Darius Milhaud — francuski kompozytor Les Six, wpływy jazzu i politonalność
Darius Milhaud — francuski kompozytor z Les Six, autor 400+ utworów, łączący jazz z politonalnością. Odkryj jego innowacje w muzyce XX wieku.
Darius Milhaud (wymawiane "DAR-yus MEE-oh") (urodzony w Marsylii, 4 września 1892; zmarł w Genewie 22 czerwca 1974) był francuskim kompozytorem. Był członkiem grupy Les Six. Jest jednym z najważniejszych kompozytorów francuskich XX wieku. Napisał ponad 400 kompozycji. Jego muzyka jest często pod wpływem jazzu i polytonalności (muzyka w więcej niż jednej tonacji jednocześnie).
Styl i wpływy
Milhaud wyróżniał się lekkością faktury, świeżością melodii i odwagą harmoniczną. Łączył tradycyjne formy francuskie z elementami muzyki ludowej, brazylijskiej oraz z jazzem — często stosował rytmy i kolory typowe dla jazzu, ale przetworzone na własny sposób. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest eksperymentowanie z polytonalnością, czyli nakładaniem na siebie różnych tonacji, co daje bogate, czasem prowokujące brzmienie. W utworach Milhauda widoczne są też wpływy kontrapunktu, klarowna orkiestracja i skłonność do krótkich, barwnych form.
Przykłady i znaczące dzieła
W twórczości Milhauda można wyróżnić liczne cykle fortepianowe, balety, opery, koncerty, muzykę kameralną i chóralną. Do najbardziej znanych utworów należą między innymi:
- Le bœuf sur le toit (1919) — koncert-balet z elementami brazylijskimi i kabaretowymi;
- Saudades do Brasil — cykl miniatur fortepianowych inspirowanych podróżami po Brazylii;
- La création du monde (1923) — balet z wyraźnymi wpływami jazzu i orkiestracją kameralną; przykład zastosowania polytonalności;
- Scaramouche — popularny utwór kameralny w kilku wersjach instrumentacyjnych, często wykonywany koncertowo;
Ponadto Milhaud tworzył muzykę filmową i teatralną oraz liczne koncerty i utwory kameralne, ukazujące jego ogromną pomysłowość kompozytorską.
Dydaktyka i działalność poza kompozycją
Milhaud był również aktywnym pedagogiem. W okresie II wojny światowej, ze względu na zagrożenie nazistowskie (był pochodzenia żydowskiego), opuścił Francję i wyjechał do Stanów Zjednoczonych. W USA wykładał m.in. w Mills College w Kalifornii, gdzie miał duży wpływ na młode pokolenie kompozytorów — wśród jego uczniów znalazł się m.in. Dave Brubeck. Po wojnie wrócił do Europy, kontynuował działalność kompozytorską i koncertową aż do końca życia.
Dziedzictwo
Darius Milhaud pozostawił ogromny dorobek (ponad 400 utworów), który wpłynął zarówno na muzykę francuską, jak i światową. Jego odwaga harmoniczna i otwartość na różne style — od jazzu po muzykę brazylijską — uczyniły go jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych twórców XX wieku. Jego utwory są regularnie wykonywane i nagrywane; dla słuchaczy dobrym punktem wejścia są wymienione wyżej dzieła, zwłaszcza La création du monde i Saudades do Brasil, które dobrze pokazują charakterystyczne cechy jego języka muzycznego.
Darius Milhaud
Życie
Rodzina Milhauda była żydowska. Wychowywał się w Aix-en-Provence. Jego ojciec zajmował się handlem migdałami. Kiedy był bardzo mały, często słuchał pieśni śpiewanych przez kobiety sortujące orzechy. Były to pieśni ludowe z Prowansji. Jako młody człowiek lubił chodzić na spacery po Prowansji. To była ważna część jego życia.
Rodzice Milhauda lubili muzykę. Jego ojciec był pianistą i często grywał na lokalnych spotkaniach muzycznych. Jego matka miała ładny kontraltowy głos. Kiedy miał siedem lat, nauczył się grać na skrzypcach. Uwielbiał muzykę Claude'a Debussy'ego, którego kiedyś poznał.
Milhaud studiował w Paryżu w Konserwatorium Paryskim, gdzie poznał Arthura Honeggera i Germaine Tailleferre, którzy również mieli zostać członkami Les Six. Studiował kompozycję u Charlesa-MarieWidora oraz harmonię i kontrapunkt u André Gédalge'a. Uczył się także prywatnie u Vincenta d Indy'ego. Uczył się także prywatnie u Vincenta d'Indy'ego. Sam uczył się gry na fortepianie. W Paryżu miał możliwość słuchania muzyki wielu wielkich kompozytorów.
Był strasznie smutny, gdy w I wojnie światowej zginął jego bliski przyjaciel. Postanowił wyjechać do Brazylii. Pracował tam przez prawie dwa lata, rozszyfrowując kody. Spodobały mu się dźwięki dżungli. Te dźwięki miały mieć wpływ na jego muzykę. Drugi wielki wpływ miał jazz, który usłyszał w 1922 roku w Nowym Jorku.
Milhaud wrócił do Francji i bardzo intensywnie pracował. Często podróżował. W 1940 roku musiał wyemigrować do Stanów Zjednoczonych, ponieważ naziści aresztowali żydowskich muzyków. W Ameryce prowadził wykłady.
Jego stan zdrowia stał się zły. Przez prawie całe dorosłe życie chorował na reumatoidalne zapalenie stawów, a w 1948 roku poruszał się na wózku inwalidzkim. Nadal jednak podróżował i nauczał, tak długo jak to było możliwe. Prawdopodobnie jego najsłynniejszym uczniem był Dave Brubeck.
W 1925 Milhaud ożenił się z kuzynką, aktorką Madeleine Milhaud. Często występowała w utworach muzycznych męża w rolach mówionych. W ostatnich latach jego życia poświęciła się opiece nad nim. Zmarła w Paryżu 17 stycznia 2008 roku w wieku 105 lat.
Przeszukaj encyklopedię