Ilse Koch (22 września 1906 – 1 września 1967) była żoną Karla-Otto Kocha. Przed ślubem nosiła nazwisko panieńskie Margarete Ilse Köhler. W czasie II wojny światowej jej mąż pełnił funkcję komendanta w kilku nazistowskich obozach koncentracyjnych, m.in. w Sachsenhausen i Buchenwaldzie, a później był związany również z obozem na Majdanku. Karl-Otto Koch został w czasie wojny aresztowany przez organa SS oskarżony o korupcję i zbrodnie; w 1945 roku został skazany przez wewnętrzny sąd SS na karę śmierci.
Media na całym świecie, a w szczególności prasowe relacje powojenne, uczyniły z Ilse Kocha jedną z najbardziej znanych twarzy zła pośród oskarżonych nazistów. Wśród nazistów i ich współpracowników była jedną z pierwszych ważnych postaci, które zostały sądzone przez wojsko amerykańskie. Relacje więźniów, którzy przeżyli pobyt w obozach, opisywały jej sadystyczne zachowania: miała bić więźniów ujeżdżalnią, zmuszać do wyczerpujących ćwiczeń i znęcać się nad nimi w sposób, który świadkowie często określali jako seksualizowane poniżanie i okrucieństwo.
W powojennych Niemczech była powszechnie przedstawiana jako "morderczyni z obozu koncentracyjnego". Jednym z najbardziej szokujących oskarżeń było twierdzenie, że zabijała więźniów z ciekawymi tatuażami, by zabrać ich skórę jako pamiątkę. Te opowieści stały się centralnym elementem medialnego obrazu Ilse Koch i przyczyniły się do jej międzynarodowej infamy.
Więźniowie nadawali jej także przezwiska; w języku niemieckim mówiono o niej często "Die Hexe von Buchenwald" (Czarownica z Buchenwaldu), a w języku angielskim nazywano ją m.in. "The Beast of Buchenwald", "Queen of Buchenwald", "Red Witch of Buchenwald", "Butcher Widow" i najczęściej "The Bitch of Buchenwald". Te przydomki podkreślały sposób, w jaki zarówno świadkowie, jak i komentatorzy prasowi utrwalili jej wizerunek jako symbolu obozowego okrucieństwa.
Ilse Koch była sądzona przed amerykańskim trybunałem wojskowym w 1947 roku; została uznana za winną udziału w zbrodniach popełnionych w obozach i skazana na karę dożywotniego pozbawienia wolności. W następnych latach jej sprawa budziła liczne kontrowersje prawne i polityczne: część zarzutów (szczególnie dotyczących przedmiotów wykonanych ze skóry ludzkiej) opierała się na sprzecznych zeznaniach i brakowało jednoznacznych, materialnych dowodów, co doprowadziło do ponownych rozpatrzeń i korekt wyroków. Po zwolnieniu z aresztu podlegała kolejnym postępowaniom w powojennych sądach niemieckich; ostatecznie jej losy w okresie powojennym były przedmiotem zarówno skazujących wyroków, jak i decyzji administracyjnych, a w 1967 roku, w związku z ponownym aresztowaniem, popełniła samobójstwo w więzieniu (1 września 1967).
W historiografii powojennej pojawia się wyraźne rozróżnienie między udokumentowanymi aktami brutalności Ilse Koch a sensacyjnymi, często niesprawdzonymi oskarżeniami, które rozprzestrzeniały się w prasie. Wiele badań uważa, że najbardziej wstrząsające twierdzenia dotyczące przedmiotów ze skóry ludzkiej nie zostały w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzone materialnymi dowodami; mimo to relacje więźniów i dokumentacja obozowa jednoznacznie potwierdzają jej udział w represjach, nadużyciach i okrucieństwach wobec osób przetrzymywanych w obozach.
Ilse Koch pozostała w pamięci jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci symbolizujących moralne i fizyczne okrucieństwo systemu obozowego. Jej sprawa stała się również przedmiotem refleksji nad rolą mediów w kreowaniu wizerunku oskarżonych, nad odpowiedzialnością jednostek w strukturach totalitarnych oraz nad sposobami dokumentowania i oceniania zbrodni wojennych.
