Paul Joseph Goebbels — minister propagandy III Rzeszy (1897–1945)
Paul Joseph Goebbels — minister propagandy III Rzeszy: życie, kariera, wpływ na nazistowską propagandę, związek z Hitlerem i tragiczny koniec w 1945.
Paul Joseph Goebbels (wymowa niemiecka: IPA: ['gœbl̩s], często nazywany dr Goebbels; 29 października 1897 w Mönchengladbach - 1 maja 1945 w Berlinie) był niemieckim politykiem i ministrem propagandy w czasach reżimu nazistowskiego. Studiował literaturę i filozofię na uniwersytecie w Heidelbergu.
Galeria obrazów
10 ObrazyWczesne życie i wykształcenie
Goebbels pochodził z rodziny o skromnych warunkach materialnych. Po ukończeniu szkoły kontynuował studia humanistyczne na uniwersytecie w Heidelbergu, gdzie zajął się literaturą i filozofią. Uzyskał tytuł doktora, a następnie pracował jako pisarz i publicysta — pisał powieści, eseje oraz artykuły prasowe. Jego zainteresowania literackie i oratorskie stały się fundamentem późniejszej działalności propagandowej.
Wejście do polityki i kariera w NSDAP
W latach 20. XX wieku Goebbels związał się z ruchem narodowosocjalistycznym. Szybko wyróżnił się jako utalentowany mówca i organizator. W 1926 roku został Gauleiterem Berlina (odpowiednikiem szefa okręgu partyjnego) i rozwijał lokalną strukturę partii oraz prasę partyjną. Założył i redagował m.in. gazetę, która miała służyć propagandzie nazistowskiej. Jego talent do kreowania przekazu przysporzył mu zaufania Adolfa Hitlera i przyspieszył awans wewnątrz NSDAP.
Minister propagandy – zakres władzy i metody
Po przejęciu władzy przez nazistów Goebbels został mianowany Reichsministerem ds. Propagandy i Oświecenia Publicznego (Reichsminister für Volksaufklärung und Propaganda) — funkcję tę pełnił od 1933 roku do upadku III Rzeszy w 1945 roku. Jego ministerstwo kontrolowało prasę, radio, film, teatr, literaturę i sztukę. Stosował cenzurę, centralizował przekaz informacyjny, planował kampanie informacyjne oraz organizował masowe widowiska polityczne, marsze i manifestacje, które miały kształtować opinię publiczną.
Techniki propagandy i media
Goebbels rozumiał znaczenie nowoczesnych mediów: radiowęzły, kinematografii i prasy. Wykorzystywał filmy propagandowe, audycje radiowe, afisze i prasę do budowania wizerunku Führera, mobilizacji społeczeństwa i demonizacji przeciwników politycznych oraz mniejszości, przede wszystkim Żydów. Jego działania obejmowały zarówno bezpośrednie kampanie propagandowe, jak i systematyczne wyciszanie lub eliminowanie niezależnych głosów.
Antysemityzm i odpowiedzialność za politykę represyjną
Goebbels był gorącym zwolennikiem antysemityzmu i odgrywał kluczową rolę w kształtowaniu atmosfery społecznej, która sprzyjała prześladowaniom Żydów. Jego przemówienia, artykuły i produkcje medialne dehumanizowały ofiary i przygotowywały grunt pod politykę nazistowskiego terroru. Chociaż organizacja i realizacja eksterminacji leżały po stronie aparatu państwowego i SS, odpowiedzialność propagandowa Goebbelsa za podsycanie nienawiści i legitymizowanie przemocy jest powszechnie podkreślana przez badaczy.
Ostatnie dni, śmierć i pamięć
Był bliskim przyjacielem Adolfa Hitlera. Goebbels przebywał z Hitlerem w Führerbunker aż do samobójczej śmierci Hitlera 30 kwietnia 1945 roku. Po śmierci Hitlera, Goebbels był kanclerzem Niemiec przez jeden dzień, zanim wraz z żoną Magdą Goebbels popełnili samobójstwo. Tuż przed śmiercią Magda zabiła trucizną szóstkę ich dzieci. Ich śmierć zamknęła tragiczny epilog kariery jednego z głównych twórców nazistowskiej propagandy.
Dzienniki i źródła historyczne
Goebbels prowadził szczegółowe dzienniki, które po wojnie stały się cennym źródłem dla badaczy historii III Rzeszy — ujawniają intencje, mechanizmy propagandy i relacje wewnątrz kierownictwa nazistowskiego. Jego osobę i działalność badają historycy, psychologowie polityki oraz mediaznawcy, analizując zarówno techniki propagandowe, jak i moralną odpowiedzialność za zbrodnie reżimu.
Dziedzictwo Goebbelsa pozostaje przykładem tego, jak potężne i niebezpieczne mogą być propaganda i manipulacja mediami w rękach autorytarnego reżimu.
Wczesne życie
Joseph Goebbels urodził się 29 października 1897 r. jako Paul Joseph Goebbels w Mönchengladbach. Jego ojciec, Friedrich Goebbels, był księgowym, a matką była Maria Goebbels (z domu Oldenhausen). Był trzecim dzieckiem w rodzinie i wychowywał się z pięciorgiem rodzeństwa. Z powodu choroby w dzieciństwie w 1901 r. prawa stopa Goebbelsa była zniekształcona, a on sam mierzył 165 cm (5 ft 5 in). W 1908 r. poszedł do szkoły rzymskokatolickiej w Rheydt. W 1914 r. Goebbels poszedł do szkoły średniej w Rheydt. Kiedy w sierpniu 1914 r. rozpoczęła się pierwsza wojna światowa, zgłosił się na ochotnika do armii. Ze względu na utykanie odmówiono mu tego.
Goebbels zdał maturę w 1917 roku. Był najlepszy w swojej klasie. Na zakończenie roku szkolnego wygłosił przemówienie. Jego dyrektor stwierdził jednak, że nie będzie dobrym mówcą. Później, w 1917 roku, Goebbels studiował filologię starożytną, historię i germanistykę na Uniwersytecie w Bonn. W 1921 r. uzyskał doktorat z dramaturgii na uniwersytecie w Heidelbergu. W 1923 r. Goebbels pracował w Deutsche Bank.
Zaangażowanie w działalność partii nazistowskiej
W 1926 r. Goebbels wstąpił do Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotniczej. W tym samym roku Hitler mianował go gauleiterem dla Berlina i Brandenburgii. W 1927 r. Goebbels wydał w Berlinie pierwszą nazistowską gazetę Der Angriff (Atak). Gazeta była drukowana dwa razy w tygodniu. W 1928 r. został posłem do niemieckiego Reichstagu. Stanowisko to zachował do 1945 r. W 1929 r. Goebbels obejrzał swój pierwszy film z dźwiękiem, "Śpiewający głupiec". Stwierdził, że będzie to przyszłość propagandy.
W 1930 roku został Reichspropagandaleiterem (szefem niemieckiej propagandy) i zastępcą Heinricha Himmlera. W 1931 r. Goebbels ożenił się z Magdą Quand. Świadkami na ślubie byli Franz Ritter von Epp i Adolf Hitler.
Gdy w 1933 r. Hitler został kanclerzem, Goebbels został ministrem Rzeszy ds. oświecenia publicznego i propagandy.
Reżim nazistowski
Czas przedwojenny
W 1934 roku Goebbels przeprowadził się do willi pod Berlinem. 30 czerwca 1934 roku był świadkiem aresztowania Ernsta Röhma w Bad Wiessee. W 1937 roku Goebbels wydał rozkaz konfiskaty około 650 eksponatów sztuki. Wystawił je na pokazie pod nazwą Sztuka zdegenerowana. 9 listopada 1938 roku niemiecki dyplomata został zamordowany we Francji przez żydowskiego nastolatka. Z powodu tego morderstwa Goebbels wydał rozkaz SS do tego, co dziś nazywa się Nocą Kryształową.
II wojna światowa
Na początku II wojny światowej Goebbels nakazał nadawanie w kinie i w radiu specjalnych komunikatów. 26 maja 1940 roku wydał po raz pierwszy nowy tygodnik Das Reich (Imperium). W 1942 r. Goebbels wziął udział w konferencji w Wannsee. Był jednym z nazistowskich przywódców, którzy planowali Ostateczne Rozwiązanie, mające na celu wymordowanie wszystkich Żydów. W 1943 r. wygłosił znane przemówienie w berlińskim Sportpalast, w którym wzywał Niemców do poparcia wojny totalnej. Zamach stanu 20 lipca 1944 r. nie powiódł się dzięki szybkiemu działaniu Goebbelsa. Nadał on przez radio, że pucz się nie powiódł, zanim plan Clausa Schenka Grafa von Stauffenberga mógł się powieść.
22 kwietnia 1945 roku, dwa dni po urodzinach Adolfa Hitlera, przybył do Führerbunker w Berlinie. Był jednym ze świadków ślubu Hitlera z Evą Braun. [] Tego samego dnia przejął od Hitlera przywództwo. Po samobójczej śmierci Hitlera w dniu 30 kwietnia został kanclerzem Niemiec. Funkcję tę pełnił tylko jeden dzień, gdyż 1 maja 1945 roku jego żona przy pomocy lekarza SS otruła szóstkę ich dzieci. Natychmiast po tym udał się z żoną do ogrodu Urzędu Kanclerskiego, gdzie popełnili samobójstwo. Szczegóły ich samobójstwa nie są znane. Po wojnie kontradmirał Michael Musmanno, amerykański oficer marynarki wojennej i sędzia, opublikował kilka relacji opartych prawdopodobnie na zeznaniach naocznych świadków: Według jednej z relacji. "Kiedy Schwägermann przygotowywał benzynę, usłyszał strzał. Goebbels zastrzelił się, a jego żona zażyła truciznę. Schwägermann rozkazał jednemu z żołnierzy zastrzelić Goebbelsa ponownie, ponieważ sam nie był w stanie tego zrobić."[] Jeden z oficerów SS powiedział, że każdy z nich zażył cyjanek i rozkazał żołnierzowi SS zastrzelić ich oboje. Według innej relacji, Goebbels zastrzelił swoją żonę, a potem siebie.
Pytania i odpowiedzi
P: Kim był Paul Joseph Goebbels?
O: Paul Joseph Goebbels był niemieckim politykiem i ministrem propagandy w czasach reżimu nazistowskiego.
P: Co studiował Goebbels na uniwersytecie w Heidelbergu?
O: Goebbels studiował literaturę i filozofię na uniwersytecie w Heidelbergu.
P: Kto był bliskim przyjacielem Goebbelsa?
O: Bliskim przyjacielem Goebbelsa był Adolf Hitler.
P: Gdzie był Goebbels, gdy Hitler popełnił samobójstwo?
O: Goebbels był z Hitlerem w Führerbunker, kiedy Hitler popełnił samobójstwo 30 kwietnia 1945 roku.
P: Kto był kanclerzem Niemiec przez jeden dzień po śmierci Hitlera?
O: Goebbels był kanclerzem Niemiec przez jeden dzień po śmierci Hitlera.
P: Czy Goebbels i jego żona przeżyli po śmierci Hitlera?
O: Nie, Goebbels i jego żona Magda Goebbels popełnili samobójstwo po śmierci Hitlera.
P: Co Magda Goebbels robiła przed śmiercią?
O: Tuż przed śmiercią Magda zabiła trucizną szóstkę swoich dzieci.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Paul Joseph Goebbels — minister propagandy III Rzeszy (1897–1945) Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/122918
Źródła
- historytimes.com : "Goebbel's biography" · web.archive.org
- jewishvirtuallibrary.org : "Goebbels' life story"
- dhm.de : "The life of Joseph Goebbels"
- dikigoros.t35.com : "A biography of Goebbels"
- library.thinkquest.org : "Dr. Joseph Goebbels" · web.archive.org
- spartacus.schoolnet.co.uk : "Goebbel's biography"
- historylearningsite.co.uk : "Biography of Goebbels"
- Joseph Goebbels