Hermann Wilhelm Göring (12 stycznia 1893 r. w Rosenheim w Górnej Bawarii, Bawaria, Niemcy - 15 października 1946 r. w Norymberdze, Środkowa Frankonia, Bawaria, Niemcy) był niemieckim politykiem i przywódcą wojskowym. Jako jeden z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera, przez lata zajmował bardzo wysokie stanowiska w strukturach nazistowskiej władzy. Był m.in. ministrem lotnictwa (Reichsluftfahrtministerem), naczelnym dowódcą niemieckich sił powietrznych (Luftwaffe), przewodniczącym Reichstagu oraz ministrem–prezydentem Prus. Göring odegrał kluczową rolę w tworzeniu aparatów represji i polityki gospodarczej III Rzeszy.

Wczesne życie i służba w I wojnie światowej

Urodzony w 1893 roku Göring był zawodowym wojskowym. W czasie I wojny światowej służył jako pilot myśliwski i został jednym z niemieckich asów lotnictwa, odznaczony m.in. wysokim orderem Pour le Mérite. Po wojnie aktywnie uczestniczył w paramilitarnych organizacjach (Freikorps), co ukształtowało jego dalszą karierę polityczną.

Wstąpienie do NSDAP i szybki awans

Göring dołączył do Partii Nazistowskiej (NSDAP) na początku lat 20. i brał udział w Puczach monachijskich. Jego bliska relacja z Hitlerem oraz umiejętność łączenia roli wojskowej z polityczną sprawiły, że szybko zdobywał kolejne stanowiska. W 1932 r. objął funkcję prezydenta Rzeszy — dokładniej: został przewodniczącym Reichstagu (parlamentu niemieckiego), którą pełnił do końca III Rzeszy. W 1933 r. został również ministrem–prezydentem Prus, co dało mu kontrolę nad aparatem policyjnym największego kraju związkowego Niemiec.

Funkcje w reżimie i odpowiedzialność za represje

Jako wysoko postawiony urzędnik Göring miał wpływ na tworzenie struktur policyjnych i obozowego systemu. To on m.in. w Prusach w 1933 r. zainicjował powstanie tajnej policji politycznej — Gestapo — oraz utworzenia pierwszych obozów koncentracyjnych, które potem zostały rozbudowane i przejęte przez SS. Choć ostatecznie Gestapo i system obozów znalazły się pod kontrolą SS i Heinricha Himmlera, to Göring odegrał znaczącą rolę we wczesnym stadium ich tworzenia i organizacji.

Rola gospodarcza i wojskowa

W 1936 r. Göring został mianowany komisarzem ds. planu czteroletniego (Four Year Plan), z szerokimi uprawnieniami w dziedzinie gospodarki i przygotowań do wojny. Jako Reichsluftfahrtminister kierował rozwojem Luftwaffe i odpowiadał za przygotowania powietrzne Niemiec do konfliktu. W czasie II wojny światowej nadzorował również grabież dzieł sztuki, eksploatację gospodarczą okupowanych terenów oraz inne formy plądrowania dóbr przez nazistowski aparat państwowy.

Holokaust i rozkazy dotyczące „ostatecznego rozwiązania”

Göring był jednym z urzędników, którzy uczestniczyli w tworzeniu polityki eksterminacji. W lipcu 1941 roku wydał słynne polecenie, zwracając się do Reinharda Heydricha, aby przygotował plan „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” — dokument ten dał formalne podstawy biurokratycznym i policyjnym działaniom prowadzącym do masowej zagłady milionów Żydów w okupowanej Europie.

Stosunki z innymi przywódcami i upadek wpływów

W strukturze nazistowskiej Göring rywalizował z takimi postaciami jak Heinrich Himmler czy Albert Speer. Choć przez większość lat 30. i wczesnych 40. był jednym z najbardziej wpływowych ludzi w Rzeszy (m.in. otrzymał przywilej najwyższego stopnia wojskowego – Reichsmarschalla), z czasem jego pozycja osłabła wskutek porażek wojennych, rosnącej centralizacji w rękach Hitlera oraz osobistych problemów zdrowotnych i uzależnień od leków przeciwbólowych.

Aresztowanie, proces norymberski i śmierć

Po kapitulacji Niemiec Göring został schwytany przez aliantów. Był jedną z 25 osób oskarżonych w międzynarodowym procesie w Norymberdze. Sąd uznał go winnym zarzutów obejmujących spiskowanie, zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. W wyroku z dnia 1 października 1946 r. stwierdzono, że ma zostać powieszony. Zanim jednak wykonano wyrok, 15 października 1946 r. Göring zabił się, połykając tabletkę z cyjankiem, na kilka godzin przed planowaną egzekucją. Jego śmierć uniemożliwiła pełne rozliczenie jego odpowiedzialności w praktyce wykonania kary.

Dziedzictwo i ocena historyczna

Hermann Göring pozostaje postacią symbolizującą militarne ambicje, korupcję i brutalność nazistowskiego reżimu. Jego kariera ukazuje mechanizmy przejmowania władzy, współpracę elit politycznych i wojskowych w budowie państwa totalitarnego oraz odpowiedzialność najwyższych funkcjonariuszy za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Badania historyczne nadal analizują zakres jego roli w organizowaniu ludobójstwa i gospodarczego wyzysku okupowanych krajów.