Yongle (Zhu Di) — cesarz Ming, budowniczy Zakazanego Miasta i patron Zheng He
Yongle (Zhu Di) — cesarz Ming, który przeniósł stolicę do Pekinu, zbudował Zakazane Miasto i patronował wyprawom Zheng He. Poznaj jego wpływ na historię Chin.
Cesarz Yongle (2 maja 1360 - 12 sierpnia 1424), znany w Chinach jako Zhu Di, był trzecim cesarzem z okresu Ming w historii Chin. Był cesarzem Chin od 1402 do 1424 roku. Jest on ważny, ponieważ przeniósł stolicę Chin do Pekinu, zbudował Zakazane Miasto i wysłał Zheng He na wyprawy do Indonezji, Indii, Arabii i Afryki Wschodniej.
Wczesne życie i dojście do władzy
Zhu Di był synem założyciela dynastii Ming, cesarza Hongwu. Jako książę Yan rządził północnymi prowincjami i budował swoją pozycję wojskową w regionie Północno-Chińskiej Równiny. W latach 1399–1402 przeprowadził tzw. kampanię Jingnan — bunt przeciwko swemu synowcowi, cesarzowi Jianwenowi — dzięki czemu przejął tron w 1402 roku. Jego objęcie władzy bywa oceniane dwojako: z jednej strony jako zamach stanu i uzurpacja, z drugiej jako początek silnego, aktywnego panowania, które przyniosło liczne reformy i wielkie przedsięwzięcia budowlane.
Polityka wewnętrzna i reformy
Yongle wzmacniał centralną władzę imperium, reorganizował administrację, przywracał i rozwijał strukturę militarną oraz dążył do stabilizacji granic, zwłaszcza przeciwko Mongołom. Przeprowadził również masowe prace publiczne: odbudowę i pogłębienie kanałów, fortyfikacje na północy oraz rozległe budowy w stolicy. Zlecił sporządzenie obszernego zbioru wiedzy — słynnej encyklopedii, która miała na celu zgromadzenie klasycznych tekstów i dzieł literackich.
Przeniesienie stolicy i Zakazane Miasto
Jednym z najbardziej widocznych osiągnięć Yongle było przesunięcie centrum władzy z Nankinu do Pekinu. W 1406 rozpoczęto budowę pałacowego kompleksu, znanego dziś jako Zakazane Miasto, która trwała do około 1420 roku. Kompleks ten stał się symbolem potęgi dynastii Ming i służył jako formalna rezydencja cesarzy przez wieki. Przeniesienie stolicy miało znaczenie strategiczne — lepsza kontrola nad północnymi rubieżami i możliwość szybszej reakcji na zagrożenia ze strony stepów.
Wyprawy morskie i polityka zagraniczna
Yongle był mecenasem wielkich wypraw morskich dowodzonych przez admirała Zheng He na. Floty złożone z potężnych "statków-skoczków" wyruszały wielokrotnie do portów Indonezji, Indii, krajów arabskich i wybrzeży Afryki Wschodniej, nawiązując relacje handlowe i dyplomatyczne, prezentując potęgę chińskiej floty oraz umacniając system trybutarny. Te ekspedycje przyczyniły się do rozwoju kontaktów między Chinami a południowo- i zachodnimi regionami Oceanu Indyjskiego.
Kultura, nauka i Yongle Dadian
Pod rządami Yongle rozwijała się kultura i nauka. Cesarz zainicjował kompilację olbrzymiej encyklopedii będącej zbiorem dzieł literackich, naukowych i historycznych, mającej zachować chińską wiedzę dla przyszłych pokoleń. Wspierał także remont i kopiowanie klasycznych tekstów, a jego dwór był miejscem intensywnych kontaktów intelektualnych.
Konflikty i kontrowersje
Panowanie Yongle nie obyło się bez represji. Po zdobyciu władzy nastąpiły czystki względem zwolenników poprzedniego cesarza, a polityka prowadziła do licznych przesiedleń oraz znaczących obciążeń finansowych ludności z powodu wielkich inwestycji militarnych i budowlanych. Jego metoda przejęcia tronu i surowe działania wobec przeciwników sprawiły, że jest postacią ocenianą ambiwalentnie — jako skuteczny reformator i budowniczy potęgi Chin, ale także jako władca używający przemocy wobec rywali politycznych.
Śmierć i dziedzictwo
Yongle zmarł 12 sierpnia 1424 roku. Po jego śmierci nastąpiła krótka zmiana kursu politycznego, jednak wiele jego dzieł — zwłaszcza Zakazane Miasto, rozbudowane obwarowania i floty — pozostawiło trwały ślad w historii Chin. Jego panowanie jest pamiętane jako okres ekspansji wpływów chińskich, dużych przedsięwzięć administracyjnych i kulturalnych oraz jako czas, który znacząco ukształtował oblicze późniejszych epok.
Uwagi: postać Yongle pozostaje przedmiotem badań i debat historyków — jego osiągnięcia często kontrastują z kontrowersjami związanymi z metodami dojścia do władzy i represjami politycznymi.
Cesarz Yongle
Nazwy
Prawdziwe imię cesarza Yongle brzmiało Zhū Dì. W piśmie chińskim zapisuje się je jako 朱棣. Jego nadane imię brzmiało Di, a jego rodzina to Zhus, ale Chińczycy piszą najpierw swoje nazwiska rodowe. Jego nazwisko oznacza "japońską wiśnię", ale w języku chińskim ten krzew lub drzewo nie jest uważane za japońskie.
W dawnych Chinach, chińscy cesarze nie numerowali lat z jednego miejsca. Zamiast tego, nadawali nazwy erom (grupom lat) kiedy tylko chcieli. Niektórzy cesarze stworzyli 10 lub więcej epok, gdy przewodzili Chinom. Zhu Di rozpoczął swoją erę rok po tym, jak wziął Yingtian (obecnie Nanjing) od swojego siostrzeńca Jianwen Cesarza w 1402 roku. Powiedział, że był to pierwszy rok "Ery Wiecznego Szczęścia", co brzmi jak Yǒnglè i jest zapisywane 永樂 w tradycyjnym piśmie chińskim i 永乐 w łatwiejszym piśmie używanym obecnie przez ChRL. Był cesarzem tylko w tej jednej epoce, dlatego ludzie nazywali go również "Cesarzem Ery Yongle" lub Yǒnglèdì (永樂帝 lub 永乐帝).
Kiedy był cesarzem Chin, Chińczycy nazywali go po prostu "cesarzem". Jeśli go spotykali, używali bardzo grzecznych określeń, takich jak Bìxià (陛下, "Wasza Wysokość"), aby się do niego zwracać. Po jego śmierci następni cesarze nadali mu nowe, długie i bardzo grzeczne imię i nazwali go Míng Chéngzǔ (明成祖), "Najbardziej udany zmarły członek rodziny" Mingów. Po Xinhai i komunistycznych zmianach rządów w Chinach, ludzie są mniej uprzejmi, gdy mówią o starych cesarzach. Zazwyczaj nazywają go po prostu jego codziennym imieniem Zhu Di, jak zwykłego człowieka. W języku angielskim, bardziej powszechne jest mówienie o nim jako o cesarzu Yongle.
Życie
Zhu Di urodził się 2 maja 1360 roku, w czasie Yuan, części historii Chin. Jego ojciec Zhu Yuanzhang był odnoszącym sukcesy przywódcą Czerwonych Turbanów walczących z armią Yuan, aby zmienić Chiny. Ludzie nie są zgodni co do tego, kim była jego matka. W historiach pisanych przez późniejsze rządy chińskie, jego matką była cesarzowa Ma, najważniejsza żona jego ojca. Inni ludzie - zwłaszcza ci, którzy nie lubili Zhu Di - twierdzili, że jego matka była jedną z dziewczyn Zhu Yuanzhanga i nawet nie była Chinką. Mówili, że zmienił wszystkie dokumenty o swojej prawdziwej matce po tym, jak zdobył większą władzę.
Zhu Yuanzhang wygrał swoją walkę z Yuanami i został cesarzem Hongwu w 1368 roku. Swój nowy rząd nazwał Ming. Ming mieli zasady dotyczące tego, kto powinien zostać nowym cesarzem, gdy stary cesarz umarł. Zhu Biao (朱标) był najstarszym synem Zhu Yuanzhanga i ludzie myśleli, że to on będzie następnym cesarzem. Zhu Di był dopiero czwartym synem, więc ludzie nie sądzili, że zostanie następnym cesarzem. Jednak nadal był bardzo ważny. Cesarz Hongwu uczynił go przywódcą Beiping (dzisiejszy Pekin i jego okolice).
Zhu Biao zmarł przed panowaniem cesarza Hongwu. Kiedy cesarz zmarł, zasady Ming mówiły, że syn Zhu Biao, Zhu Yunwen (朱允炆) powinien zostać nowym przywódcą. Został on cesarzem Jianwen w 1398 roku w wieku 22 lat.
Wielu wujów Cesarza Jianwen było bardzo potężnych, prawie jak królowie. Od razu zaczął odbierać im władzę. Jeden został odesłany do Yunnanu, jeden się zabił, trzech zrobiono zwykłymi ludźmi. Zhu Di bał się i udawał, że jest szalony. Cesarz Jianwen mniej się go bał i nawet pozwolił trzem synom Zhu Di - których trzymał w Yingtian (obecnie Nanjing), aby mieć pewność, że Zhu Di będzie się dobrze zachowywał - pojechać do Beiping (obecnie Pekin), aby odwiedzić "chorego" ojca przed jego śmiercią.
Mając wolnych synów, Zhu Di zaczął walczyć z cesarzem Jianwen. Na początku powiedział, że naprawdę chciał chronić swojego siostrzeńca przed "złymi pomocnikami", którzy kazali cesarzowi walczyć z jego własną rodziną. Po tym jak przejął stolicę, jednak, przepisał wszystkie dokumenty rządowe, aby udawać, że cesarz Jianwen nigdy nie był cesarzem. Cztery lata rządów jego siostrzeńca datowane były na koniec ery cesarza Hongwu. Zhu Di rozpoczął swoją nową erę w następny Chiński Nowy Rok i został cesarzem Yongle.
Wiele osób w rządzie Chin powiedziało, że nie lubią cesarza Yongle i że nie powinien on być przywódcą kraju. Pokazano ciało, o którym mówiono, że należy do cesarza Jianwen, ale było ono mocno poparzone i nikt nie mógł być pewien, że to naprawdę on. Niektórzy ludzie mówili, że cesarz Jianwen wciąż żyje i ukrywa się jako buddyjski mnich. Wszystko to sprawiło, że cesarz Yongle był bardzo zmartwiony i zły. Nie pozostał w Yingtian ani nie uczynił go swoją stolicą. Zostawił tam część rządu, ale przeniósł większość z nich do swojego domu w Beiping. Ponieważ Chiny miały teraz ważniejszą stolicę północną i drugorzędną stolicę południową, te dwa miasta zaczęły być znane jako Pekin i Nankin. Nowy, większy dom cesarza Yongle w Pekinie rozrósł się do Zakazanego Miasta. Cesarz Yongle zabił wielu rozzłoszczonych przywódców rządowych w Nankinie. Czasami zabijał ich rodziny. Czasami zabijał ich rodziny, przyjaciół i studentów.
Wielu z tych awanturników to ludzie, którzy przejęli władzę dzięki wysokim wynikom na egzaminie cesarskim. Cesarz Yongle dał więcej władzy w swoim rządzie eunuchom, mężczyznom, którzy zostali skrzywdzeni w dzieciństwie, by uniemożliwić im posiadanie własnych dzieci. Jednym z tych ludzi był Zheng He, islamski przywódca, który poprowadził wielkie statki ze skarbami na południe od Suzhou i Nanjing w 7 wielkich wyprawach między 1405 a 1433 rokiem. Pierwsze podróże mogły być poszukiwaniem cesarza Jianwen, ale stały się również podróżami, które nauczyły Chiny o Morzu Południowochińskim i Oceanie Indyjskim oraz otworzyły więcej kupna i sprzedaży między ich krajami a Chinami.
Cesarz Yongle zmarł 12 sierpnia 1424 roku, a jego następcą został jego najstarszy syn Zhu Gaochi, który został cesarzem Hongxi.
Przeszukaj encyklopedię