Henry Purcell — angielski kompozytor barokowy, twórca opery
Henry Purcell — największy angielski kompozytor baroku; mistrz opery, muzyki kościelnej i teatralnej, łączący wpływy włoskie i francuskie w unikatowy angielski styl.
Henry Purcell był angielskim kompozytorem. Urodził się w 1659 roku w Westminster w Londynie; zmarł 21 listopada 1695 roku w Westminster, mając zaledwie 36 lat. Wielu muzyków i historyków uważa go za jednego z najwybitniejszych, jeśli nie największego, angielskiego kompozytora okresu baroku. Mimo krótkiego życia pozostawił bardzo obszerne i różnorodne dzieło. Jego kompozycje obejmują muzykę kościelną, instrumentalną, muzykę dla teatru, a nawet popularne piosenki do picia. Często wymienia się go jako twórcę pierwszej (lub jednej z pierwszych w pełni ukształtowanych) angielskich oper. Żył w czasach zwanych barokiem i czerpał inspiracje z muzyki włoskiej i francuskiej, łącząc je w sposób odpowiadający angielskiemu językowi i gustowi.
Życie i kariera
Purcell pochodził z rodziny muzyków — jego ojciec i stryj byli zawodowo związani z muzyką. W młodości był chórzystą (m.in. w Kapeli Królewskiej i w chórze Westminsterskim) i kształcił się pod kierunkiem czołowych angielskich muzyków tamtego czasu. Przez większość dorosłego życia pracował w Londynie, pełniąc funkcje organisty i kompozytora przy instytucjach kościelnych i dworskich. Jego pozycja w muzycznym życiu Anglii była wysoka: pisał zarówno muzykę świecką na potrzeby teatru i ceremonii dworskich, jak i utwory sakralne.
Twórczość i styl
Purcell łączył elementy włoskiej melodyki i francuskiej finezji z typowymi cechami angielskiego języka muzycznego. Cechy jego stylu to m.in.:
- umiejętne wykorzystywanie ground bass (powtarzającego się basu) — najlepiej znane w „Dido’s Lament” z opery Dido and Aeneas,
- wyrazowa harmonia i śmiałe modulacje oraz chromatyka, służące podkreśleniu nastroju i tekstu,
- dbałość o zrozumiałość i naturalność śpiewnej partii wokalnej w języku angielskim,
- bogactwo polifonii i efektownych partii chóralnych w muzyce kościelnej.
Najważniejsze dzieła
Do najbardziej znanych kompozycji Purcella należą:
- opera Dido and Aeneas — uważana za jedno z najważniejszych osiągnięć wczesnej angielskiej opery;
- semi-opery i muzyka teatralna, m.in. The Fairy-Queen i King Arthur;
- ode i pieśni okolicznościowe, w tym liczne ody na dworskie uroczystości;
- utwory kościelne, w tym anthems, psalmy i słynne „Funeral Sentences” oraz muzyka pogrzebowa (np. Music for the Funeral of Queen Mary), które przetrwały w repertuarze liturgicznym i ceremoniale brytyjskim;
- liczne drobne pieśni, piosenki i utwory instrumentalne — od sonat po krótkie suity.
Wpływ i znaczenie
Purcell miał ogromny wpływ na rozwój muzyki w Anglii. Jego umiejętność połączenia europejskich stylów z angielskim językiem i tradycją sceny teatralnej dała rodzimą estetykę muzyczną o wyraźnej tożsamości. Po okresie względnego zapomnienia jego muzyka została w XIX i XX wieku ponownie odkryta i od tamtej pory stale wykonuje się ją na scenach i w kościołach na całym świecie. Henry Purcell został pochowany w Westminster; dziś nosi tam pamiątkowy pomnik, a jego nazwisko jest synonimem złotego wieku angielskiej muzyki barokowej.
Dlaczego warto słuchać Purcella? Jego muzyka łączy przepiękne melodie, dramatyczną ekspresję i wyrafinowane rozwiązania harmoniczne, które czynią ją atrakcyjną zarówno dla wykonawców, jak i słuchaczy — niezależnie od epoki.
Henry Purcell
Jego życie
Wczesne lata
Niewiele wiemy o dzieciństwie Purcella. W 1664 roku zmarł jego ojciec i Henry zamieszkał z wujem, Thomasem Purcellem, który był dla niego bardzo miły. Thomas Purcell był dżentelmenem Chapel Royal, co oznaczało, że śpiewał w chórze królewskim. Wkrótce Henry zaczął śpiewać w Kaplicy Królewskiej. To było najlepsze wykształcenie muzyczne, jakie chłopiec mógł mieć w Anglii. Jego nauczycielami byli kapitan Henry Cooke, a następnie Pelham Humfrey. Henry śpiewał w chórze do czasu, gdy w 1673 roku złamał mu się głos. Otrzymał wtedy zadanie opiekowania się królewskimi instrumentami muzycznymi.
Purcell mógł komponować już w wieku dziewięciu lat. Wiemy, że napisał odę na urodziny króla w 1670 roku. Kiedy Humfrey zmarł Purcell uczył się u słynnego kompozytora Johna Blow. Uczęszczał do szkoły Westminster. W 1676 roku został organistą w Westminster Abbey. Zaczął pisać muzykę dla teatru. Pisał również muzykę kościelną, w tym hymn dla śpiewaka o imieniu John Gostling, który miał bardzo dobry, głęboki, basowy głos. Purcell napisał dla niego kilka hymnów w ciągu jego życia. Jeden z nich nosi tytuł "They that go down to the sea in ships". To idzie w dół do niskiego D.
Późniejsza kariera i śmierć
W 1680 roku Blow, który został organistą Opactwa Westminsterskiego w 1669 roku, zrezygnował, aby 22-letni Purcell mógł objąć jego stanowisko. Purcell spędził następne sześć lat pisząc wyłącznie muzykę sakralną (religijną). Później powrócił do pisania muzyki dla teatru, w tym pierwszej angielskiej opery Dydona i Eneasz.
W 1682 roku Purcell został organistą Chapel Royal. Pracę tę wykonywał równolegle z byciem organistą w Opactwie Westminsterskim. Jego pierwsza drukowana kompozycja, Dwanaście sonat, została wydana w 1683 roku. Druk muzyki był drogi w tamtych czasach, więc niecodziennie można było mieć coś wydrukowanego. Kontynuował pisanie muzyki, w tym ody do króla i rodziny królewskiej. W 1685 roku napisał dwa ze swoich najlepszych hymnów, "I was glad" i "My heart is inditing", na koronację króla Jakuba II.
W 1687 roku napisał więcej muzyki teatralnej. Czasem była to muzyka do masek (rodzaj baletu z elementami śpiewu), czasem do tragedii, np. sztuk Drydena. W 1691 roku napisał Króla Artura, również autorstwa Drydena. W 1692 skomponował pieśni i muzykę do The Fairy-Queen (adaptacja Snu nocy letniej Szekspira). Muzyka Purcella do tego utworu zaginęła na wiele lat, została ponownie odkryta i opublikowana w 1901 roku. W utworach tych postacie występujące w sztukach nie śpiewają, lecz mówią swoje kwestie.
Te Deum and Jubilate Purcella zostało napisane na dzień świętej Cecylii w 1693 roku, było to pierwsze angielskie Te Deum skomponowane z towarzyszeniem orkiestry. Na pogrzeb królowej Marii II skomponował hymn i dwie elegie.
Śmierć
Był bardzo sławny, gdy zmarł w 1695 roku, prawdopodobnie na gruźlicę. Przeżyła go żona i dwoje z sześciorga dzieci.
Purcell jest pochowany obok organów w Opactwie Westminsterskim. Jego epitafium brzmi: "Tu spoczywa Henry Purcell Esq., który opuścił to życie i odszedł do tego błogosławionego miejsca, gdzie tylko jego harmonia może być przekroczona."
Inny portret Henry'ego Purcella
Jego muzyka
Purcell napisał wiele muzyki dla teatru. Urodził się rok przed okresem znanym w Anglii jako "Restoration". Przed restauracją Oliver Cromwell rządził Anglią przez prawie 20 lat. Większość muzyki była zakazana. Dlatego ludzie byli bardzo zadowoleni z możliwości ponownego muzykowania i chcieli, aby w ich sztukach było dużo piosenek i muzyki instrumentalnej. Opera jednak nie była pożądana. W Europie opera była bardzo popularna w krajach takich jak Włochy, Niemcy i Francja, ale nie stała się popularna w Anglii, dopóki Handel nie przybył do Anglii w 1709 roku i nie wprowadził włoskiej opery.
Dydona i Eneasz jest wyjątkiem, ponieważ jest to prawdziwa opera: wszystko jest śpiewane, a słowa są w języku angielskim. Została napisana z myślą o przedstawieniu w szkole dla dziewcząt. Jest dość krótka, trwa zaledwie godzinę. Zawiera słynny lament When I am laid in earth śpiewany przez Dydonę.
Purcell napisał bardzo dużą ilość muzyki dla kościoła. Obejmuje to hymny i oprawy nabożeństw. Mimo że był organistą, napisał bardzo niewiele na organy. Pisał muzykę kameralną, w tym kilka bardzo pięknych fantazji na altówkę.
Influence
Chociaż Purcell był uznawany za wielkiego kompozytora w tamtym czasie, nie miał zbyt dużego wpływu na innych kompozytorów po swojej śmierci. Był ostatnim z linii wielkich angielskich muzyków XVI i XVII wieku. Po jego śmierci muzyka angielska nie była już tak ważna jak wcześniej. W XVIII wieku muzyka słuchana w Anglii była w dużej mierze importowana z kontynentu, np. opera włoska.
Znacznie później, w XX wieku, kompozytorzy angielscy często inspirowali się muzyką Purcella. Benjamin Britten napisał utwór The Young Person's Guide to the Orchestra, który oparty jest na melodii z Abdelazara Purcella. Aria "I know a bank" z opery Brittena A Midsummer Night's Dream jest inspirowana arią Purcella "Sweeter than Roses". Sir Michael Tippett uwielbiał harmonie i rytmy Purcella i to one wywarły na niego wpływ w jego kompozycjach.
Pytania i odpowiedzi
P: Kim był Henry Purcell?
O: Henry Purcell był angielskim kompozytorem, który przez wielu muzyków uważany jest za największego angielskiego kompozytora wszech czasów.
P: Kiedy i gdzie urodził się Henry Purcell?
O: Henry Purcell urodził się w Westminster około 1659 roku.
P: Jaki rodzaj muzyki tworzył Henry Purcell?
O: Henry Purcell napisał wiele utworów muzycznych, w tym muzykę kościelną, instrumentalną, teatralną, a nawet popularne piosenki do picia.
P: W jakim okresie żył Henry Purcell?
O: Henry Purcell żył w okresie baroku.
P: Jaki rodzaj muzyki lubił Henry Purcell?
O: Henry Purcell lubił muzykę włoską i francuską.
P: Co zrobił Henry Purcell, aby jego muzyka była typowo angielska?
O: Henry Purcell połączył włoskie i francuskie style muzyczne, aby stworzyć coś typowo angielskiego.
P: Jakie było znaczące osiągnięcie Henry'ego Purcella w historii muzyki angielskiej?
O: Henry Purcell napisał pierwszą angielską operę.
Przeszukaj encyklopedię