Marksizm to nazwa zbioru idei o charakterze politycznym i ekonomicznym. W wersjach klasycznych podkreśla on analizę społeczeństwa jako złożoną z przeciwstawnych klas (zwłaszcza klasy robotniczej i klasy właścicieli kapitału), pojęcie wyzysku ekonomicznego, rolę walki klasowej w zmianach społecznych oraz dążenie do socjalizmu — rozumianego jako etap, w którym producenci kontrolują środki produkcji — a w dalszej perspektywie do komunizmu — postulowanego jako społeczeństwo bezklasowe i bezpaństwowe.

Podstawowe koncepcje marksizmu rozwinęły się w pracach Karola Marksa i Fryderyka Engelsa. Ich analiza ekonomii, historii i polityki miała znaczny wpływ na myśl społeczną i na praktykę polityczną w wielu krajach. Wpływ marksizmu widoczny jest także w powstaniu i ewolucji innych nurtów lewicowych, takich jak socjaldemokracja czy socjalizm reformistyczny, które dążyły do zmian społecznych przy użyciu środków parlamentarnych i instytucjonalnych, a także w dyskusjach o roli demokracją burżuazyjną w procesie przejścia społecznego.

W obrębie marksizmu istnieje duża różnorodność interpretacji i szkół myślowych. Jak zauważa cytowany opis, „marksistowscy ekonomiści polityczni różnią się co do swoich definicji kapitalizmu, socjalizmu i komunizmu”. Te różnice dotyczą między innymi oceny mechanizmów akumulacji kapitału, roli państwa, strategii politycznej (rewolucyjnej versus reformistycznej) oraz wyobrażeń o organizacji gospodarki. Spory te miały i mają charakter teoretyczny, programowy oraz praktyczny i czasami bywają intensywne.

W XX wieku idee związane z marksizmem zostały zastosowane w różny sposób — od programów socjalnych i partii robotniczych działających w systemach demokratycznych po rządy państw deklarujących się jako marksistowsko-leninowskie. Historyczne doświadczenia wykazały rozbieżności między teorią marksistowską a sposobami jej realizacji, co stało się przedmiotem szerokiej krytyki i badań. Debaty obejmowały m.in. kwestie centralizacji władzy, pluralizmu politycznego, praw obywatelskich oraz skuteczności planowania gospodarczego.

Marksizm pozostaje przedmiotem badań w naukach społecznych, wpływa na analizy ekonomiczne, historiografię, filozofię i krytyczną teorię kultury. Jest też elementem praktycznych programów politycznych i ruchów społecznych. Jego interpretacje i znaczenie różnią się znacznie w zależności od kontekstu historycznego i geograficznego, dlatego opisy jego założeń i skutków formułuje się z ostrożnością i z uwzględnieniem zróżnicowanej literatury przedmiotu.