Program "Prezydencka moneta 1$" jest częścią ustawy Kongresu, Pub.L. 109-145, 119 Stat. 2664, uchwalonej 22 grudnia 2005 r., która nakazuje Mennicy Stanów Zjednoczonych produkcję monet 1$ z portretami prezydentów USA.
W latach 2007–2011 prezydenckie monety 1$ były masowo bite w celach obiegowych, w wyniku czego powstał duży zapas niewykorzystanych monet 1$. Od 2012 roku nowe monety prezydenckie są bite wyłącznie w wersjach kolekcjonerskich i sprzedawane przez Mennicę w zestawach, rolkach i workach numizmatycznych.
Zasady i cel programu
Program miał na celu upamiętnienie wszystkich prezydentów Stanów Zjednoczonych przez emisję monet jednostkowych z ich portretami. Główne zasady przewidziane przez ustawę to:
- emisja monet po kolei, zgodnie z chronologicznym porządkiem urzędowania prezydentów,
- upamiętniane są wyłącznie osoby zmarłe (monety nie są wydawane dla żyjących prezydentów),
- maksymalnie do czterech różnych monet rocznie,
- monety miały być dostępne zarówno do obiegu, jak i w formie emisji kolekcjonerskich (proof, uncirculated).
Wygląd i wykonanie
Każda moneta przedstawia na awersie popiersie prezydenta, natomiast rewers serii zawiera stały motyw symboliczny (stosowany konsekwentnie w ramach serii). Monety mają charakterystyczny złocisty kolor — są wykonane z wielowarstwowego stopu miedzi ze zewnętrzną warstwą nadającą kolor podobny do mosiądzu (taki sam rodzaj stopu, jaki stosowano w monetach typu „Sacagawea” i późniejszych dolarów). Na krawędzi monety umieszczone są inskrypcje zgodne z wymogami ustawy (m.in. rok wybicia i oznaczenie mennicy oraz dewizy).
Emisje, mennicy i końcówka produkcji do obiegu
Mennice angażowane do produkcji serii to przede wszystkim Philadelphia i Denver (emisje do obiegu), a także San Francisco (emisyjne zestawy proof). Po zakończeniu masowych emisji obiegowych Mennica zaczęła również wykorzystywać West Point do produkcji specjalnych emisji kolekcjonerskich. W okresie 2007–2011 monety były powszechnie dystrybuowane do systemu bankowego; nadmierna podaż oraz niewielkie użycie przez społeczeństwo doprowadziły do zgromadzenia dużych zapasów, co skłoniło Mennicę do zaprzestania bicia dolarów prezydenckich na cele obiegowe od 2012 r.
Emisje kolekcjonerskie i formy sprzedaży
Od 2012 r. Mennica koncentruje się na sprzedaży monet prezydenckich w formie:
- zestawów proof (dla kolekcjonerów),
- zestawów uncirculated (monety nie wprowadzane do obiegu),
- rolek i worków z większą liczbą egzemplarzy sprzedawanych bezpośrednio przez Mennicę.
Sety te często zawierają monety bite w mennicach z oznaczeniami P, D, S lub W (w zależności od emisji) i są oferowane w ograniczonych seriach, co ma większe znaczenie dla numizmatyków niż masowe emisje obiegowe.
Znaczenie dla kolekcjonerów i rynek
Prezydenckie dolary są popularne wśród kolekcjonerów chcących skompletować kompletną serię portretów. Z powodu dużych nadwyżek monet obiegowych wartości wielu egzemplarzy z okresu 2007–2011 pozostają stosunkowo niskie, ale wersje proof, zestawy mennicy i rzadkie błędy mennicze mogą osiągać wyższe ceny. Warto zwracać uwagę na:
- oznaczenia mennicy (P, D, S, W),
- rodzaj wykończenia (proof, uncirculated),
- ewentualne błędy i odmiany bitewne — takie egzemplarze bywają poszukiwane przez kolekcjonerów,
- datę i sposób dystrybucji — monety wydane do obiegu często są tańsze niż monety sprzedawane bezpośrednio przez Mennicę w limitowanych zestawach.
Gdzie szukać informacji i monet
Oficjalne informacje o emisjach, specyfikacjach i sprzedaży publikowane są przez United States Mint. Dla pełnego zrozumienia podstaw prawnych warto sięgnąć do tekstu ustawy, którego fragment podano powyżej (ustawa i Stat.). Lista prezydentów i ich kolejność urzędowania dostępna jest pod wskazanym linkiem dotyczącym prezydentów USA.
Podsumowanie
Program Prezydencka moneta 1$ wprowadził systematyczną serię dolarów upamiętniających prezydentów USA, początkowo przeznaczoną do obiegu (2007–2011), a od 2012 r. kontynuowaną tylko w emisjach kolekcjonerskich. Dla kolekcjonerów seria oferuje zarówno łatwo dostępne egzemplarze obiegowe, jak i wartościowsze wersje proof oraz specjalne wydania mennicze.
