Rzeźby
Maski zmarłych ludzi są tradycją w wielu krajach. Najważniejszym procesem ceremonii pogrzebowej w starożytnym Egipcie była mumifikacja ciała. Po modlitwie i poświęceniu ciało umieszczano w sarkofagu ozdobionym złotem i klejnotami. Szczególną częścią obrzędu była rzeźbiona maska, nakładana na twarz zmarłego. Maska ta wzmacniała ducha mumii i chroniła duszę przed złymi duchami w drodze do świata pozagrobowego. Najbardziej znaną maską jest maska Tutankhamuna. Wykonana ze złota i klejnotów, maska ta ukazuje wysoce stylizowane cechy starożytnego władcy. Takie maski nie zostały jednak wykonane z odlewów cech. Sam proces mumifikacji zachował cechy osoby zmarłej.
W 1876 roku archeolog Heinrich Schliemann odkrył w Mykenach sześć grobów, które według niego były grobami królów i starożytnych greckich bohaterów - Agamemnona, Kasandry, Evrimdona i innych. Ku jego zaskoczeniu, czaszki zostały pokryte złotymi maskami. Teraz niektórzy uważają za mało prawdopodobne, że maski te rzeczywiście należały do Agamemnona i innych bohaterów eposów homeryjskich.
Żywotny charakter rzymskich rzeźb portretowych związany jest z wcześniejszym rzymskim użyciem wosku w celu zachowania cech martwych członków rodziny. Maski z wosku zostały następnie przerobione w kamieniu.
Odlewy
W późnym średniowieczu nastąpiło przejście od rzeźbionych masek do prawdziwych masek śmierci, wykonanych z wosku lub tynku. Maski te nie były pochowane wraz z zmarłymi. Zamiast tego wykorzystywano je podczas ceremonii pogrzebowych, a później przechowywano w bibliotekach, muzeach i na uniwersytetach. Maski śmierci były pobierane nie tylko od zmarłych królików i szlachty (Henryk VIII, Sforza), ale także od ważnych ludzi - poetów, filozofów i dramaturgów, takich jak Dante, Filippo Brunelleschi, Torquato Tasso, Blaise Pascal i Voltaire. Podobnie jak w starożytnym Rzymie, maski śmierci były często używane do wykonywania marmurowych rzeźb portretowych, popiersia lub rycin zmarłych.
Maska śmierci Olivera Cromwella jest trzymana w zamku Warwick. Inną słynną maską pośmiertną jest maska Napoleona Bonapartego, wzięta z wyspy Świętej Heleny i wystawiona w Muzeum Brytyjskim w Londynie.
W Rosji tradycja maski śmierci sięga czasów Piotra Wielkiego, którego maskę śmierci wykonał Carlo Bartolomeo Rastrelli. Dobrze znane są również maski śmierci Aleksandra I, Mikołaja I i Aleksandra II.
Jedną z pierwszych prawdziwych ukraińskich masek śmierci była maska poety Tarasa Szewczenki, wykonana przez Petera Clodta von Jürgensburga w Petersburgu w Rosji.
Nauka
Maski śmierci były używane przez naukowców od końca XVIII wieku do zapisu różnic w fizjonomii człowieka. Coraz częściej stosowano również maski życiowe, pobierane od osób żyjących. Antropolodzy używali takich masek do badania cech fizjonomicznych u znanych osób i notorycznych przestępców. Maski były również wykorzystywane do zbierania danych na temat różnic rasowych.
Forensics
Przed wynalezieniem fotografii twarze nieznanych ciał były niekiedy przetrzymywane przez wykonanie masek śmierci, aby krewni zmarłych mogli je rozpoznać, jeśli szukali zaginionej osoby.
Jedna z takich masek, znana jako L'Inconnue de la Seine, zarejestrowała twarz młodej kobiety, która utonęła w Sekwanie w Paryżu około końca lat osiemdziesiątych XIX wieku. Pewien robotnik w paryskiej kostnicy tak zachwycił się jej urodą, że wykonał gipsowy odlew jej twarzy. Uznano ją za tak piękną, że w kolejnych latach kopie maski stały się modną pozycją w paryskim społeczeństwie czeskim. Twarz Resusci Anne, pierwszego na świecie manekina szkoleniowego CPR, wprowadzonego w 1960 roku, wzorowana była na L'Inconnue de la Seine.
