Rekin kolczasty (Squalus acanthias) jest jednym z najbardziej powszechnych i dobrze znanych gatunków rekinów psowatych. Jest to mały gatunek rekina, o średniej długości 28-39 cali (70-100 cm), osiągający maksymalną wagę 9,8 kg.

Ryba ta występuje w Oceanie Atlantyckim i Spokojnym i można ją znaleźć od powierzchni do głębokości nawet 1460 metrów. Kolczatka żywi się głównie rybami pelagicznymi, takimi jak śledź, menhaden, gromadnik, babka płetwiasta i makrela.

Wygląd i cechy rozpoznawcze

Squalus acanthias to smukły rekin o wydłużonym ciele, szarawo-brązowej barwie z jaśniejszym spodem. Charakterystyczne dla gatunku są dwie płetwy grzbietowe, każda zaopatrzona w twardy kolec (stąd polska nazwa „kolczasty”). Pysk jest zaostrzony, oczy relatywnie duże. Długość dorosłych osobników zwykle mieści się w przedziale 70–100 cm, choć zdarzają się większe okazy.

Występowanie i habitat

Kolczastka występuje szeroko w wodach przybrzeżnych i na szelfach kontynentalnych w strefach umiarkowanych i chłodniejszych, głównie na półkuli północnej. Spotykana jest zarówno w wodach otwartych, jak i przy dnie, od wód powierzchniowych po znaczne głębokości (do około 1 460 m). Często tworzy stada i wykazuje sezonowe migracje związane z rozmnażaniem i dostępnością pokarmu.

Dieta i zachowanie łowieckie

Kolczatka jest oportunistycznym drapieżnikiem i pokarm stanowią u niej przede wszystkim małe i średnie ryby pelagiczne oraz przydenne. Do głównych składników diety należą:

  • ryby pelagiczne: śledzie, makrele, menhaden, gromadnik;
  • gatunki przydenne: babki i drobne ryby denne;
  • bezkręgowce: skorupiaki (kraby, krewetki) oraz głowonogi (kałamarnice, mątwy).

Łowi często w grupach – goni stada drobnych ryb, przy czym stosuje zarówno aktywne pościgi, jak i żerowanie przy dnie. Kolce na płetwach grzbietowych służą jako mechanizm obronny przed większymi drapieżnikami i mogą zadać bolesne rany.

Rozmnażanie i cykl życia

Rekin kolczasty jest żyworodny (ovoviviparny): zapłodnione jaja rozwijają się wewnątrz samicy, a młode rodzą się w pełni ukształtowane. Gatunek charakteryzuje się stosunkowo długim okresem ciąży oraz późnym dojrzewaniem płciowym, co sprawia, że populacje są wrażliwe na nadmierne połowy. Samica wydaje na świat zwykle kilka-kilkanaście młodych w jednym miocie.

Znaczenie gospodarcze i ochrona

Kolczatka była i jest wykorzystywana w rybołówstwie — mięso, olej z wątroby i mączka rybna stanowią produkty komercyjne. Jednocześnie intensywne połowy oraz przyłów w innych rybołówstwach doprowadziły do spadków wielu populacji. Gatunek jest klasyfikowany jako podatny na nadmierne wykorzystanie ze względu na powolne tempo wzrostu i późne dojrzewanie.

W wielu regionach wprowadzono limity połowowe, okresy ochronne i rekomendacje dotyczące zarządzania, aby pozwolić populacjom na regenerację. Monitorowanie stanu zasobów i odpowiedzialne praktyki rybackie są kluczowe dla zachowania tego powszechnego niegdyś gatunku.

Ciekawostki

- Kolczatka często tworzy duże stada, liczące setki osobników, co czasami ułatwia jej pozyskanie przez rybaków.
- Mimo niewielkich rozmiarów jest bardzo wytrzymała i długowieczna w porównaniu z wieloma innymi rybami.