John Fitzgerald Kennedy (29 maja 1917 – 22 listopada 1963), często nazywany JFK lub Jack, był 35. prezydentem Stanów Zjednoczonych. Pełnił swój urząd od 1961 roku do zamachu w 1963 roku. Był najmłodszym prezydentem wybranym na ten urząd, miał 43 lata. Wydarzenia podczas jego prezydentury obejmowały inwazję w Zatoce Świń, kubański kryzys rakietowy, budowę muru berlińskiego, wyścig kosmiczny, ruch na rzecz praw obywatelskich i wczesne etapy wojny w Wietnamie. Był najmłodszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, który zmarł podczas sprawowania urzędu.

Wczesne życie i kariera

John F. Kennedy urodził się w Brookline w stanie Massachusetts w zamożnej i wpływowej rodzinie Kennedych. Ukończył Harvard (B.A.) i służył w czasie II wojny światowej jako dowódca torpedowca (PT-109) na Pacyfiku, gdzie zyskał rozgłos dzięki bohaterskiej akcji po zatonięciu jednostki. Po wojnie rozpoczął karierę polityczną: najpierw był członkiem Izby Reprezentantów USA, a następnie senatorem ze stanu Massachusetts.

Wybory i zaprzysiężenie

Kampania wyborcza w 1960 roku przeciwko wiceprezydentowi Richardowi Nixonowi była jedną z najbliższych w historii USA. Kennedy wyróżniał się młodym wiekiem, charyzmą i wykorzystaniem mediów, zwłaszcza telewizji. Jego przemówienie inauguracyjne („Ask not what your country can do for you…”) stało się jednym z najsłynniejszych w dziejach Ameryki i ukształtowało wizerunek „Camelotu” związanego z administracją Kennedy’ego.

Polityka zagraniczna

  • Inwazja w Zatoce Świń (1961) – nieudana operacja wspierana przez CIA mająca na celu obalenie reżimu Fidela Castro na Kubie; porażka osłabiła początkowo pozycję administracji.
  • Kubański kryzys rakietowy (1962) – konfrontacja z ZSRR dotycząca rozmieszczenia radzieckich rakiet na Kubie; po napiętej kilka dni wymianie zdań doszło do porozumienia, które uznawane jest za moment, w którym świat stanął najbliżej nuklearnego konfliktu.
  • Europa i mur berliński – po wybudowaniu muru berlińskiego w 1961 roku Kennedy potwierdził amerykańskie wsparcie dla zachodnich sojuszników, słynnym przykładem jest jego przemówienie w Berlinie (“Ich bin ein Berliner”).
  • Wyścig kosmiczny – Kennedy zobowiązał USA do wysłania człowieka na Księżyc przed końcem dekady, co przyspieszyło rozwój programu kosmicznego NASA i zakończyło się sukcesem misji Apollo kilka lat po jego śmierci.
  • Wietnam – za jego prezydentury zwiększyła się liczba doradców wojskowych i wsparcie dla rządu południowo-wietnamskiego; polityka ta przygotowała grunt pod późniejszą eskalację konfliktu.

Polityka wewnętrzna i społeczeństwo

Program krajowy Kennedy’ego, określany często jako „Nowa Granica” (New Frontier), obejmował propozycje reform gospodarczych i społecznych: podniesienie płacy minimalnej, rozszerzenie systemu ubezpieczeń społecznych, wsparcie dla edukacji i programów antyubóstwowych. W kwestiach praw obywatelskich Kennedy początkowo działał ostrożnie politycznie, lecz w 1963 roku publicznie poparł ustawodawstwo przeciwko segregacji i dyskryminacji, co przyczyniło się do późniejszych reform.

Rodzina i wizerunek

Żonaty z Jacqueline Kennedy, John Kennedy stworzył wraz z rodziną medialny i elegancki wizerunek „Camelotu”, który wzmacniał jego popularność. Mieli dwoje żyjących dzieci (zmarłe wkrótce po urodzeniu dziecko sespoły) — Caroline i John Jr. Jacqueline odegrała dużą rolę w kształtowaniu publicznego obrazu prezydenta.

Zamach 22 listopada 1963

22 listopada 1963 roku prezydent Kennedy został śmiertelnie postrzelony podczas przejazdu w asyście konwoju w Dallas (Teksas). Jego śmierć wstrząsnęła Stanami Zjednoczonymi i światem. Śledztwo komisji Warrena ustaliło, że sprawcą był Lee Harvey Oswald działający samodzielnie, ale wokół okoliczności zabójstwa pozostaje wiele kontrowersji i teorii spiskowych.

Dziedzictwo

John F. Kennedy pozostawił trwały wpływ na politykę Stanów Zjednoczonych i kulturę masową: umocnił pozycję USA jako lidera w kosmosie, przyczynił się do przyspieszenia zmian społecznych oraz zainspirował całe pokolenie do zaangażowania obywatelskiego. Jego pamięć upamiętniona jest m.in. w John F. Kennedy Presidential Library and Museum, liczne szkoły, ulice i pomniki noszą jego imię. Mimo krótkiej kadencji jego prezydentura uznawana jest za jedno z najbardziej wpływowych i symbolicznych okresów w historii XX wieku.