Millard Fillmore (7 stycznia 1800 - 8 marca 1874) był 13. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Był prezydentem od 1850 do 1853 roku. Był ostatnim prezydentem Whigów i ostatnim prezydentem, który nie był Demokratą ani Republikaninem.

Fillmore został prezydentem w 1850 roku, kiedy zmarł poprzedni prezydent, Zachary Taylor. Partia Whigów nie wybrała go na kandydata na prezydenta w 1852 roku. W 1856 roku ubiegał się o urząd prezydenta z ramienia Partii Amerykańskiej, ale przegrał.

Wczesne życie i kariera

Millard Fillmore pochodził z ubogiej rodziny w stanie Nowy Jork. Mimo skromnych początków zdobył wykształcenie i został prawnikiem. Zajmował różne stanowiska w lokalnej administracji i w legislaturze stanowej, a następnie reprezentował Nowy Jork w Izbie Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych. Jego kariera polityczna rozwijała się w ramach Partii Whigów, która stawiała na rozwój gospodarczy, inwestycje w infrastrukturę i umiarkowaną politykę handlową.

Prezydentura (1850–1853)

Fillmore objął urząd po śmierci Zachary'ego Taylora i dokończył jego kadencję. Jego najbardziej znanym dokonaniem jako prezydenta było poparcie i podpisanie Kompleksu Ustaleń z 1850 roku (Compromise of 1850) — zestawu ustaw mających zapobiec rozpadowi Unii w wyniku napięć związanych ze zniesieniem niewolnictwa i rozszerzaniem terytoriów. Kompleks ten obejmował m.in. przyjęcie Kalifornii jako stanu wolnego od niewolnictwa oraz zaostrzenie przepisów dotyczących uciekinierów z niewoli (Fugitive Slave Act).

Wprowadzenie i egzekwowanie zaostrzonych przepisów dotyczących schwytania zbiegłych niewolników spotkało się z ostrą krytyką w północnych stanach i znacząco osłabiło poparcie dla Fillmore’a wśród wolnorynkowych i antyniewolniczych wyborców. Dla wielu ludzi polityka ta była główną przyczyną utraty wpływów Partii Whigów w kolejnych latach.

W polityce zagranicznej Fillmore podjął kroki, które miały długotrwałe konsekwencje: zezwolił na wysłanie ekspedycji morskiej dowodzonej przez komandora Matthew C. Perry'ego do Japonii, co zapoczątkowało proces otwarcia tego kraju na kontakty handlowe z Zachodem.

Lista najważniejszych wydarzeń jego prezydentury

  • Powiązanie z Kompromisem z 1850 roku — próba załagodzenia sporów między Północą a Południem.
  • Podpisanie i egzekwowanie zaostrzonych przepisów Fugitive Slave Act, które spowodowały oburzenie w północnych stanach.
  • Wysłanie ekspedycji komandora Perry'ego do Japonii i rozpoczęcie procesu otwierania Japonii na handel z USA.
  • Kontynuacja polityki gospodarczej Whigów nastawionej na rozwój infrastruktury i stabilność finansów publicznych.

Późniejsze lata i próby powrotu do władzy

Po zakończeniu kadencji Fillmore powrócił do życia prywatnego w Buffalo (Nowy Jork), ale pozostał aktywny politycznie. W 1856 roku wystartował jako kandydat Partii Amerykańskiej (zwanej też „Know Nothing”), jednak nie odniosło to sukcesu — zwyciężył kandydat Demokratów, James Buchanan. W okresie kryzysu przedwojennego i podczas wojny secesyjnej Fillmore ostatecznie opowiadał się za zachowaniem Unii, choć nigdy nie wrócił na stałe do głównego nurtu nowo powstałej partii Republikańskiej.

Ocena i dziedzictwo

Ocena Fillmore’a przez historyków jest ambiwalentna. Z jednej strony przedstawiany jest jako kompetentny urzędnik, który starał się utrzymać jedność kraju w trudnym okresie, z drugiej — jego poparcie dla Fugitive Slave Act i polityki ustępstw wobec Południa przyczyniło się do utraty poparcia w Północy i osłabienia Partii Whigów. Jego decyzja o wysłaniu Perry'ego do Japonii uznawana jest natomiast za ważny krok w historii stosunków międzynarodowych i ekspansji amerykańskiego handlu na Pacyfiku.

Zgon

Millard Fillmore zmarł 8 marca 1874 roku. Pozostawił po sobie spuściznę kontrowersyjną — była to postać, która próbowała godzić sprzeczne interesy w przededniu wielkiego konfliktu narodowego, ale której decyzje miały dalekosiężne i często krytykowane skutki.