Dziewięciu mistrzów animacji Disneya (Nine Old Men) — sylwetki

Poznaj sylwetki Dziewięciu Starców Disneya (Nine Old Men) — twórców klasycznych animacji, ich kultowe postacie i wpływ na historię kina animowanego.

Disney's Nine Old Men to potoczna nazwa grupy dziewięciu kluczowych animatorów, którzy przez dekady kształtowali estetykę i technikę studia Disneya. Tworzyli postaci i sceny od Śnieżki i Siedmiu Krasnoludków aż po późniejsze filmy fabularne, np. Lady And The Tramp czy Księga Dżungli. Nazwa „Nine Old Men” (w polskim tłumaczeniu często „Dziewięciu Mistrzów” lub „Dziewięciu Starców”) pochodzi od żartu Walta Disneya — odniesienia do określenia stosowanego wobec amerykańskiego Sądu Najwyższego („nine old men”) — i podkreślała zarówno ich autorytet, jak i szacunek, jakim darzono ich umiejętności.

Sylwetki członków

• Les Clark (17 listopada 1907 – 12 września 1979). Dołączył do Disneya w 1927 roku i był jednym z pierwszych animatorów pracujących przy postaci Myszki Miki, współpracując od początku między innymi z Ub Iwerks. Les Clark zasłynął z animacji postaci komicznych i subtelnych gestów; przez lata realizował sceny aż do filmu Lady And The Tramp. Pełnił także funkcje reżyserskie, pracując nad wieloma krótkometrażami i sekwencjami fabularnymi.

• Ollie Johnston (31 października 1912 – 14 kwietnia 2008). Dołączył do Disneya w 1935 roku i pracował przy Snow White. Razem z Frankiem Thomasem napisał wpływową książkę animatorską The Illusion of Life (pol. „Iluzja życia”), która stała się podstawowym podręcznikiem klasycznej animacji postaci. Wśród jego najbardziej rozpoznawalnych prac znajdują się postacie takie jak Pan Smee (w Piotrusiu Pan), przyrodnie siostry w Kopciuszku oraz wiele porywających scen komediowych i emocjonalnych. Johnston współtworzył też wiele złoczyńskich i ekspresyjnych postaci razem z Thomasem.

• Frank Thomas (5 września 1912 – 8 września 2004). Dołączył do Disneya w 1934 roku. Wraz z Ollie Johnstnem współautor książki The Illusion of Life. Thomas odpowiadał za kreację i animację wielu charakterystycznych postaci, m.in. macochy z Kopciuszka, Królowej Kier z Alicji w Krainie Czarów oraz Kapitana Haka z Piotrusia Pana. Był znany z umiejętności łączenia komizmu z dramatyzmem i tworzenia wyrazistych aktorskich kreacji.

• Wolfgang „Woolie” Reitherman (26 czerwca 1909 – 22 maja 1985). Dołączył do Disneya w latach 30. jako animator, a później został jednym z głównych reżyserów studia. Po śmierci Walta Disneya Reitherman wyreżyserował i nadzorował wiele pełnometrażowych produkcji studia aż do przejścia na emeryturę. W jego dorobku znajdują się dynamiczne sceny akcji i charakterystyczne postaci (m.in. postaci zwierzęce i antagonisty w filmach tamtego okresu).

• John Lounsbery (9 marca 1911 – 13 lutego 1976). Rozpoczął pracę w Disneyu w 1935 roku. Znany jako „Louns”, był silnym rysownikiem i doskonałym animatorem postaci, często wspierał młodszych kolegów w studio. Animował między innymi sceny w Fantazji, epizody w Piotrusiu Pan, liczne postaci w Lady And The Tramp, Śpiącej Królewnie i później w Księdze Dżungli. W latach 70. pełnił funkcję reżysera i współreżysera m.in. Winnie Puchatka i Tygrysa też oraz ostatnio przy The Rescuers.

• Eric Larson (3 września 1905 – 25 października 1988). Dołączył do Disneya w 1933 roku. Był jednym z czołowych animatorów, pracował nad takimi sekwencjami jak Peg w Lady And The Tramp, sępy w Księdze Dżungli, lot Piotrusia Pana nad Londynem, a także postacie z Song of the South. W latach 60.–80. wyspecjalizował się w szkoleniu nowych talentów — jako wykładowca i mentor w studio i w Disneylandzie ukształtował całe pokolenia animatorów, którzy później prowadzili nowe projekty Disneya.

• Ward Kimball (4 marca 1914 – 8 lipca 2002). Dołączył do Disneya w 1934 roku. Jego styl był bardziej „dziki” i ekspresyjny niż wielu kolegów — dzięki temu stworzył charakterystyczne i zapadające w pamięć postaci, takie jak Lucyfer, Jaq i Gus (w Kopciuszku) oraz Szalony Kapelusznik i Kot Cheshire (w Alicji w Krainie Czarów). Kimball znany był też z zamiłowania do jazzu i osobliwego poczucia humoru, co przenosiło się na ekran.

• Milt Kahl (22 marca 1909 – 19 kwietnia 1987). Rozpoczął pracę przy Śnieżce w 1934 roku. Uważany za jednego z najbardziej technicznie utalentowanych animatorów, odpowiedzialnego za eleganckie projekty postaci i precyzyjną kreskę. W jego dorobku znajdują się m.in. Shere Khan (w Księdze Dżungli), Edgar (kamerdyner w The Aristocats), szeryf Nottingham (w Robin Hood) oraz Madame Medusa (w Ratownikach). Jego wpływ na rysunek postaci i modelowanie ruchu był ogromny.

• Marc Davis (30 marca 1913 – 12 stycznia 2000). Rozpoczął pracę w 1935 roku przy Śnieżce. Animował i projektował wiele pamiętnych postaci — m.in. elementy z Bambi (Bambi, Thumper), Maleficent i kruka w Śpiącej Królewnie, a także Cruellę De Vil (w Stu i Jednym Dalmatyńczyku). Davis angażował się także w projektowanie postaci i atrakcji w parkach rozrywki, m.in. przy tworzeniu elementów do Piratów z Karaibów i Disneylandu, zwłaszcza przy udziale w projektach takich jak Haunted Mansion.

Odejścia, emerytury i dziedzictwo

W miarę upływu lat członkowie grupy przechodzili na emeryturę lub zmieniali role w studiu. W czasie wydania Robin Hooda tylko czterech z Dziewięciu nadal aktywnie animowało w studio: Milt Kahl, John Lounsbery, Frank Thomas i Ollie Johnston — chociaż Eric Larson i Wolfgang Reitherman pozostawali w Disneyu w innych rolach. John Lounsbery zmarł w 1976 roku; Milt Kahl przeszedł na emeryturę w tym samym roku i zmarł w 1987 roku. Frank Thomas i Ollie Johnston odeszli na emeryturę w 1978 roku, lecz obaj pozostawali aktywni artystycznie i występowali gościnnie przy projektach współczesnych twórców, m.in. w filmach Brada Birda: Żelazny olbrzym (Warner Bros., 1999) i The Incredibles (Pixar, 2004). Frank Thomas zmarł w 2004 roku, a ostatnim żyjącym „Starcem” został Ollie Johnston, który zmarł 14 kwietnia 2008 roku.

Dziedzictwo Nine Old Men jest widoczne w kanonie filmów Disneya, w metodologii nauczania animacji oraz w licznych artystycznych zasadach zapisanych m.in. w książce The Illusion of Life. Ich praca ukształtowała standardy aktorstwa animowanego, timing, ekspresję i konstrukcję postaci, a wpływ ten jest nadal obecny w szkołach animacji i studiach filmowych na całym świecie.

Lista członków

• Les Clark (1907–1979)
• Ollie Johnston (1912–2008)
• Frank Thomas (1912–2004)
• Wolfgang Reitherman (1909–1985)
• John Lounsbery (1911–1976)
• Eric Larson (1905–1988)
• Ward Kimball (1914–2002)
• Milt Kahl (1909–1987)
• Marc Davis (1913–2000)

Pytania i odpowiedzi

P: Kim było Dziewięciu Starców?

P: Jakie było odniesienie do Franklina D. Roosevelta w nazwie grupy, którą nadał jej Walt Disney?

P: Jaką pracę wykonywał Les Clark w firmie Disney?

P: Jaką książkę napisał Ollie Johnston z Frankiem Thomasem?

P: Jakie postacie animował Frank Thomas?

P: Kto reżyserował wszystkie filmy Disneya po śmierci Walta aż do jego emerytury?

P: Kto szkolił nowe talenty w Disneyu w latach 70-tych?

Szukaj według litery