Formacja Morrison — jurajskie osady i bogactwo skamieniałości

Formacja znajduje się w Wyoming i Kolorado, z wychodniami w Montanie, Dakocie Północnej, Dakocie Południowej, Nebrasce, Kansas, panhandlach Oklahomy i Teksasu, Nowym Meksyku, Arizonie, Utah i Idaho. Równoważne skały pod innymi nazwami występują w Kanadzie. Obejmuje obszar 1,5 mln km2 (600 000 mil kwadratowych), choć tylko niewielka część jest odsłonięta i dostępna dla geologów i paleontologów. Ponad 75% jest wciąż zakopane pod prerią na wschodzie, a duża część reszty została zniszczona przez erozję, gdy Góry Skaliste wznosiły się na zachodzie.

Pierwsze skamieniałości zostały odkryte przez Arthura Lakesa w 1877 roku. W tym samym roku stało się ono centrum Wojen Kości, rywalizacji o zbieranie skamieniałości pomiędzy wczesnymi paleontologami Othnielem Charlesem Marshem i Edwardem Drinkerem Cope'em.

W Kolorado, Nowym Meksyku i Utah, formacja Morrison była głównym źródłem rud uranu.

Według datowania radiometrycznego, formacja Morrison datuje się od 156,3 ± 2 mln lat u podstawy, do 146,8 ± 1 mln lat na szczycie, co plasuje ją w późniejszej Jurze. Jest to podobny wiek do formacji wapienia Solnhofen w Niemczech i formacji Tendaguru w Tanzanii. W zachodniej części USA, leży ona nad środkowo jurajskimi formacjami Summerville, Sundance, Bell Ranch, Wanakah i Stump.

W tym czasie superkontynent Laurazja niedawno rozdzielił się na kontynenty Ameryki Północnej i Eurazji, choć nadal były one połączone mostami lądowymi. Ameryka Północna przesuwała się na północ i przechodziła przez obszary podzwrotnikowe.

Paleośrodowisko

Obszar ten był nisko położony, a osady odkładały się w rzekach, jeziorach, płytkich wodach różnego rodzaju. Szczegóły zmieniały się w zależności od czasu.

Basen Morrison, który rozciągał się od Nowego Meksyku na południu do Alberty i Saskatchewan na północy, powstał, gdy wczesne Góry Skaliste zaczęły przesuwać się na zachód. Strumienie i rzeki w zlewni wschodniej zmiotły osady z wyżyn. Osad ten został zrzucony na bagniste niziny, jeziora, kanały rzeczne i tereny zalewowe. Z biegiem czasu, stało się to formacją Morrison.

Na północy Morze Sundance, przedłużenie Oceanu Arktycznego, rozciągało się przez Kanadę aż do Stanów Zjednoczonych. Węgiel występuje w formacji Morrison w Montanie, co oznacza, że północna część formacji, wzdłuż brzegów morza, była wilgotna i bagnista, z dużą ilością roślinności. Piaskowce eoliczne, czyli osadzane przez wiatr, znajdują się w części południowo-zachodniej, co wskazuje, że była to formacja znacznie bardziej sucha - pustynna, z wydmami.

Dinosaur National Monument to pomnik narodowy na południowo-wschodnim zboczu gór Uinta na granicy Kolorado i Utah u zbiegu rzek Green i Yampa. Kamieniołom Dinozaurów 40°26′29″N 109°18′04″W / 40.44139°N 109.30111°W / 40.44139; -109.30111 znajduje się w stanie Utah, na północ od miasta Jensen w stanie Utah. Park ten posiada skamieniałości dinozaurów, w tym Allosaurus, Abydosaurus (znaleziono tu prawie kompletną czaszkę, dolne szczęki i pierwsze cztery kręgi szyjne okazu DINO 16488) oraz różne zauropody o długich szyjach i ogonach.

Pokłady skamielin dinozaurów (pokłady kości) zostały odkryte w 1909 roku przez Earla Douglassa, paleontologa pracującego i zbierającego dla Muzeum Carnegie. On i jego ekipa wydobyli tysiące skamieniałości i odesłali je do muzeum w Pittsburghu w Pensylwanii w celu zbadania i wyeksponowania. W 1915 roku prezydent Woodrow Wilson ogłosił legowiska dinozaurów Narodowym Pomnikiem Dinozaurów. Granice pomnika zostały rozszerzone w 1938 roku z pierwotnego 80-akrowego (320 000 ^m2) terenu otaczającego kamieniołom dinozaurów w Utah, do jego obecnej powierzchni ponad 200 000 akrów (800 km²) w Utah i Kolorado, w tym spektakularnych kanionów rzecznych Green i Yampa.

Lista dinozaurów z Morrison jest imponująca. Wśród teropodów w Morrison znaleziono Allosaurus, Saurophaganax, Torvosaurus, Ceratosaurus, Coelurus, Ornitholestes, Tanycolagreus, Stokesosaurus i Marshosaurus. Znaleziono tam wiele zauropodów, w tym Apatosaurus, Diplodocus, Barosaurus, Brachiosaurus, Camarasaurus i Amphicoelias, który jest prawdopodobnie największym znanym dinozaurem, jaki kiedykolwiek istniał. Znaleziono tam również dwa rodzaje stegozaurów, Stegosaurus i Hesperosaurus. Wreszcie, ornitopody znalezione w Morrison to Dryosaurus, Camptosaurus, Drinker, Othnielia i Othnielosaurus.