Kilometr jest powszechnie stosowaną jednostką dla większych odległości na Ziemi. Międzynarodową jednostką miary odległości jest metr, a kilometr to 1000 metrów (prefiks kilo oznacza tysiąc). Kilometr jest najczęściej używany do pomiarów lądowych, zwłaszcza w geodezji, transporcie i codziennych odległościach drogowych. W niektórych krajach, takich jak Wielka Brytania i USA, do pomiaru odległości drogowych częściej używa się mili, natomiast w nawigacji morskiej i lotniczej standardem jest mila morska do mierzenia odległości (mila morska = 1852 m).

Często używa się kilometra także do określania prędkości — ile kilometrów pojazd (samochód, pociąg, samolot) pokonuje w ciągu godziny. Jednostkę tę zapisuje się jako km/h (lub formalnie km·h⁻¹).

W angielskim spotyka się dwie formy zapisu słowa: "kilometre" (brytyjska) oraz kilometer (używana w amerykańskim angielskim).

Podstawowe przeliczniki i wartości:

  • 1 km = 1000 m.
  • 1 km ≈ 0,621371 mile (mi). Często zaokrągla się do 0,6214.
  • 1 mi = 1,609344 km (wartość dokładna, wynikająca z definicji mili jako 1609,344 m).
  • 1 km ≈ 3280,8399 stóp (ft) — w zaokrągleniu 3280,84 stóp.
  • 1 km ≈ 0,5399568 mili morskiej (nmi) (1 nmi = 1852 m).

Jak przeliczać

  • Aby zamienić kilometry na mile: mile = km × 0,621371.
  • Aby zamienić mile na kilometry: km = mile × 1,609344.
  • Aby zamienić kilometry na metry: metry = km × 1000.

Zapis i zasady typograficzne

  • Skrót kilometra to km — symboly jednostek wg zasad SI piszemy małymi literami.
  • Pomiędzy liczbą a symbolem jednostki powinna być spacja niełamliwa: np. 5 km, a nie "5km".
  • W języku polskim odmiana: kilometr, kilometry, kilometrów.

Zastosowania praktyczne

  • Pomiar odległości drogowych i planowanie tras.
  • Mapy, systemy GPS i nawigacja samochodowa.
  • Sport (np. biegi, kolarstwo) — dystanse podawane są w kilometrach.
  • Geodezja i pomiary terenowe.
  • Określanie zasięgów i prędkości (km/h) — powszechne w krajach stosujących system metryczny.

Pochodzenie i definicja

Kilometr jest jednostką pochodną układu SI, wyrażoną jako 1000 metrów. Metr sam w sobie jest jednostką podstawową SI i od 1983 r. jest definiowany za pomocą stałej prędkości światła: metr to odległość, którą światło przebywa w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy.

Przykłady praktyczne

  • 5 km ≈ 3,10686 mi
  • 10 km = 10 000 m
  • 42,195 km (maraton) ≈ 26,2188 mi

Uwaga dotycząca szybkości marszu: stwierdzenie, że "jeden kilometr to przybliżona odległość, jaką zdrowy, dorosły człowiek może pokonać w ciągu dziesięciu minut." jest przybliżeniem zależnym od tempa. Średnie tempo marszu to zwykle 5–6 km/h, co daje czas na pokonanie 1 km w około 10–12 minut.

Ciekawostka: symbol "km" pisze się zawsze małą literą, nawet wtedy gdy nazwa jednostki (kilometr) występuje na początku zdania; jeśli zaś używamy pełnej nazwy, zaczynamy od wielkiej litery tylko zgodnie z zasadami gramatyki.