Kraje związkowe Niemiec (Bundesländer): 16 państw związkowych — historia i dane

Poznaj 16 krajów związkowych Niemiec (Bundesländer): historia, mapa, liczba ludności i powierzchnia, ciekawostki oraz zaktualizowane dane od Bawarii po Bremę.

Republika Federalna Niemiec (RFN) składa się z 16 krajów związkowych (Bundesländer, w liczbie pojedynczej: Bundesland). Największy z nich to Bawaria, a najmniejszy to Brema. Większość z nich powstała po II wojnie światowej, choć w niektórych przypadkach ich korzenie historyczne sięgają wczesnego średniowiecza.

Tworzenie państwa od 1949 r:

• 1952: Trzy małe kraje związkowe (Badenia, Wirtembergia-Badenia i Wirtembergia-Hohenzollern, od 1949 r. należące do Niemiec) połączyły się w Badenię-Wirtembergię.
• 1957: Saara, która po II wojnie światowej znalazła się pod administracją francuską, weszła w skład Republiki Federalnej Niemiec jako Kraj Saary.
• 1990: W dniu zjednoczenia Niemiec zjednoczone miasto Berlin i terytorium byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej weszły do Republiki Federalnej jako sześć nowych państw.

Liczba ludności i powierzchnia w km², stan na listopad 2014 r.

Krótka charakterystyka

Kraje związkowe Niemiec mają szeroką autonomię w ramach systemu federalnego. Każdy Bundesland posiada własną konstytucję, parlament i rząd regionalny. Organy te odpowiadają za wiele obszarów życia publicznego, w szczególności za system edukacji, policję na poziomie regionalnym, kulturę, planowanie przestrzenne i pewne aspekty administracji publicznej. Reprezentacją krajów związkowych na szczeblu federalnym jest Bundesrat, izba, w której kraje te wpływają na federalne ustawodawstwo.

Lista 16 krajów związkowych (skrótowa)

• Bawaria (Bayern) — stolica: Monachium. Największy pod względem powierzchni; silny przemysł i rolnictwo.
• Dolna Saksonia (Niedersachsen) — stolica: Hanower.
• Północna Nadrenia-Westfalia (Nordrhein-Westfalen) — stolica: Düsseldorf. Najludniejsze Niemcy; duży region przemysłowy i usługowy.
• Hesja (Hessen) — stolica: Wiesbaden; ważne centrum finansowe (Frankfurt nad Menem).
• Badenia-Wirtembergia (Baden-Württemberg) — stolica: Stuttgart; silny przemysł motoryzacyjny i technologiczny.
• Saksonia (Sachsen) — stolica: Drezno.
• Rheinland-Pfalz (Reńsko-Palatynackie) — stolica: Moguncja (Mainz).
• Szlezwik-Holsztyn (Schleswig-Holstein) — stolica: Kilonia (Kiel).
• Brandenburgia (Brandenburg) — stolica: Poczdam.
• Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern) — stolica: Schwerin.
• Saksonia-Anhalt (Sachsen-Anhalt) — stolica: Magdeburg.
• Turyngia (Thüringen) — stolica: Erfurt.
• Saarland (Saara) — stolica: Saarbrücken. Przyłączony do RFN w 1957 r.
• Hamburg — miasto i kraj związkowy (Stadtstaat); stolica: Hamburg.
• Berlin — miasto i kraj związkowy; stolica Niemiec; po zjednoczeniu w 1990 r. stał się jednym z sześciu państw dołączonych od byłej NRD.
• Brema — najmniejszy kraj związkowy; miasto-państwo obejmuje Brema i Bremerhaven.

Historia i zmiany po 1949 r.

Po II wojnie światowej struktura państwowa Niemiec została zreorganizowana przez okupacyjne mocarstwa, co doprowadziło do powstania większości obecnych krajów związkowych. W latach 1950. i później zachodziły łączenia i korekty granic (np. powstanie Badeni-Wirtembergii w 1952 r.), a Saara wróciła do RFN w 1957 r. Największa zmiana nastąpiła w 1990 r. przy zjednoczeniu: do Republiki Federalnej weszły jako nowe kraje Berlin oraz pięć krajów z terytorium byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (m.in. Brandenburgia, Meklemburgia-Pomorze Przednie, Saksonia, Saksonia-Anhalt i Turyngia).

Organy, nazewnictwo i kompetencje

• Parlament krajowy: najczęściej nazywany Landtag, wyjątki to: Berlin — Abgeordnetenhaus, Hamburg i Brema — Bürgerschaft.
• Szef rządu krajowego nosi zwykle tytuł Ministerpräsident (premier krajowy), w miastach-państwach: burmistrz/krajobiorca (np. burmistrz Hanzy w Hamburgu).
• Władza edukacyjna, system szkolnictwa, policja wewnętrzna i administracja lokalna należą w dużej mierze do kompetencji krajów związkowych.
• Kraje uczestniczą w stanowieniu prawa federalnego przez Bundesrat, gdzie są reprezentowane przez rządy krajowe.

Języki regionalne i tożsamość

Oficjalnym językiem jest niemiecki, jednak w niektórych regionach uznawane są języki mniejszościowe i dialekty, np. dolnoniemiecki, fryzyjski czy język duński na północy oraz serbołużycki (górno- i dolnołużycki) w niektórych częściach Saksonii i Brandenburgii. Kraje związkowe mają często silne tradycje regionalne i własne symbole (flagi, herby, święta regionalne).

Dane statystyczne i źródła

W tekście podano, że Liczba ludności i powierzchnia w km², stan na listopad 2014 r. — od tego czasu dane demograficzne i powierzchniowe mogą się zmieniać (zwłaszcza liczba ludności). Najnowsze informacje statystyczne dostępne są w publikacjach Statistisches Bundesamt oraz urzędów statystycznych poszczególnych krajów związkowych.

Ten przegląd ma charakter ogólny i ułatwia zrozumienie struktury federalnej Niemiec, historii zmian terytorialnych w XX wieku oraz roli krajów związkowych w systemie państwowym.

Pytania i odpowiedzi

P: Ile krajów związkowych składa się na Republikę Federalną Niemiec?

P: Który kraj związkowy jest największy w Niemczech?

Q: Który kraj związkowy jest najmniejszy w Niemczech?

P: Kiedy powstała większość niemieckich krajów związkowych?

P: Jak daleko wstecz sięgają historyczne korzenie niektórych niemieckich krajów związkowych?

P: Kiedy Saara dołączyła do Republiki Federalnej Niemiec?

P: Ile krajów związkowych dołączyło do Republiki Federalnej Niemiec po zjednoczeniu Niemiec?

Szukaj według litery