John Blow (ur. w Newark-on-Trent, Nottinghamshire, ochrzczony 23 lutego 1649 r., zm. 1 października 1708 r. w Westminsterze w Londynie) był angielskim kompozytorem i organistą, który wywarł znaczący wpływ na muzykę religijną i świecką Anglii końca XVII wieku. Był nauczycielem wielu wybitnych muzyków, w tym najwybitniejszego z nich, Henry'ego Purcella.

Życie i kariera

Blow pochodził z Newark-on-Trent. Jako chłopiec śpiewał w chórze Chapel Royal, gdzie już w młodym wieku zaczął komponować hymny. Jeden z wczesnych utworów tego typu – znany jako "Hymn klubowy" – powstał we współpracy z trzema innymi chórzystami: Pelham Humfrey, Michaelem Wisem i William Turner, wszyscy oni mieli zostać znanymi kompozytorami w dorosłym życiu. Wspomnienie Blow'a pojawia się także w zapiskach Samuela Pepysa, który notował, że głos chłopięcy Blowa łamał się i brzmiał wtedy „nieprzyjemnie”.

W 1668 r. Blow objął posadę organisty w Opactwie Westminsterskim. W 1674 r. został dżentelmenem Kaplicy Królewskiej, a po śmierci Pelhama Humfrey'a przejął niektóre z jego obowiązków. Pełnił funkcję „kompozytora-zwykłego” oraz Mistrza Dzieci Kaplicy Królewskiej (Master of the Children), stanowisko to piastował do końca życia i w tej roli wychował wielu przyszłych kompozytorów.

W 1673 r. ożenił się z Elizabeth Braddock; żona zmarła dziesięć lat później podczas porodu. W 1676 r. Blow został jednym z trzech organistów w Westminster Abbey, a w 1677 r. otrzymał tytuł doktora muzyki. Istnieją źródła sugerujące, że w 1680 r. ustąpił z niektórych obowiązków organisty, aby umożliwić awans swojemu uczniowi, Henry'emu Purcellowi.

W 1685 r. Blow został jednym z muzyków prywatnych króla Jakuba II i skomponował długi hymn koronacyjny zatytułowany Bóg wypowiedział kiedyś w wizjach (ang. "God spake sometime in visions"). W 1687 r. objął stanowisko chórmistrza w katedrze św. Pawła, gdzie pomagał odbudowywać muzyczne życie katedry po wielkim pożarze Londynu. Po śmierci Michaela Wise'a przejął kierownictwo chóru. W 1695 r. został organistą w St Margaret's, Westminster, a po śmierci Henry'ego Purcella ponownie objął dawną funkcję w Westminster Abbey.

W 1699 r. otrzymał tytuł Kompozytora w Kaplicy Królewskiej (Composer to the Chapel Royal) — wyróżnienie potwierdzające jego pozycję w angielskim życiu muzycznym. Po roku 1700 aktywność kompozytorska Blowa wyraźnie zmalała; pozostał jednak wpływowym pedagogiem i urzędnikiem muzycznym aż do śmierci.

Twórczość i styl

Blow komponował głównie muzykę religijną, a w szczególności: pełne i wersyjne hymny i antyfony, msze i service (ustawienia liturgiczne anglikańskie), a także kantaty, ode i utwory okazjonalne na dwór królewski. Jego styl łączy tradycję angielską z wpływami kontynentalnymi baroku — charakteryzował się klarowną melodią, solidną harmonią i umiejętnym wykorzystaniem chorału i kontrapunktu.

Jako organista i autor muzyki klawesynowej Blow pisał również voluntaries i krótkie utwory organowe, które wpisywały się w angielską praktykę liturgiczną. W twórczości chóralnej ceniono go za umiejętność łączenia pełnego brzmienia chóru z solistycznymi partiami dziecięcego głosu (verse anthem), co było typowe dla muzyki Kaplicy Królewskiej tamtej epoki.

Uczniowie i znaczenie

Blow pozostawił największe dziedzictwo jako pedagog. Wśród jego uczniów byli: William Croft, Jeremiah Clarke oraz Daniel Purcell — wszyscy później znaczące postacie muzyki anglikańskiej. Najsłynniejszym uczniem był Henry Purcell, którego talent i styl częściowo ukształtowały się pod kierunkiem Blowa. Poprzez swych wychowanków Blow miał duży wpływ na rozwój angielskiej muzyki sakralnej i świeckiej w przejściu od XVII do XVIII wieku.

Śmierć i pamięć

John Blow zmarł 1 października 1708 r. i został pochowany w północnej nawie Opactwa Westminsterskiego, niedaleko nagrobka Henry'ego Purcella. W historiografii muzycznej jest pamiętany jako czołowy przedstawiciel angielskiego baroku, ceniony zarówno za swoją twórczość, jak i rolę wychowawcy kolejnego pokolenia kompozytorów.