Kazachstan jest państwem położonym w środkowej części Eurazji. Jego oficjalna nazwa to Republika Kazachstanu. Kazachstan jest dziewiątym co do wielkości krajem na świecie, a także największym krajem bez dostępu do morza na świecie. Przed upadkiem Związku Radzieckiego nosił nazwę "Kazachska Socjalistyczna Republika Radziecka". Prezydentem kraju od 1991 roku do marca 2019 roku był Nursułtan Nazarbajew. Po jego rezygnacji w marcu 2019 r. urząd prezydenta objął Kasym-Żomart Tokajew. Stolicą państwa jest obecnie Astana (miasto w latach 2019–2022 nosiło nazwę Nur-Sułtan). Ałmaty było stolicą do 1998 roku, kiedy to przeniesiono ją do Nur-Sułtan/Astany.

Językiem ojczystym jest język kazachski, ale język rosyjski ma równy status urzędowy dla wszystkich celów administracyjnych i instytucjonalnych. Największą religią jest islam — około 70% ludności to muzułmanie (przeważnie sunnici); chrześcijaństwo wyznaje około 26% mieszkańców (głównie Rosyjski Kościół Prawosławny). Rosja dzierżawi od Kazachstanu teren pod kosmodrom Bajkonur (miejsce startów rosyjskich statków kosmicznych).

Geografia

Kazachstan zajmuje powierzchnię około 2 724 900 km², co sprawia, że jest jednym z największych państw świata. Znaczna część terytorium to rozległe stepy i półpustynie, na południowym wschodzie występują łańcuchy górskie (Tian Shan, Ałtaj), a na północy i zachodzie rozciągają się niziny i depresje (m.in. depresja morza Kaspijskiego). Kraj graniczy z Rosją, Chinami, Kirgistanem, Uzbekistanem i Turkmenistanem. Klimat jest przeważnie kontynentalny — z surowymi zimami i gorącymi, suchymi latami.

Krótka historia

Tereny obecnego Kazachstanu przez stulecia zamieszkiwały ludy koczownicze. W XIX wieku obszar został stopniowo włączony do Imperium Rosyjskiego, a po rewolucji 1917 r. znalazł się w granicach Związku Radzieckiego jako Kazachska SRR. 16 grudnia 1991 r. Kazachstan proklamował niepodległość wraz z rozpadem ZSRR. Lata niepodległości przyniosły centralizację władzy, gospodarcze reformy i intensywną eksploatację surowców naturalnych, a także przeniesienie stolicy z Ałmatów do Astany pod koniec lat 90.

Ludność i społeczeństwo

Populacja Kazachstanu to około 19 milionów mieszkańców (wartość orientacyjna, stan na 2023). Największą grupę etniczną stanowią Kazachowie, a znaczącą mniejszością są Rosjanie; obecne są także mniejsze grupy: Uzbekowie, Ukraińcy, Tatarzy, Niemcy i inne. Gęstość zaludnienia jest niska, co wynika z dużej powierzchni kraju. Oficjalnym językiem państwowym jest kazachski; rosyjski pozostaje powszechnie stosowany w administracji, szkolnictwie i biznesie.

Gospodarka

Gospodarka Kazachstanu opiera się w dużej mierze na wydobyciu surowców naturalnych: ropy naftowej, gazu ziemnego, uranu, miedzi i innych minerałów. Kraj jest jednym z ważniejszych producentów ropy i uranu na świecie. Rolnictwo (zwłaszcza hodowla i uprawa zbóż) oraz przemysł przetwórczy również mają znaczenie. Pozycję gospodarczą wzmocniły inwestycje zagraniczne i projekty infrastrukturalne, choć wyzwania pozostają — m.in. zróżnicowanie regionalne, korupcja i uzależnienie od cen surowców.

Przyroda i środowisko

Kazachstan ma rozmaite ekosystemy: stepy, góry, pustynie i jeziora. Zniknięcie części Zatoki Aralskiej (spadek poziomu wody) to jeden z największych problemów ekologicznych regionu, z negatywnymi skutkami dla rolnictwa i zdrowia ludności. Istnieją także obszary chronione i parki narodowe, które zachowują unikalne gatunki roślin i zwierząt.

Ciekawe fakty

  • Kazachstan jest dziewiątym co do wielkości krajem na świecie i jednym z najmniej zaludnionych.
  • Posiada rozległe zasoby surowców naturalnych, w tym duże złoża ropy i uranu.
  • Na terenie kraju znajduje się historycznie i geograficznie ważny kosmodrom Bajkonur, używany przez Rosję (Bajkonur).
  • Kazachstan leży w dwóch strefach czasowych (UTC+5 i UTC+6) i częściowo bywa zaliczany do Europy (niewielka zachodnia część kraju).
  • W polityce wewnętrznej po upadku ZSRR dominującą postacią przez trzy dekady był Nursułtan Nazarbajew, a od 2019 r. urząd prezydenta sprawuje Kasym-Żomart Tokajew.

Informacje powyżej są streszczeniem najważniejszych danych o Kazachstanie — kraju o bogatej historii, dużym znaczeniu geopolitycznym i gospodarczym oraz zróżnicowanym krajobrazie. W razie potrzeby mogę dodać szczegółowe dane statystyczne, mapy regionów, czy opisy poszczególnych miast i zabytków.