Rekin gobliński (Mitsukurina owstoni) to rzadki, słabo poznany gatunek rekina głębinowego. Czasami nazywany "żywą skamieliną", jest jedynym żyjącym gatunkiem w rodzinie Mitsukurinidae.

Rekin goblin może być łatwo zidentyfikowany przez jego długi, spłaszczony pysk. Samce osiągają długość do 3,8 metra (12,6 stopy), a samice do 3,7 metra (12,2 stopy). Najcięższy znaleziony rekin gobliński ważył 210 kg (460 funtów).

Żarłacz goblin jest rekinem żyjącym na dnie, występującym w wodach o głębokości do 4265 stóp (1300 metrów). Występuje w Oceanie Atlantyckim, Indyjskim i Spokojnym.

Wygląd i cechy charakterystyczne

Najbardziej rozpoznawalną cechą rekina goblińskiego jest bardzo wydłużony, spłaszczony pysk przypominający „dziób”. Pysk wyposażony jest w liczne elektroreceptory (ampułki Lorenziniego), które pomagają wykrywać ofiary w ciemnych głębinach. Charakterystyczne są także wysuwane szczęki — rekin potrafi gwałtownie wysunąć je do przodu, aby chwycić zdobycz.

Ubarwienie ciała jest zwykle bladoróżowe lub szarawe, co wynika m.in. z widocznych naczyń krwionośnych pod cienką skórą. Ogólna sylwetka jest smukła, a płetwy dobrze przystosowane do powolnego pływania przy dnie.

Rozmiar i masa

  • Długość: samce do ok. 3,8 m, samice do ok. 3,7 m.
  • Masa: znane osobniki osiągały do około 210 kg.

Występowanie i środowisko życia

Rekin gobliński występuje kosmopolitycznie w głębszych partiach oceanów, przede wszystkim na kontynentalnych stokach i grzbietach podmorskich. Spotykany jest w Oceanie Atlantyckim, Indyjskim i Spokojnym, zwykle na głębokościach od kilkuset do ponad 1000 metrów. Ze względu na tryb życia na dużych głębokościach obserwacje są rzadkie, a większość informacji pochodzi z okazów wyłowionych przypadkowo jako przyłów.

Zachowanie i dieta

Rekin gobliński to drapieżnik żyjący przy dnie, prowadzący stosunkowo powolny tryb życia. Poluje głównie nocą lub w warunkach ograniczonej widoczności, używając zmysłu elektroreceptywnego do lokalizowania ryb, głowonogów i skorupiaków. Technika polowania obejmuje czujne oczekiwanie i nagłe wysunięcie szczęk, co umożliwia schwytanie nieruchomej lub wolno poruszającej się zdobyczy.

Rozmnażanie

Informacje na temat rozrodu rekina goblińskiego są ograniczone ze względu na rzadkość obserwacji. Wiadomo jednak, że jak wiele innych rekinów głębinowych, prawdopodobnie rodzi młode żywo (rodzaj rozrodu: żyworodność/ovoviviparia). Liczba potomstwa, okres ciąży i zachowania rozrodcze nie są dobrze udokumentowane.

Status ochrony i zagrożenia

Ze względu na rzadkość obserwacji i rozproszoną populację, pełna ocena stanu zachowania gatunku jest trudna. Rekiny goblińskie bywają przyławiane w sieciach dennych i jako przyłów w połowach głębinowych, co stanowi lokalne zagrożenie. Z uwagi na ograniczoną wiedzę naukową o biologii i liczebności gatunku, potrzebne są dalsze badania i monitorowanie, aby dokładniej ocenić jego status ochronny.

Ciekawostki

  • Ze względu na archaiczny wygląd często określany jest mianem „żywej skamieliny”.
  • Kulminacyjną cechą jest mechanizm wysuwania szczęk — jeden z najbardziej efektownych wśród rekinów.
  • Mimo groźnego wyglądu, ataki na ludzi nie są znane — kontakty są niezwykle rzadkie z powodu występowania na dużych głębokościach.
  • Wiele informacji o gatunku pochodzi ze szczątkowych odkryć w połowach rybackich — stąd nadal wiele niewiadomych dotyczących jego ekologii.

Rekin gobliński pozostaje jednym z bardziej fascynujących i jednocześnie tajemniczych przedstawicieli głębinowych rekinów. Dalsze badania, zwłaszcza obserwacje na naturalnych stanowiskach przy użyciu kamer głębinowych, mogą znacząco poszerzyć naszą wiedzę o jego biologii i roli w ekosystemach oceanicznych.