Astronomia Aborygenów Australii: kosmologia, mity i kalendarze

W większości kultur Aborygenów Słońce jest uważane za kobietę, a Księżyc za mężczyznę. Tradycja w Arnhem Land mówi, że każdego ranka, Słońce budzi się i rozpala ogień w swoim obozie na wschodzie. Następnie wstaje i niesie pochodnię przez niebo ze wschodu na zachód, tworząc światło dzienne. Yolngu nazywają ją Walu i wierzą, że o wschodzie i zachodzie słońca jej ochrowa farba do ciała jest pędzlowana na chmurach. W nocy, mówi się, że podróżuje pod ziemią z powrotem do swojego obozu na wschodzie. Podobne historie są używane do wyjaśnienia faz księżyca. Na przykład, ludzie Kuwema mówią, że przy każdej pełni księżyca tłucze się, zjadając duchy tych, którzy nie przestrzegają prawa plemiennego. Niektóre ludy przybrzeżne, takie jak Yolngu, wyraźnie widziały związek między Księżycem a pływami. W innych grupach, Księżyc jest związany z płodnością ze względu na podobny wzór cyklu księżycowego i żeńskiego cyklu menstruacyjnego.

Słoneczne i księżycowe zaćmienia były szeroko wyjaśniane jako samiec Księżyca i samica Słońca kryjące się z lub poślubiające się nawzajem. Kilku astronomów zauważyło, że te wyjaśnienia pokazują Aborygenom, iż zaćmienia są powodowane przez przecinające się ścieżki Słońca i Księżyca. Norris (2009) twierdzi, że wczesni Aborygeni musieli mieć bardzo dobre zrozumienie tego faktu, aby zidentyfikować zaćmienie księżyca jako spowodowane przez wyrównanie Słońca i Księżyca (ponieważ Słońce w rzeczywistości nie pojawia się na niebie).

W swoich badaniach nad środkowymi mieszkańcami pustyni antropolog Charles P. Mountford napisał, że większość, jeśli nie wszystkie, z gwiazd widzianych na półkuli południowej miała związane z nimi mit Aborygenów. Większość grup odróżnia gwiazdy czerwone, białe, niebieskie i żółte. Gwiazdy są często grupowane razem w unikalny sposób - niektóre grupy klasyfikują gwiazdy za pomocą społecznych systemów pokrewieństwa. Tak wiele konstelacji znanych grupom Aborygenów różni się od tych znanych astronomomomom zachodnim.

Szerokie pasmo Drogi Mlecznej biegnącej w nocy po niebie jest powszechnie interpretowane przez grupy Aborygenów jako legendarna rzeka. Kilka grup na centralnej pustyni uważa, że rzeka dzieli dwa plemiona duchów przodków, które żyją po obu stronach. Dla niektórych grup, gwiazdy wzdłuż rzeki reprezentują ryby; inne grupy, takie jak Yolngu, wierzą, że gwiazdy są ogniskami ich przodków. Inne grupy identyfikują Drogę Mleczną jako Tęczowego Węża, głównego twórcę.

Emu

Emu jest konstelacją znaną wielu grupom Aborygenów w Australii. Nie jest to konstelacja w zwykłym znaczeniu, ponieważ definiuje się ją raczej przez obszary ciemnego cienia pomiędzy pasmami DrogiMlecznej (spowodowanego przez chmury pyłu i gazu w przestrzeni), niż przez gwiazdy. Głową emu jest bardzo ciemna mgławica Coalsack, znajdująca się obok Krzyża Południowego. Ciało i nogi to inne ciemne chmury ciągnące się wzdłuż Drogi Mlecznej i w poprzek konstelacji Skorpiusa.

Mówi się, że ten kształt na niebie miał wpływ na styl emusu rysowanego na sztuce rockowej. Gdzie pojawił się na niebie w ciągu roku wskazał, kiedy powinny odbywać się uroczystości. Tuż na północ od Sydney znajduje się znany zestaw rycin skalnych, z których jeden jest emu w tej samej pozie i orientacji co emu na niebie. Jesienią emu na niebie stanie bezpośrednio nad swoim portretem na skale, wskazując Kuring-gai ludziom, że nadszedł czas, aby zebrać jaja emu.

Na czele emu łatwo dostrzec krzyż południowy na niebie, a w całej Australii istnieje wiele różnych interpretacji tej konstelacji. Kilka grup identyfikuje go jako orła, boga nieba, lub jedno i drugie. Dla Arrernte reprezentuje on stopę Waluwara, ducha orła - cztery jasne gwiazdy oznaczają jego szpony, a Coalsack jest jego gniazdem. Dla Ngarrindjeri z Południowej Australii Krzyż Południowy jest płaszczką gonioną przez dwa rekiny. Rekiny, które są świętym totememem dla Ngarrindjeri, są reprezentowane przez Alpha Centauri i Beta Centauri. W Wiktorii ludzie z Boorong zidentyfikowali Krzyż Południowy jako opos Bunya ukrywający się przed duchem emu, którego zarys można było zobaczyć w mgławicy Coalsack. Dla Wardamana, Coalsack jest głową "człowieka prawa". W 1972 roku poeta Oodgeroo Noonuccal napisał o Krzyżu Południowym jako rękach i stopach mądrego wodza o imieniu Mirabooka, któremu dano życie wieczne jako duch na niebie.

Orion i Pleiades

Aborygenowskie interpretacje konstelacji Oriona i Plejady są bardzo podobne do opowieści o nich w mitologii greckiej. Gwiazdy Oriona są powszechnie kojarzone z młodymi mężczyznami - zwykle rybakami lub myśliwymi - podczas gdy siedem gwiazd Plejady jest zazwyczaj postrzeganych jako młode kobiety. Te dwie konstelacje często pojawiają się razem w legendzie i są częścią Snów kilku grup językowych.

W środkowym regionie pustyni mówi się, że Plejady to siedem sióstr uciekających przed niepożądaną uwagą człowieka reprezentowanego przez niektóre z gwiazd w Orionie. W legendzie Pitjantjatjara, Pleiades reprezentują Kungkarungkara, grupę siedmiu sióstr przodków. Strzeże ich stado dingo z Njiru, myśliwy, który jest gwiazdą w Paśmie Oriona. Njiru mówi się, że zgwałcił jedną z sióstr, która następnie zmarła i stała się najciemniejszą z gwiazd Pleiades. The siostra przekształcać w ptak i uciekać bezpieczeństwo w the niebo, ale Njiru wciąż gonić po. Inny legenda być mniej surowy: the Adnyamathanha, na przykład, wierzyć the Pleiades być the żona the gwiazda w Orion. Ludzie Tiwi widzą w nich grupę kangurów gonionych przez stado dingo.

Podobieństwo między tymi legendami a Orionem i plejadą mitologii greckiej uważa się za przypadek (przez przypadek) - nie ma dowodu na jakikolwiek związek kulturowy.

Ludzie Yolngu widzą konstelację Oriona jako kajak. Opowiadają historię trzech braci, którzy poszli na ryby, a jeden z nich zjadł rybę, która była zakazana przez ich prawo. Widząc to, Słońce wysadziło trzech braci i ich kajak w powietrze. Trzy gwiazdy w centrum konstelacji, które tworzą Pas Oriona w mitologii zachodniej, to trzej bracia. The Orion Nebula nad być the zakazany ryba, i the jaskrawy gwiazda Betelgeuse i Rigel być the przód i tył the kajak. W tym przykładzie legenda astronomiczna ma jasne przesłanie o morale, za którym ludzie podążaliby na Ziemi. Takie rdzenne mity, jak te, często skupiają się wokół lekcji moralnych, takich jak przypomnienia o tym, czy można jeść pewne rodzaje żywności.

Tagai

Tagai to duża konstelacja złożona z Skorpiusa, Lupusa, Centaurusa, Cruxu, Corvusa, z częścią Hydry i jedną z gwiazd Ary. W kulturze mieszkańców Cieśniny Torres, Tagai jest legendarnym morskim bohaterem. Przedstawiany jest jako rybak stojący w kajaku. Jego załoga jest reprezentowana przez sześć gwiazd Plejady i sześć gwiazd Oriona. W legendzie, załoga Tagai zjada wszystkie potrawy i wodę, które zostały przygotowane do ich podróży. Tagai karze ich, wiążąc ich razem i wyrzucając do oceanu. Mówi się, że gwiazdy na niebie są ich odbiciem.

Wyspiarze używali tej konstelacji do opowiadania o porach roku. Kalendarz ten uporządkował ich cykl połowów i hodowli, jak również ich rytuałów i działalności społecznej. Pojawienie się plejady powiedziało im, że jest to pora godowa żółwi, czas na podróże i przygotowanie się do sadzenia przed porą deszczową.

Nieoczekiwane nowe przybysze na niebie, takie jak komety i meteory, były powszechnie kojarzone jako omeny śmierci lub złych duchów. Ngarrindjeri ludzie z centralnej pustyni mówią, że meteor jest omenem śmiercionośnej choroby. Tiwi mówiący ludzie w Nowej Południowej Walii i Kuninjku w Arnhem Land oboje interpretowali meteory jako oczy złych duchów biegnących po niebie polujących na dusze chorych i umierających. Idea komet i meteorów przynoszących nieszczęście i śmierć była również podzielana przez wiele innych kultur na całym świecie.

Zdarzenia zderzeniowe opisane są również w legendach Aborygenów, w tym w opowieściach o powstawaniu poszczególnych składowisk odpadów. Przykładem może być opowieść Arrernte o stworzeniu Gosse's Bluff, krateru uderzeniowego, który podobno ma prawie 150 milionów lat. Według legendy o Arrernte, został on stworzony przez kołyskę dla dziecka, która spadła z nieba. Matka i ojciec dziecka są gwiazdami wieczoru i poranka (Wenus), wciąż szukając swojego dziecka. Kilka innych legend z całej Australii mówi o spadających gwiazdach, które niosą ogień na ziemię.

Aborygeni tradycyjnie używali gwiazd do nawigacji tam, gdzie chcieli się udać. Dzieje się tak nadal na odległych od siebie terenach, gdzie mogą nie być żadnych innych znaków lub punktów orientacyjnych. Używają również Słońca, Księżyca i gwiazd do określenia czasu. Kalendarze Aborygenów są zazwyczaj bardziej skomplikowane niż te z kultury zachodniej. Wiele grup w północnej Australii używa kalendarza z sześcioma porami roku i wie, jaka jest pora roku według tego, jakie gwiazdy mogą być widoczne w tym okresie. W 1857 roku Anglik o nazwisku William Edward Stanbridge opublikował pierwszą pisemną relację z astronomii Aborygenów. Pisał on o ludziach Boorongów z północnej Wiktorii i o tym, jak wykorzystywali astronomię do lepszego zrozumienia pór roku. Myśleli o konstelacji Lyry jako młode ptactwo (które nazywali Neilloanem). Znika on z południowego nieba w październiku, a wydarzenie to powiedziało Boorong, że rozpoczął się sezon składania jaj przez ptaka.

Inne grupy wiedzą, że gdy Orion po raz pierwszy pojawi się na niebie, wkrótce urodzą się szczeniaki dingo. Kiedy pojawia się Skorpion, Jolngu wiedzą, że rybak z Macassan wkrótce przybędzie, aby łowić ogórki morskie i sprowadzać towary na handel. Dla Pitjantjatjara, powstanie Pleiades o świcie (w maju) oznacza początek chłodnej pory roku, kiedy to niektóre zwierzęta na pustyni przechodzą w stan hibernacji.