Rok 1922 — wydarzenia, narodziny, zgony, książki i filmy
Rok 1922 — najważniejsze wydarzenia, znane narodziny i zgony, przełomowe książki i premiery filmowe. Przegląd kultury i historii roku 1922.
Spis treści
· 1 Wydarzenia
· 2 Narodziny
· 3 Zgony
· 4 Książki
· 5 Wydane filmy
Wydarzenia
- 16 kwietnia — podpisanie traktatu z Rapallo między Niemcami a Rosją sowiecką; porozumienie przywraca stosunki dyplomatyczne i gospodarcze między obu krajami.
- Październik 1922 — Marsz na Rzym i przejęcie władzy przez Benito Mussoliniego; 29 października 1922 Mussolini zostaje mianowany premierem Włoch, co zapoczątkowuje erę faszyzmu w tym kraju.
- 4 listopada — odkrycie grobowca Tutenchamona przez Howarda Cartera w Dolinie Królów; znalezisko wywołało światowe zainteresowanie archeologią i kulturą starożytnego Egiptu.
- Styczeń 1922 — pierwsze skuteczne zastosowanie insuliny w leczeniu cukrzycy (Toronto General Hospital), co zapoczątkowało nową erę w terapii tej choroby.
- 18 października — powstanie British Broadcasting Company (BBC), co zapoczątkowało państwowe nadawanie radiowe w Wielkiej Brytanii.
- 30 grudnia — formalne powstanie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR), zjednoczenie kilku republik radzieckich w federację.
- Polska — grudzień 1922 — wybór Gabriela Narutowicza na pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej (9 grudnia) i jego tragiczne zamordowanie 16 grudnia 1922; wydarzenie to wstrząsnęło młodą demokracją polską i miało dalekosiężne skutki polityczne.
Narodziny
Poniżej kilka ważniejszych postaci urodzonych w 1922 roku (wybór międzynarodowy):
- 1 marca — Jitzchak Rabin (Jitzchak Rabin) — przyszły premier i prezydent Izraela, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zginął 1995).
- 12 marca — Jack Kerouac — amerykański pisarz i przedstawiciel „Beat Generation”, autor powieści On the Road (Z drogi).
- 3 kwietnia — Doris Day — amerykańska piosenkarka i aktorka, jedna z ikon kina i estrady lat 40.–60.
Rok 1922 przyniósł też narodziny wielu mniej znanych, lecz istotnych w swoich dziedzinach postaci — artystów, naukowców, polityków i twórców. Jeśli chcesz, mogę rozbudować listę o postaci z konkretnych krajów lub dziedzin.
Zgony
- 2 sierpnia — Alexander Graham Bell (ur. 1847) — wynalazca telefonu, pionier badań w dziedzinie telekomunikacji.
- 16 grudnia — Gabriel Narutowicz (ur. 1865) — pierwszy prezydent II Rzeczypospolitej, zamordowany w Warszawie kilka dni po objęciu urzędu.
Rok 1922 był rokiem przemian i wielu lokalnych tragedii; powyższe zgony to tylko kilka międzynarodowo rozpoznawalnych przykładów. Mogę dopisać więcej zgonów znanych postaci z różnych krajów na życzenie.
Książki
- Ulysses — James Joyce (pełne wydanie opublikowane 2 lutego 1922 w Paryżu) — jedno z najważniejszych dzieł literatury modernistycznej, eksperymentalna powieść o strukturze i języku.
- The Waste Land — T. S. Eliot (1922) — znaczący wiersz modernistyczny, odzwierciedlający rozdarcie i kryzys wartości po I wojnie światowej.
- Jacob's Room — Virginia Woolf (1922) — powieść eksperymentalna, ważna dla rozwoju techniki strumienia świadomości w literaturze anglojęzycznej.
- Babbitt — Sinclair Lewis (1922) — satyra na amerykańskie klasy średnie i konformizm społeczny; przyniosła autorowi rozgłos.
Wydane filmy
- Nosferatu (reż. F. W. Murnau, 1922) — niemiecki film niemego kina, adaptacja motywów z powieści Brama Stokera; klasyka gatunku horroru.
- Nanook of the North (reż. Robert J. Flaherty, 1922) — jeden z pierwszych i najważniejszych filmów dokumentalnych, przedstawiający życie Inuitów (Inuit) na Północy Kanady.
- Robin Hood (1922) — amerykańska produkcja z Douglasem Fairbanksem w roli tytułowej, przykład spektakularnego kina przygodowego epoki niemego filmu.
- Foolish Wives (reż. Erich von Stroheim, 1922) — amerykański film, znany z rozmachu produkcji i kontrowersyjnej tematyki.
Rok 1922 był ważny dla literatury, kina i polityki — przyniósł zarówno dzieła, które zmieniły oblicze sztuki (np. Ulysses, Nosferatu), jak i wydarzenia o dalekosiężnych skutkach politycznych (powstanie ZSRR, marsz Mussoliniego, tragiczna śmierć prezydenta Narutowicza). Jeśli chcesz, mogę rozwinąć którykolwiek z działów: dodać więcej wydarzeń z Polski, pełniejszą listę urodzin i zgonów znanych osób, streszczenia książek albo opisy filmów i twórców.
Wydarzenia
- 28 lutego - Egipt staje się niepodległym państwem.
- Większa część Irlandii przestaje być częścią Zjednoczonego Królestwa.
- Upadek Imperium Osmańskiego.
- Grobowiec Tutanchamona odkryty przez Howarda Cartera
- Archibald Hill, angielski matematyk, i Otto Fritz Meyerhof, niemiecki lekarz, otrzymali w 1922 roku Nagrodę Noblaw dziedzinie fizjologii lub medycyny.
- Deklaracja o utworzeniu Związku Radzieckiego.
Narodziny
- 18 lutego - Helen Gurley Brown, amerykańska wydawca (zm. 2012)
- 1 marca - Icchak Rabin, 5. premier Izraela (zm. 1995)
- 12 marca - Jack Kerouac, amerykański pisarz (zm. 1969)
- 17 marca - Sheikh Mujibur Rahman, bengalski założyciel (zm. 1975)
- 28 marca - Joey Maxim, amerykański bokser (zm. 2001)
- 3 kwietnia - Doris Day, aktorka (zm. 2019)
- 15 kwietnia - Michael Ansara, syryjsko-amerykański aktor (zm. 2013)
- 16 kwietnia - Kingsley Amis, angielski pisarz (zm. 1955)
- 10 czerwca - Judy Garland, amerykańska aktorka (zm. 1969)
- 16 czerwca - Wayne Mixson, amerykański polityk
- 14 lipca - Robin Olds, amerykański pilot myśliwski (zm. 1970)
- 24 sierpnia - René Lévesque, kanadyjski polityk (zm. 1987)
- 9 września - Warwick Estevam Kerr, brazylijski entomolog
- 23 listopada - Manuel Fraga Iribarne, hiszpański polityk
- Rafael Ishkhanyan, ormiański historyk (zm. 1996)
Zgony
- 22 stycznia - papież Benedykt XV
Książki
- Ulisses autorstwa Jamesa Joyce'a
Filmy wydane
- Nanook z Północy
Przeszukaj encyklopedię