Mezopotamia

Mezopotamia (starożytna grecka: Μεσοποταμία - "ziemia między rzekami") to historyczny region na Bliskim Wschodzie. Obejmował on większość dzisiejszego Iraku oraz części współczesnego Iranu, Syrii i Turcji. The "two rivers" of the name referred to the Tigris and the Euphrates rivers.

Ziemia ta została nazwana przez Arabów "Al-Jazirah" ("wyspa"), a egiptolog J.H. Breasted później włączył ją do "Żyznego Półksiężyca". Region ten jest ograniczony na północnym wschodzie przez Góry Zagros, a na południowym wschodzie przez Płaskowyż Arabski.

Obszar ten jest często nazywany "kolebką cywilizacji". Starożytne pismo zwane kuneiformem było po raz pierwszy używane przez Sumerów około 3000 r. p.n.e. Historycznie ważne miasta w Mezopotamii to Uruk, Ur, Nippur, Niniwa i Babilon.

Głównymi państwami terytorialnymi były: Królestwo Akkadyjskie, Trzecia Dynastia Ur i Imperium Asyryjskie. Niektórymi z ważnych historycznych przywódców mezopotamskich byli Ur-Nammu (król Ur), Sargon Akkad (założyciel Królestwa Akkadyjskiego), Hammurabi (który założył Stare Państwo Babilońskie) i Tiglath-Pileser I (który założył Imperium Asyryjskie).

Starożytni Sumeryjczycy dokonali wielu postępów technologicznych, takich jak nawadnianie, handel rzeczny i kontrola powodzi. Sumeryjczycy mieli rolnictwo i zwierzęta domowe, czyli inwentarz żywy, od najwcześniejszych zapisów. Babilon jest prawdopodobnie pierwszym miastem zbudowanym przez osiadłych ludzi. Mezopotamia była również miejscem, gdzie po raz pierwszy użyto koła. Najpierw było to koło garncarskie, z którego wyrabiano gliniane naczynia, potem Sumerowie przystosowali je do transportu.

Dwie rzeki MezopotamiiZoom
Dwie rzeki Mezopotamii

Geografia

Mezopotamia składa się z różnych regionów. Północna Mezopotamia składa się z pagórków i równin. Ziemia jest dość żyzna ze względu na sezonowe deszcze, a rzeki i strumienie, które pochodzą z gór. Wcześni osadnicy uprawiali ziemię i używali drewna, metali i kamienia. Południowa Mezopotamia składa się z terenów podmokłych i szerokich, płaskich, równinnych. Miasta rozwinęły się wzdłuż rzek Eufrat i Tygrys, które przepływają przez ten region. Wcześni osadnicy musieli nawadniać tereny wzdłuż brzegów rzek, aby ich uprawy mogły rosnąć.

Mieszkańcy Mezopotamii

Mezopotamia była wielokrotnie podbijana przez wielu różnych ludzi. Była sercem imperiów sumeryjskich, akkadyjskich, babilońskich i asyryjskich. W miarę jak każda nowa grupa przenosiła się do tego regionu, przejmowała niektóre z kultur, tradycji i wierzeń ludzi, którzy przybyli tu wcześniej. Został on podbity przez Aleksandra Wielkiego (332 p.n.e.), Parthian (150 p.n.e.), Rzymian, Imperium Perskie i Arabów (VII wiek). Nadal jest to jedna z najbardziej żyznych (a więc cennych) części Bliskiego Wschodu.

Starożytna Mezopotamia zaczyna się pod koniec 6. tysiąclecia p.n.e., a kończy wraz z powstaniem Achemenidów Perskich w 6. wieku p.n.e. lub muzułmańskim podbojem Mezopotamii w 7. wieku p.n.e. Ten długi okres można podzielić w następujący sposób:

  • Neolit przedpotencjałowy:
    • Jarmo (~7000 BC- ~6000 BC)
  • Neolit garncarski:
    • Kultury Hassuna (~6000 BC-? BC), Samarra (~5700 BC-4900 BC) i Halaf (~6000 BC-5300 BC)
  • Chalcolithic lub Copper Age:
    • Okres Ubaid (~5900 BC-4400 BC)
    • Okres Uruka (~4400 BC-3200 BC)
    • Okres Jemdeta Nasra (~3100 BC-2900 BC)
  • Wczesna epoka brązu
    • Miasta-państwa wczesnej dynastii sumeryjskiej (~2900 BC-2350 BC)
    • Elam 2700 (BC-570 BC).
    • Akkadyjskie imperium (~2350 BC-2193 BC).
    • Trzecia dynastia Ur ("renesans sumeryjski" lub "okres neosumeryjski") (~2119 BC-2004 BC)
  • Średni wiek brązu
    • Wczesna Babilonia (XX-XVIII wiek p.n.e.)
    • Wczesne królestwo asyryjskie (XX-XVIII wiek p.n.e.)
    • Pierwsza Dynastia Babilońska (XVIII-XVII w. p.n.e.)
  • Późna epoka brązu
  • Epoka żelaza
    • Neohetyckie lub syro-hetyckie państwa regionalne (od XI do VII wieku p.n.e.)
    • Imperium NeoAssyryjskie (X-XII wiek p.n.e.)
    • Chaldea, Imperium Neobabilońskie (7-6 w. p.n.e.)
  • Klasyczna starożytność
    • Perska Babilonia, Imperium Achemenidów (VI-IV w. p.n.e.)
    • Seleucid Mezopotamia (IV-III wiek p.n.e.)
    • Partija, następnie Asuristan (III wiek p.n.e. - III wiek n.e.)
    • Osroen (II wiek p.n.e. - III wiek n.e.)
    • Adiabene (I-II wiek n.e.)
    • Rzymska Mezopotamia, Rzymska Asyria (II wiek n.e.)
  • Późna starość
    • Sassanid Asuristan (III-VII w. n.e.)
    • Arabski podbój Mezopotamii (VII wiek n.e.)

Epicki Gilgamesz

Epicki Gilgamesz jest starożytną historią o związku Gilgamesz z jego bliskim towarzyszem, Enkidu. Enkidu jest dzikim człowiekiem stworzonym przez bogów, ponieważ Gilgamesz jest równy z Gilgameszem, który odwraca jego uwagę od prześladowania mieszkańców Uruku. Razem podejmują niebezpieczne misje, które wywołują niezadowolenie bogów. Po pierwsze, udają się na Górę Cedrową, aby pokonać Humbabę, jej potwornego strażnika. Później zabijają byka nieba, którego bogini Ishtar wysłała, by ukarać Gilgamesz za odrzucenie jej postępów.

Druga część eposu opowiada o niepokojącej reakcji Gilgamesha na śmierć Enkidu, która przybiera formę poszukiwania nieśmiertelności. Gilgamesz próbuje poznać tajemnicę życia wiecznego, podejmując długą i niebezpieczną podróż na spotkanie z nieśmiertelnym bohaterem powodzi, Etnapishtim. Słowa skierowane do Gilgamesz'a w trakcie jego poszukiwań zapowiadają ostateczny rezultat:

"Życie, którego szukacie, nigdy nie znajdziecie. Kiedy bogowie stworzyli człowieka, przydzielili mu śmierć, ale życie zachowali we własnej opiece".

Powiązane strony


AlegsaOnline.com - 2020 / 2022 - License CC3