Państwo — definicja, elementy, funkcje i formy rządów

Wczesne stany

Najwcześniejsze państwa były po prostu osadami ludzkimi. Grupa rolników i kupców pracujących razem może być "państwem", ponieważ ludzie mogą je kontrolować i chronić.

Bardziej zorganizowane państwa mogły być monarchiami, takimi jak wczesny Egipt pod rządami faraona. Po nich pojawiły się większe, bardziej militarne państwa, takie jak Imperium Babilońskie czy Imperium Rzymskie. Najbardziej znanymi wczesnymi państwami były jednak starożytne państwa greckie, w których panowała wolność, pismo i demokracja.

Od wojska do nowoczesnego państwa

Kiedy państwo oparte na wojsku, Cesarstwo Rzymskie, upadło, powstało wiele małych państw, a każde z nich było również oparte na wojsku i kontrolowane przez króla. Te państwa nie często współpracowały ze sobą i szalały wojny. Jednak gdy ludzie w obrębie samego państwa zaczęli walczyć (co nazywa się wojną domową), królowie musieli zawrzeć pokój i zapoczątkować parlamenty.

Współczesne państwa

Nowożytne państwa zaczęły powstawać pod koniec XV wieku. Głównymi państwami w Europie były:

• Anglia pod rządami Tudorów
• Hiszpania pod rządami Habsburgów
• Francja pod rządami Burbonów
• Rosja pod rządami Katarzyny Wielkiej i Aleksandra II

Wszystkie te państwa starały się poprawić swoją politykę i gospodarkę i stawały się coraz bardziej podobne do dzisiejszych państw. Tworzyły one odpowiednie granice dla swoich ziem i współpracowały z władzą w samym państwie, taką jak Kościół czy szlachta. Tworzyły armie, systemy podatkowe i ambasady, wszystko po to, by uczynić je bardziej potężnymi i stabilnymi.

Rodzaje państw można podzielić na dwie kategorie: demokrację i dyktaturę. Jednak to, że jakaś grupa państw jest demokratyczna, nie oznacza, że kieruje się tymi samymi zasadami. Iran, Pakistan, Francja, Niemcy i Stany Zjednoczone Ameryki Północnej to państwa. Każde z nich postrzega siebie jako demokrację. Każde z nich ma jednak inne wyobrażenie o tym, co tak naprawdę oznacza demokracja.

Różne państwa z tej samej "kategorii" mogą również funkcjonować w różny sposób. Na przykład, dwa państwa demokratyczne mogą być zupełnie różne, jeśli jedno z nich ma dobrze wyszkoloną policję lub armię, a drugie nie. Dlatego słowo "państwo" mówi nam tylko o tym, jaki typ rządu jest w danym państwie (demokratyczny czy dyktatorski), a nie mówi nam o samym kraju.

Podkategorie państwa

Istnieje wiele podtypów państwa, które odgałęziają się od demokracji i dyktatury. Główne z nich to pluralizm, marksizm i instytucjonalizm.

Pluralizm

Pluralizm jest bardzo popularny w Stanach Zjednoczonych. Pokazuje on państwo jako neutralne miejsce do rozstrzygania sporów między innymi państwami. Pluralizm mówi nam, że wszyscy ludzie nie są równi, ale nadal pozwala każdej grupie ludzi mówić państwu, co ma robić. Ten typ państwa nazywany jest poliarchią.

Również w państwie pluralistycznym polityka, wojsko i gospodarka są zjednoczone i współpracują ze sobą. Oznacza to, że cała władza w państwie jest "rozproszona" wśród ludzi, którzy je zamieszkują.

Marksizm

Marksizm był popularny w Europie w latach 60. i 70. Został zapoczątkowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. Marksizm odrzuca ideę, że państwo istnieje dla wszystkich ludzi w nim żyjących i zdecydowanie nie jest neutralnym miejscem do rozstrzygania sporów.

Głównym zadaniem państwa marksistowskiego jest ochrona zysków kapitalistów i pomaganie ludziom w zawieraniu kontraktów, aby utrzymać gospodarkę w państwie w ryzach. Jest to dobry pomysł, jednak osoba, która zarabia pieniądze poprzez produkcję lub kontrakty, ma władzę nad ludźmi, którzy nie zarabiają tyle co ona. Oznacza to, że klasa robotnicza (ludzie, którzy pracują w fabrykach itp.) nie ma prawie żadnej władzy, ale ludzie, którzy są właścicielami fabryk mają dużo władzy. W zasadzie, zamiast dawać władzę wszystkim, tak jak robiłaby to poliarchia, tylko niewielka część ludzi ma władzę.

Instytucjonalizm

Zarówno państwa marksistowskie, jak i pluralistyczne muszą reagować na działania grup ludzi w samym państwie. Państwa instytucjonalistyczne nie postrzegają siebie jako "instrumentów", które należy kontrolować, są one raczej tylko obszarami geograficznymi. W tym obszarze ludzie po prostu sami tworzą grupy. W skład państwa instytucjonalistycznego mogą wchodzić zarówno marksiści, jak i pluraliści, przy czym obie grupy mają możliwość kontrolowania samych siebie i nie mają wpływu na pozostałe strony państwa.

Anarchizm jest wtedy, gdy grupa ludzi ma całkowitą wolność i nie wierzy w istnienie państwa w ogóle. Anarchiści są bardzo podobni do marksistów, ponieważ nie wierzą, że wszyscy ludzie są równi, ale wierzą (przeciwnie do marksistów), że kraj może funkcjonować bez żadnych organizacji w nim. Prawo i porządek nie są konieczne.

Anarchiści (tacy jak Bakunin i Kropotkin w XIX wieku) często chcą pewnej formy marksizmu, ale ignorując niektóre z jego zasad. Chcą, aby pracownicy sami się zarządzali i po prostu otrzymywali wynagrodzenie za to, co robią, zamiast otrzymywać pensje.

• Kraj
• Suwerenne państwo
• Stosunki międzynarodowe
• Lista suwerennych państw
• Konwencja z Montevideo
• Naród
• Umowa społeczna
• Stan USA
• Państwo unitarne
• Prowincja
• Ekonomia polityczna
• Ekonomia konstytucyjna
• Samorząd lokalny