Podgłośniowe zapalenie krtani (krup) — przyczyny, objawy i leczenie
Przegląd podgłośniowego zapalenia krtani (krup): definicja, typowe objawy, mechanizm, diagnostyka, leczenie (sterydy, adrenalina) oraz rokowanie i zapobieganie.
Przegląd
Podgłośniowe zapalenie krtani, często określane jako krup lub laryngotracheobronchitis, to zapalenie dolnej części krtani i górnej części tchawicy wywołane najczęściej przez wirusy. Charakterystyczne są obrzęk śluzówki podgłośniowej i typowe objawy związane z zawężeniem dróg oddechowych. Schorzenie dotyczy głównie małych dzieci (zwykle między 6 miesiącem a 5–6 rokiem życia), u których światło podgłośniowe jest stosunkowo wąskie.
Galeria obrazów
1 ObrazObjawy i typowe cechy
Najczęściej występujący obraz kliniczny obejmuje:
- "Szczekający" kaszel, czyli suchy, napadowy kaszel o charakterze szczekania — często cytowany objaw rozpoznawczy.
- Stridor (wysoki świszczący dźwięk przy wdechu), widoczny przy znaczniejszym zwężeniu dróg oddechowych.
- Chrypka i trudności z oddychaniem, które zwykle nasilają się nocą.
- U niektórych dzieci mogą pojawić się stany podgorączkowe, złe samopoczucie i przyspieszony oddech.
Przyczyny i mechanizm
Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są wirusy (m.in. wirusy paragrypy, RSV, adenowirusy, wirusy grypy). Infekcja powoduje zapalenie i obrzęk błony śluzowej w okolicy podgłośniowej, co u małych dzieci szybko prowadzi do znaczącego upośledzenia przepływu powietrza. Obrzęk i nadreaktywność dróg oddechowych tłumaczą typowy obraz kliniczny z kaszlem i stridorem.
Diagnostyka i różnicowanie
Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym i wywiadzie; badania krwi, posiewy czy rutynowe zdjęcia rentgenowskie zwykle nie są konieczne. W razie wątpliwości lub nietypowego przebiegu lekarz rozważa inne przyczyny zwężenia dróg oddechowych, takie jak ciała obce, bakteryjne zapalenie nagłośni (epiglottitis), bakteryjne zapalenie tchawicy czy poważniejsze choroby układowe. Badania obrazowe mogą pomóc przy podejrzeniu alternatywnych rozpoznań — RTG jest stosowane wybiórczo.
Leczenie i postępowanie
Postępowanie zależy od ciężkości objawów. W łagodnych postaciach wystarcza opieka domowa, obserwacja i łagodzenie objawów. W umiarkowanym i cięższym przebiegu stosuje się leki, które szybko zmniejszają obrzęk błony śluzowej:
- Kortykosteroidy podawane doustnie lub domięśniowo (np. deksametazon) — działają przeciwzapalnie i są standardowym elementem terapii; szczegóły dotyczące dawkowania ustala lekarz — sterydy.
- W cięższych epizodach stosuje się nebulizowaną adrenalinę (epinefrynę), która krótkotrwale zmniejsza obrzęk i poprawia drożność dróg oddechowych — epinefryna jest używana ambulatoryjnie lub w warunkach szpitalnych przy nasilonej duszności.
- W razie ciężkiego zagrożenia życia konieczna jest szybka interwencja szpitalna, a w wyjątkowych sytuacjach zabezpieczenie drożności dróg oddechowych (intubacja, rzadziej tracheotomia).
Rokowanie i zapobieganie
Rokowanie przy standardowym przebiegu jest dobre — większość epizodów ustępuje w ciągu kilku dni do tygodnia. Hospitalizacja jest rzadka, jednak dzieci z nasilonymi objawami wymagają natychmiastowej oceny medycznej. Profilaktyka opiera się na ograniczaniu transmisji wirusów: higiena rąk, unikanie kontaktu z chorymi oraz szczepienia przeciw grypie, które mogą zmniejszyć ryzyiko infekcji wirusowych. W razie nawracających epizodów konieczna jest konsultacja pediatryczna w celu oceny przyczyn i ewentualnych modyfikacji postępowania.
Oznaki i objawy
|
|
| ||||
| Problemy z odsłuchiwaniem tego pliku? Zobacz pomoc dla mediów. | |||||
Objawy grupy to "szczekający" kaszel, stridor (wysoki dźwięk, zazwyczaj podczas wdechu), chrypka i trudne oddychanie, które są gorsze w nocy. Szczekający" kaszel może brzmieć jak odgłos foki lub lwa morskiego. Płacz może nasilić świszczący oddech; świszczący oddech może oznaczać, że drogi oddechowe są zwężone. W miarę pogarszania się przebiegu krupu, świszczący oddech może się zmniejszać.
Inne objawy to gorączka, objawy typowe dla zwykłego przeziębienia), a także wciągnięcie skóry między żebrami podczas oddychania dziecka. Ślinienie się lub chory wygląd może oznaczać inną chorobę. Zakażenie wirusem prowadzi do obrzęku gardła i dróg oddechowych, który może utrudniać oddychanie.
Przyczyny
Większość przypadków krupu jest spowodowana infekcją wirusową. Niektórzy ludzie nazywają krupem ciężkie zapalenie krtani i tchawicy. Choroba ta jest spowodowana przez łagodniejszego wirusa. Krup może być również błonica krtani, bakteryjne zapalenie tchawicy, zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie płuc. Choroby te są wywoływane przez bakterie i mają cięższy przebieg.
Wirus
W 75% przypadków krup wywołuje wirus parainfluenzy, głównie typu 1 i 2. Inne wirusy, które mogą wywołać krup, to grypa typu A i B, odra, adenowirusy i wirus syncytialny układu oddechowego (RSV). W przypadku krupu spazmatycznego (krup ze szczekaniem) nie występują typowe objawy zakażenia, takie jak gorączka, ból gardła i zwiększona liczba białych krwinek.) Leczenie krupu spazmatycznego jest takie samo jak leczenie zwykłego krupu.
Bakterie
Krup bakteryjny obejmuje błonicę krtani, bakteryjne zapalenie tchawicy, zapalenie krtani, zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie krtani i tchawicy. Błonica krtani wywoływana jest przez Corynebacterium diphtheriae; bakteryjne zapalenie tchawicy, zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie krtani i tchawicy oraz zapalenie krtani i tchawicy są wynikiem infekcji wirusowej, a następnie bakteryjnej. Najczęstsze bakterie, które powodują krup toStaphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis.
Diagnoza
| Skala Westleya: Klasyfikacja ciężkości krupu | |||||||
| Funkcja | Liczba punktów przyznanych dla tej cechy |
| |||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| |
| Retrakcja ściany klatki piersiowej | Brak | Łagodna | Umiarkowane | Severe |
| ||
| Stridor | Brak | Withagitation | W stanie spoczynku |
| |||
| Brak | Withagitation | W stanie spoczynku |
| ||||
| Poziom świadomości | Normalna | Zdezorientowany |
| ||||
| Wlot powietrza | Normalna | Zmniejszona | Wyraźnie zmniejszone |
| |||
Croup jest diagnozowana na podstawie oznak i objawów. Pierwszym krokiem jest upewnienie się, że nie jest to inny stan, który może zablokować górne drogi oddechowe, zwłaszcza zapalenie nagłośni (zapalenie tkanki, która pokrywa tchawicę lub tchawicę), coś w drogach oddechowych, zwężenie podgłośniowe (zwężenie dróg oddechowych poniżej strun głosowych), obrzęk naczynioruchowy (obrzęk pod skórą), ropień za-gardłowy (ropa w tylnej części gardła) i bakteryjne zapalenie tchawicy (zakażenie bakteryjne w tchawicy).
Badanie rentgenowskie szyi nie jest rutynowe, ale jeśli jest wykonywane, może wykazać zwężenie tchawicy, zwane objawem stromizny, ponieważ wąski kształt przypomina wieżę kościelną. Objaw stromizny nie pojawia się w połowie przypadków.
Badania krwi i hodowle wirusów (testy na obecność wirusa) mogą powodować podrażnienie dróg oddechowych. Kultury wirusa, uzyskane przez aspirację nosowo-gardłową (przy użyciu rurki do odsysania śluzu z nosa), są wykorzystywane do potwierdzenia dokładnej przyczyny. Posiewy te są zastrzeżone dla osób prowadzących badania. Jeśli u danej osoby nie nastąpi poprawa po zastosowaniu standardowego leczenia, można wykonać dalsze testy w celu sprawdzenia obecności bakterii.
Severity
Najbardziej powszechnym systemem opisującym ciężkość krupu jest wynik Westleya. Test ten jest wykorzystywany do badań, ale nie pomaga osobie chorej na krup. Punkty są przyznawane za pięć czynników: poziom świadomości, sinicę (niebieskie zabarwienie skóry), stridor (świszczący oddech), wdech powietrza i retrakcje (wciągnięcie skóry na klatce piersiowej). Tabela po prawej stronie zawiera listę punktów przyznawanych za każdy czynnik; ostateczny wynik waha się od 0 do 17.
- Całkowity wynik ≤ 2 punkty wskazuje na łagodny krup. Osoba może mieć szczekający kaszel i chrypkę, ale nie ma stridoru (świszczącego oddechu), kiedy osoba jest w stanie spoczynku.
- Suma punktów 3-5 oznacza umiarkowany krup - osoba ma świszczący oddech, z niewielką ilością innych objawów.
- Całkowita liczba punktów w skali 6-11 oznacza ciężki krup. Pacjent ma wyraźny świszczący oddech, a skóra na ścianie klatki piersiowej jest wciągnięta lub ściągnięta.
- Całkowita liczba punktów ≥ 12 oznacza, że możliwa jest niewydolność oddechowa. Nie zawsze na tym etapie występuje szczekający kaszel i świszczący oddech.
85% dzieci trafiających na oddział ratunkowy ma łagodną postać choroby. Ciężki krup występuje rzadko - w mniej niż 1% przypadków.
Zapobieganie
Szczepienia (szczepionki) przeciwko grypie i błonicy mogą zapobiec krupowi.
Leczenie
Ważne jest, aby dzieci z krupem były tak spokojne, jak to tylko możliwe. Dzieciom często podaje się sterydy, ale w ciężkich przypadkach stosuje się epinefrynę. Jeśli ilość tlenu we krwi jest poniżej 92%, dziecko potrzebuje tlenu. Osoby z ciężkim krupem mogą być hospitalizowane w celu obserwacji. Jeśli tlen jest potrzebny, podawanie "blow-by" (trzymając źródło tlenu blisko twarzy dziecka) jest lepsze niż maska tlenowa, ponieważ jest mniej prawdopodobne, aby zdenerwować dziecko niż maska tlenowa. W przypadku leczenia, mniej niż 0,2% osób wymaga intubacji dotchawiczej (rurka wprowadzona do dróg oddechowych).
Sterydy
Kortykosteroidy, takie jak deksametazon i budezonid, mogą być stosowane w leczeniu krupu. Ludzie zaczynają się znacznie poprawić w ciągu sześciu godzin po zażyciu sterydów. Sterydy działają, gdy są podawane doustnie, w zastrzykach lub wziewnie (wdychanie ich), ale najlepiej przyjmować je doustnie. W większości przypadków wystarczy jedna dawka. Deksametazon w dawkach 0,15, 0,3 i 0,6 mg/kg wydaje się być równie dobry.
Epinefryna
Umiarkowany do ciężkiego krupu może być wspomagany przez nebulizowaną epinefrynę (wdychany roztwór, który rozszerza drogi oddechowe). Podczas gdy epinefryna zmniejsza nasilenie krupu w ciągu 10-30 minut, korzyści utrzymują się tylko przez około 2 godziny. Jeśli objawy ustąpią w ciągu 2-4 godzin po leczeniu i nie wystąpią inne powikłania, dziecko zazwyczaj może opuścić szpital.
Inne
Nie ma wystarczających dowodów na to, że inne metody leczenia krupu są pomocne. Badania kliniczne nie wykazały, że oddychanie gorącą parą lub nawilżonym powietrzem jest pomocne i obecnie rzadko się je stosuje. Specjaliści medyczni nie chcą, aby ludzie stosowali leki przeciwkaszlowe, które zawierają trometorfan i/lub guiafenesynę. Badania kliniczne nie popierają również wdychania helioksu (mieszaniny helu i tlenu) w celu ułatwienia oddychania. Ponieważ większość przypadków krupu to choroby, antybiotyki nie są stosowane, chyba że podejrzewa się również bakterie. Antybiotyki wankomycyna i cefotaksym są zalecane w przypadku zakażeń bakteryjnych. W ciężkich przypadkach związanych z grypą A lub B można podać inhibitory neuraminidazy.
Prawdopodobny wynik
W większości przypadków krup wywołany przez wirusa jest chorobą krótkotrwałą. Krup rzadko powoduje śmierć z powodu niewydolności oddechowej i/lub zatrzymania akcji serca. Objawy ustępują w ciągu dwóch dni, ale mogą utrzymywać się do siedmiu dni. Inne rzadkie powikłania to bakteryjne zapalenie tchawicy (zakażenie tchawicy), zapalenie płuc (zakażenie płuc) i obrzęk płuc (płyn w płucach).
Epidemiologia
Około 15% dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5-6 lat choruje na krup. Krup jest przyczyną około 5% przyjęć do szpitala w tej grupie wiekowej. W rzadkich przypadkach krup występuje u dzieci w wieku od 3 miesięcy do 15 lat. Mężczyźni chorują o 50% częściej niż kobiety; krup występuje częściej w okresie jesiennym (jesień).
Historia
Słowo croup pochodzi od wczesnonowożytnego angielskiego czasownika croup, oznaczającego "płakać chrypliwie"; nazwa ta została po raz pierwszy użyta w odniesieniu do choroby w Szkocji. Krup dyfterytowy znany jest od czasów starożytnej Grecji Homera. W 1826 roku Bretonneau wyróżnił krup spowodowany wirusem i krup spowodowany błonicą. Francuzi nazywali krup z powodu wirusa "faux-croup", używając słowa "krup" w odniesieniu do choroby wywołanej przez bakterie błonicy. Krup spowodowany błonicą stał się prawie nieznany, ponieważ większość ludzi jest uodporniona.
Pytania i odpowiedzi
P: Co powoduje krup?
O: Krup jest wywoływany przez wirusa.
P: Jakie są objawy krupu?
O: Osoby z krupem mogą mieć "szczekający" kaszel, stridor (wysoki świszczący dźwięk) i chrypkę.
P: Kiedy objawy krupu często się nasilają?
O: Objawy krupu często nasilają się w nocy.
P: Jakie jest leczenie krupu?
O: Przyjmowanie sterydów doustnie może leczyć krup. Czasami w cięższych przypadkach stosuje się epinefrynę.
P: Czy krup wymaga hospitalizacji?
O: Hospitalizacja rzadko jest wymagana w przypadku krupu.
P: W jaki sposób lekarze diagnozują krup?
O: Lekarze decydują, czy dana osoba ma krup po wyeliminowaniu innych możliwości (na przykład ciała obcego w drogach oddechowych). Badania krwi, zdjęcia rentgenowskie i posiewy nie są potrzebne.
P: Kto najczęściej choruje na krup?
O: Około 15% dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5-6 lat choruje na krup. Nastolatki i dorośli rzadko chorują na krup.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Podgłośniowe zapalenie krtani (krup) — przyczyny, objawy i leczenie Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/24372
Źródła
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 20485713
- content.nejm.org : "Clinical practice. Croup"
- doi.org : 10.1056/NEJMcp072022
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 18216359
- childhealthbc.ca : "Diagnosis and Management of Croup"
- doi.org : 10.1016/j.pcl.2008.10.007
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 19135584
- ncbi.nlm.nih.gov : "Croup"
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 19445760
- doi.org : 10.1016/S0031-3955(05)70180-2
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 10629679
- doi.org : 10.1002/14651858.CD001955.pub3
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov : 21249651
- doi.org : 10.1136/emj.2009.072090
