Pucz monachijski (pucz piwny) 1923 — nieudany zamach nazistów
Pucz monachijski 1923 (pucz piwny) — szczegółowa relacja nieudanego zamachu nazistów, przebieg, ofiary, proces i wpływ na drogę Hitlera do władzy.
Pucz piwny był nieudanym zamachem stanu w Monachium, w Niemczech, między wieczorem 8 listopada a rankiem 9 listopada 1923 roku. Partia nazistowska pod przywództwem Adolfa Hitlera próbowała przejąć władzę w Bawarii, kraju związkowym w Niemczech. Próby te rozpoczęły się od zajęcia piwiarni Bürgerbräukeller, gdzie kilkaset osób zostało wziętych jako zakładnicy podczas wiecu politycznego. Część uczestników puczu ruszyła następnie ulicami Monachium w kierunku centrum miasta; doszło do starć z policją, w trakcie których zginęło kilkanaście osób (zarówno nazistów, jak i funkcjonariuszy porządku oraz cywilów), a przywódcy spisku zostali aresztowani.
Tło polityczne
Po I wojnie światowej Niemcy znajdowały się w głębokim kryzysie: klęska w wojnie, obciążenia reparacyjne, hiperinflacja i masowe bezrobocie powodowały gwałtowny wzrost napięć politycznych. Bavaria była w tym czasie enklawą konserwatywnego i monarchistycznego oporu wobec rządu centralnego. Ruchy paramilitarne, takie jak SA (Sturmabteilung), rosły w siłę. Hitler, przekonany o możliwości szybkiego przejęcia władzy, spróbował wykorzystać moment i dokonać przewrotu, licząc na poparcie lokalnych dowódców i masę zebranych w piwiarni zwolenników.
Przebieg puczu
- 8 listopada 1923 — Hitler i jego zwolennicy wkroczyli do Bürgerbräukeller i zatrzymali m.in. ministra spraw wewnętrznych Bawarii oraz lokalnych urzędników, zmuszając ich do poparcia przewrotu.
- Następnego dnia część spiskowców, z udziałem generała Ericha Ludendorffa, próbowała marszu na centrum Monachium i przejęcia budynków rządowych. Marsz został zatrzymany przez policję przy Odeonsplatz/Feldherrnhalle.
- Doszło do wymiany ognia; pucz upadł, a przywódcy, w tym Hitler, zostali aresztowani i postawieni przed sądem.
Proces i konsekwencje
Po puczu odbył się głośny proces, podczas którego Hitler uzyskał szeroką platformę propagandową — publiczność i prasa śledziły go uważnie, co zwiększyło jego rozpoznawalność. Formalnie został skazany na pięć lat więzienia, jednak odbył w rzeczywistości krótszą część kary w więzieniu Landsberg (znacznie poniżej roku). W czasie pobytu w więzieniu pracował nad autobiograficzno-ideologicznym dziełem, które później ukazało się jako Mein Kampf. Generał Ludendorff został uniewinniony w procesie.
Upadek puczu zmusił narodowych socjalistów do rewizji strategii: zamiast prób zbrojnego przewrotu postawili na zdobywanie władzy drogą legalną — przez udział w wyborach i budowę struktur partyjnych. Pucz monachijski, mimo militarnej porażki, okazał się dla ruchu nazistowskiego ważnym punktem zwrotnym — przyczynił się do konsolidacji przywództwa Hitlera i ostatecznie do wzrostu znaczenia partii w kolejnych latach.
Znaczenie historyczne
Pucz z 1923 roku jest często analizowany jako przykład nieudanego zamachu, który paradoksalnie przyniósł sprawcom długofalowe korzyści polityczne — rozgłos, reorganizację i przejście do działań legalno-politycznych. Dla historii Niemiec i Europy wydarzenie to stanowiło jeden z kluczowych etapów w drodze do przejęcia władzy przez narodowych socjalistów w 1933 roku.
Dlaczego?
Hitler zdecydował się na ten krok z wielu powodów. Republika Weimarska Niemiec była słaba z powodu walk pomiędzy partiami prawicowymi i lewicowymi. Inflacja pozostawiła Republikę Weimarską z bardzo małym poparciem ze strony ludzi, lub pieniędzmi na dalszą pracę (płacenie rachunków, a nawet wypłacanie emerytur i pensji). Stało się tak, ponieważ kiedy Niemcy przegrały I wojnę światową, inne kraje zmusiły Niemcy do zapłacenia za całą wojnę, a Niemcy musiały bardzo podnieść podatki, aby móc zapłacić za wojnę. To zaszkodziło gospodarce Niemiec.
Partia nazistowska stawała się bardzo silna. Hitler był silnym przywódcą. W roku 1923, w którym Republika Weimarska cieszyła się najmniejszą popularnością, Partia Nazistowska wzrosła z 6 000 członków do 55 000.
Hitler chciał również naśladować Mussoliniego, który przejął władzę we Włoszech wkraczając do Rzymu.
Co się stało?
8 listopada 1923 - Hitler i jego ludzie wtargnęli do Hali Piwnej i zmusili zgromadzonych tam ludzi do poparcia go. Ludzie Hitlera, SA przejęli Kwaterę Główną Armii, ale zapomnieli przejąć biuro telegraficzne. Oznaczało to, że każdy mógł wezwać policję.
9 listopada 1923 r. - 16 nazistów i 4 funkcjonariuszy bawarskiej policji państwowej zginęło w strzelaninie między nazistami a policją na Residenzstraße. Hitler został aresztowany dwa dni później.
Mein Kampf
Wyniki
Hitler i kilku jego przyjaciół zostało postawionych przed sądem za zdradę stanu, ponieważ wystąpili zbrojnie przeciwko rządowi. W końcu Hitler trafił do więzienia na około osiem miesięcy, a Partia Nazistowska rozpadła się (później jednak ponownie się połączyła).
Więcej ludzi dowiedziało się o Hitlerze. Zanim to się stało, był on nieznany. Ale po tym wydarzeniu stał się bohaterem dla wielu. Wielu Niemców w tamtym czasie chciało silnego przywództwa po rządach Republiki Weimarskiej.
Hitler wykorzystał czas spędzony w więzieniu na napisanie książki, która nosiła tytuł Mein Kampf, czyli "Moja walka". Sprzedała się ona w milionach egzemplarzy, a ludzie dowiedzieli się o jego ideach. Mein Kampf uczyniła Hitlera popularnym. (Hitler nie spisał tych słów osobiście. Zamiast tego powiedział innemu naziście, Rudolfowi Hessowi, co ma zapisać, a Hess zapisał te słowa).
Hitler musiał również przemyśleć swoją strategię. Zdał sobie sprawę, że nie może przejąć władzy w taki sam sposób jak Mussolini. Zamiast tego musiał zdobyć władzę poprzez bycie wybranym.
Osoby, które zginęły w czasie puczu
Ludzie, którzy zginęli podczas puczu, są postrzegani jako pierwsi, którzy zginęli za partię nazistowską i w Mein Kampf są wymienieni jako męczennicy.
- Felix Alfarth
- Andreas Bauriedl
- Theodor Casella
- William Ehrlich
- Martin Faust
- Anton Hechenberger
- Oskar Körner
- Karl Kuhn
- Karl Laforce
- Kurt Neubauer
- Klaus von Pape
- Theodor von der Pfordten
- Johann Rickmers
- Max Erwin von Scheubner-Richter
- Lorenz Ritter von Stransky
- Wilhelm Wolf
Pytania i odpowiedzi
P: Czym był pucz w Beer Hall?
O: Pucz w Beer Hall był nieudanym zamachem stanu w Monachium, w Niemczech, między wieczorem 8 listopada a rankiem 9 listopada 1923 r., w którym partia nazistowska pod przywództwem Adolfa Hitlera próbowała przejąć władzę w Bawarii.
P: W jaki sposób partia nazistowska próbowała przejąć władzę w Bawarii?
O: Partia nazistowska próbowała przejąć władzę w Bawarii, przetrzymując kilkaset osób jako zakładników w piwiarni, która była dużym budynkiem, w którym ludzie gromadzili się, aby pić piwo i czasami słuchać przemówień politycznych.
P: Co stało się z nazistami podczas puczu w piwiarni?
O: Kilku nazistów zginęło, gdy wdali się w strzelaninę z policjantami w innej części Monachium.
P: Co stało się z Hitlerem po puczu w Beer Hall?
O: Hitler trafił do więzienia na osiem miesięcy.
P: Co to jest zamach stanu?
O: Zamach stanu to nagłe i nielegalne przejęcie władzy przez rząd, zwykle przez jakąś grupę wojskową lub polityczną.
P: Co to jest piwiarnia?
O: Piwiarnia to duży budynek, w którym ludzie zbierają się, aby napić się piwa i czasami posłuchać przemówień politycznych.
P: Gdzie miał miejsce pucz w piwiarni?
O: Pucz w piwiarni miał miejsce w Monachium, w Niemczech.
Przeszukaj encyklopedię