Księżniczka i żaba (ang. The Princess and the Frog) to amerykański animowany film romantyczny, muzyczny, komediodramat z 2009 roku. Został wyprodukowany przez Walt Disney Animation Studios i dystrybuowany przez Walt Disney Pictures. Jest to 49. film z serii Walt Disney Animated Classics. Film jest luźno oparty na powieści The Frog Princess autorstwa E. D. Baker. Ta powieść jest z kolei oparta na baśni braci Grimm, "The Frog Prince". Akcja rozgrywa się w 1920 roku w Nowym Orleanie, w Luizjanie. Historia opowiada o pracowitej kelnerce o imieniu Tiana, która marzy o posiadaniu własnej restauracji. Po pocałunku z księciem, który został zamieniony w żabę przez złego szamana, Tiana sama staje się żabą. Musi znaleźć sposób, aby zmienić się z powrotem w człowieka.

Film pojawił się w kinach w Nowym Jorku i Los Angeles 25 listopada 2009 roku. Do kolejnych kin wszedł 11 grudnia 2009 roku.

Fabuła (krótko)

Akcja rozgrywa się w tętniącym życiem Nowym Orleanie lat 20. XX wieku. Tiana, zdeterminowana młoda kobieta, pracuje jako kelnerka i oszczędza na własną restaurację, realizując marzenie odziedziczone po ojcu. Spotyka przystojnego księcia Naveena, który w wyniku klątwy szamana-przekupnego czarownika (antagonisty filmu) zostaje zamieniony w żabę. W wyniku serii zdarzeń Tiana całuje księcia i sama przemienia się w żabę — od tej chwili oboje muszą przemierzyć bagna Luizjany, szukać pomocy u mieszkańców bagien i odnaleźć sposób na zdjęcie klątwy. W podróży towarzyszą im barwne postaci z lokalnego folkloru, a wątki filmu łączą elementy romansu, przygody i muzyki jazzowej.

Twórcy i muzyka

Film wyreżyserowali Ron Clements i John Musker, wieloletni twórcy Disneya znani z takich tytułów jak Mała syrenka czy Pocahontas. Autorem muzyki i piosenek jest Randy Newman, a ścieżka dźwiękowa silnie odwołuje się do tradycji nowoorleańskiego jazzu, ragtime’u i muzyki kreolskiej. Produkcja łączy klasyczną, ręcznie rysowaną animację 2D z elementami grafiki komputerowej, co uczyniło film istotnym przykładem powrotu Disneya do stylu animacji tradycyjnej po kilku latach dominacji CGI.

Obsada głosowa

Głosy postaci użyczyli m.in. Anika Noni Rose (Tiana), Bruno Campos (książę Naveen) oraz Keith David (antagonista filmu). Obsada wspiera barwne portrety postaci związanych z klimatem Nowego Orleanu i bagien Luizjany.

Odbiór i znaczenie

Film zebrał w przeważającej części pozytywne recenzje: chwalono muzykę, oprawę wizualną i klimat oraz powrót do animacji rysunkowej. Krytykowano czasem tempo fabuły i niektóre uproszczenia w kreacji postaci. Kulturalne znaczenie produkcji podkreśla fakt, że Tiana jest jedną z pierwszych bohaterek Disneya o afrykańskich korzeniach i została włączona do szerzej rozpoznawalnej serii księżniczek Disneya, co spotkało się z żywym zainteresowaniem i dyskusją na temat reprezentacji w filmach dla dzieci.

Tematy i inspiracje

Film porusza motywy ciężkiej pracy, realizacji marzeń, przyjaźni i miłości, a także wykorzystuje elementy folkloru nowoorleańskiego — muzykę jazzową, kuchnię, rytuały i miejscowy koloryt. Antagonista filmowy czerpie z motywów voodoo i mistycyzmu, jednak przedstawienie tych elementów ma charakter baśniowy i stylizowany.

Box office i nagrody

Produkcja odniosła umiarkowany sukces komercyjny i zebrała przychody na całym świecie — około 270 milionów dolarów. Film otrzymał też wyróżnienia i nominacje w różnych kategoriach branżowych, a szczególnie doceniono muzykę oraz oprawę graficzną.

Po kinowej dystrybucji film ukazał się także na nośnikach domowych i w serwisach cyfrowych w 2010 roku, zyskując dalszą publiczność wśród rodzin i miłośników klasycznej animacji.

Wpływ: „Księżniczka i żaba” pozostaje ważnym tytułem w dorobku Disneya ze względu na powrót do tradycyjnej animacji 2D oraz zwiększenie różnorodności postaci głównych, a także za autentyczne muzyczne i kulturowe inspiracje czerpane z Nowego Orleanu.