich i bliskowschodnich astronomów z 1054 r. Mgławica Krab stała się pierwszym obiektem astronomicznym uznanym za związany z wybuchem supernowej.

Odtwarzanie mediów Wideo o Mgławicy Krabowej autorstwa NASA

Pytania i odpowiedzi

P: Co to jest Mgławica Krab?

O: Mgławica Krab to pozostałość po supernowej i "mgławica wiatru pulsarowego" w gwiazdozbiorze Taurusa. Po raz pierwszy została zaobserwowana przez Johna Bevisa w 1731 roku i odpowiada jasnej supernowej odnotowanej przez chińskich i islamskich astronomów w 1054 roku.

P: Jak daleko od Ziemi znajduje się Mgławica Krab?

O: Mgławica Krab znajduje się w odległości około 6500 lat świetlnych (2 kpc) od Ziemi.

P: Co znajduje się w centrum mgławicy?

O: W centrum mgławicy znajduje się pulsar Krab, gwiazda neutronowa, która emituje impulsy promieniowania od błysków gamma po fale radiowe z prędkością obrotową 30,2 razy na sekundę.

P: Kto nadał mu nazwę?

O: Astronom William Parsons nadał jej obecną nazwę w 1840 roku.

P: Do jakiej części naszej galaktyki należy?

O: Mgławica Krab należy do Ramienia Perseusza naszej Galaktyki Drogi Mlecznej.

P: Jak szybko się rozszerza?

O: Mgławica rozszerza się w tempie około 1 500 kilometrów na sekundę.

P: W jaki sposób naukowcy wykorzystali obserwacje tego obiektu do celów badawczych?

O: Naukowcy wykorzystali obserwacje z tego obiektu do sporządzenia mapy korony słonecznej, zmierzenia grubości atmosfery księżyca Saturna Tytana i zbadania ciał niebieskich znajdujących się pomiędzy nim a nami.