Millard Fillmore — 13. prezydent USA (1800–1874): życiorys i prezydentura
Millard Fillmore — 13. prezydent USA (1800–1874). Życiorys, prezydentura 1850–1853, rola ostatniego prezydenta Whigów, polityczne kontrowersje i spuścizna.
Millard Fillmore (7 stycznia 1800 - 8 marca 1874) był 13. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Był prezydentem od 1850 do 1853 roku. Był ostatnim prezydentem Whigów i ostatnim prezydentem, który nie był Demokratą ani Republikaninem.
Fillmore został prezydentem w 1850 roku, kiedy zmarł poprzedni prezydent, Zachary Taylor. Partia Whigów nie wybrała go na kandydata na prezydenta w 1852 roku. W 1856 roku ubiegał się o urząd prezydenta z ramienia Partii Amerykańskiej, ale przegrał.
Wczesne życie i kariera
Millard Fillmore pochodził z ubogiej rodziny w stanie Nowy Jork. Mimo skromnych początków zdobył wykształcenie i został prawnikiem. Zajmował różne stanowiska w lokalnej administracji i w legislaturze stanowej, a następnie reprezentował Nowy Jork w Izbie Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych. Jego kariera polityczna rozwijała się w ramach Partii Whigów, która stawiała na rozwój gospodarczy, inwestycje w infrastrukturę i umiarkowaną politykę handlową.
Prezydentura (1850–1853)
Fillmore objął urząd po śmierci Zachary'ego Taylora i dokończył jego kadencję. Jego najbardziej znanym dokonaniem jako prezydenta było poparcie i podpisanie Kompleksu Ustaleń z 1850 roku (Compromise of 1850) — zestawu ustaw mających zapobiec rozpadowi Unii w wyniku napięć związanych ze zniesieniem niewolnictwa i rozszerzaniem terytoriów. Kompleks ten obejmował m.in. przyjęcie Kalifornii jako stanu wolnego od niewolnictwa oraz zaostrzenie przepisów dotyczących uciekinierów z niewoli (Fugitive Slave Act).
Wprowadzenie i egzekwowanie zaostrzonych przepisów dotyczących schwytania zbiegłych niewolników spotkało się z ostrą krytyką w północnych stanach i znacząco osłabiło poparcie dla Fillmore’a wśród wolnorynkowych i antyniewolniczych wyborców. Dla wielu ludzi polityka ta była główną przyczyną utraty wpływów Partii Whigów w kolejnych latach.
W polityce zagranicznej Fillmore podjął kroki, które miały długotrwałe konsekwencje: zezwolił na wysłanie ekspedycji morskiej dowodzonej przez komandora Matthew C. Perry'ego do Japonii, co zapoczątkowało proces otwarcia tego kraju na kontakty handlowe z Zachodem.
Lista najważniejszych wydarzeń jego prezydentury
- Powiązanie z Kompromisem z 1850 roku — próba załagodzenia sporów między Północą a Południem.
- Podpisanie i egzekwowanie zaostrzonych przepisów Fugitive Slave Act, które spowodowały oburzenie w północnych stanach.
- Wysłanie ekspedycji komandora Perry'ego do Japonii i rozpoczęcie procesu otwierania Japonii na handel z USA.
- Kontynuacja polityki gospodarczej Whigów nastawionej na rozwój infrastruktury i stabilność finansów publicznych.
Późniejsze lata i próby powrotu do władzy
Po zakończeniu kadencji Fillmore powrócił do życia prywatnego w Buffalo (Nowy Jork), ale pozostał aktywny politycznie. W 1856 roku wystartował jako kandydat Partii Amerykańskiej (zwanej też „Know Nothing”), jednak nie odniosło to sukcesu — zwyciężył kandydat Demokratów, James Buchanan. W okresie kryzysu przedwojennego i podczas wojny secesyjnej Fillmore ostatecznie opowiadał się za zachowaniem Unii, choć nigdy nie wrócił na stałe do głównego nurtu nowo powstałej partii Republikańskiej.
Ocena i dziedzictwo
Ocena Fillmore’a przez historyków jest ambiwalentna. Z jednej strony przedstawiany jest jako kompetentny urzędnik, który starał się utrzymać jedność kraju w trudnym okresie, z drugiej — jego poparcie dla Fugitive Slave Act i polityki ustępstw wobec Południa przyczyniło się do utraty poparcia w Północy i osłabienia Partii Whigów. Jego decyzja o wysłaniu Perry'ego do Japonii uznawana jest natomiast za ważny krok w historii stosunków międzynarodowych i ekspansji amerykańskiego handlu na Pacyfiku.
Zgon
Millard Fillmore zmarł 8 marca 1874 roku. Pozostawił po sobie spuściznę kontrowersyjną — była to postać, która próbowała godzić sprzeczne interesy w przededniu wielkiego konfliktu narodowego, ale której decyzje miały dalekosiężne i często krytykowane skutki.
Wczesne życie
Millard Fillmore dorastał w biednej rodzinie. Ciężko pracował, aby dobrze radzić sobie w szkole i poszedł do college'u. W 1823 roku dostał pracę jako prawnik. W 1828 roku został wybrany do nowojorskiego kongresu i zyskał przyjaciół w Partii Whigów. To pomogło mu zostać wybranym na wiceprezydenta w 1848 roku.
Prezydencja
Millard Fillmore, kiedy był wiceprezydentem, kierował Senatem Stanów Zjednoczonych, gdy ten walczył o decyzję dotyczącą niewolnictwa w Teksasie i Nowym Meksyku.
Kiedy został prezydentem, sprawa niewolnictwa była bardzo gorąca (do tego stopnia, że południowe stany były bliskie podjęcia decyzji o niebyciu częścią Stanów Zjednoczonych).
Fillmore podpisał Kompromis z 1850 roku (pięć ustaw, które uspokoiłyby kwestię niewolnictwa, zadowalając zarówno stany północne, jak i południowe). Chociaż Kompromis z 1850 roku sprawił, że stany północne i południowe dogadały się, pokój nie trwał wiecznie. Pod koniec lat pięćdziesiątych XIX wieku Północ i Południe przestały się dogadywać.
Kalifornia została włączona do Stanów Zjednoczonych 9 września 1850 roku. Stała się 31. stanem.
Jego decyzja o podpisaniu Kompromisu z 1850 roku sprawiła, że wielu ludzi z jego Partii Whigów było na niego wściekłych. Powstrzymali go przed kandydowaniem na prezydenta w 1852 roku.
Założył pierwszą bibliotekę w Białym Domu.
Po tym jak został prezydentem
Po Fillmore'ie, Franklin Pierce został 14 prezydentem. Fillmore dostał pracę jako dyrektor Uniwersytetu w Buffalo. Fillmore dołączył do Partii Wiedzy-Niewiedzy i próbował ponownie ubiegać się o urząd prezydenta, ale Partia Wiedzy-Niewiedzy nie odniosła sukcesu.
Pomnik Millarda Fillmore'a znajduje się w ratuszu w Buffalo, w stanie Nowy Jork.
Pytania i odpowiedzi
P: Kto był 13. prezydentem Stanów Zjednoczonych?
O: Millard Fillmore był 13. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
P: Kiedy pełnił funkcję prezydenta?
A: Był prezydentem od 1850 do 1853 roku.
P: Do jakiej partii należał?
A: Należał do partii Whig.
P: Jak został prezydentem?
A: Został prezydentem w 1850 roku, gdy zmarł poprzedni prezydent Zachary Taylor.
P: Czy jego partia wybrała go, aby ubiegał się o reelekcję w 1852 roku?
O: Nie, jego partia nie wybrała go do ubiegania się o reelekcję w 1852 roku.
P: Czy ubiegał się o reelekcję w 1856 roku? O: Tak, w 1856 r. ubiegał się o reelekcję z ramienia Partii Amerykańskiej, ale przegrał.
Przeszukaj encyklopedię