Rok 1935 — najważniejsze wydarzenia, narodziny i kultura

Odkryj rok 1935: kluczowe wydarzenia, znane narodziny, Nagrody Nobla, przełomowe filmy i przebojowe piosenki — wszystko o kulturze i historii tego roku.

Wydarzenia

• Polska — Śmierć Józefa Piłsudskiego (12 maja): Zmarł marszałek Józef Piłsudski, jedna z najważniejszych postaci w dziejach II Rzeczypospolitej. Jego śmierć wywołała głębokie poruszenie w kraju, a polityczna scena została zdominowana przez walkę o wpływy w obozie sanacyjnym. W tym samym roku obowiązywać zaczęła nowa Konstytucja kwietniowa (przyjęta 23 kwietnia), która znacząco wzmacniała uprawnienia Prezydenta i zmieniała system rządów.
• Niemcy — Norymberskie ustawy rasowe (15 września): Rząd nazistowski uchwalił tzw. ustawy norymberskie, pozbawiające Żydów podstawowych praw obywatelskich, zabraniające małżeństw i stosunków seksualnych z osobami „niemieckiego lub pokrewnego pochodzenia” oraz definiujące „żydowskość” według kryteriów rasowych. To wydarzenie było istotnym krokiem w polityce antysemickiej III Rzeszy.
• Niemcy — jawne zbrojenia (marzec): Adolf Hitler ogłosił ponowne wprowadzenie obowiązkowej służby wojskowej i jawne odbudowywanie armii (w tym Luftwaffe), co było jawnie sprzeczne z postanowieniami Traktatu Wersalskiego.
• Włochy i Etiopia — II wojna włosko-etiopska (październik): 3 października rozpoczęła się agresja Włoch na Etiopię, która doprowadziła do okupacji części kraju i spotkała się z międzynarodowym potępieniem, ale także dowiodła słabości mechanizmów Ligi Narodów.
• Wielka Brytania i Niemcy — Anglo‑German Naval Agreement (czerwiec): Porozumienie morski między Wielką Brytanią a Niemcami, które de facto zaakceptowało rozbudowę niemieckiej marynarki wojennej w ograniczonym zakresie.
• Stany Zjednoczone — nowy system zabezpieczeń społecznych i prawa pracy: 14 sierpnia prezydent Franklin D. Roosevelt podpisał Social Security Act, ustanawiający system ubezpieczeń społecznych. 5 lipca wprowadzono też Wagner Act (National Labor Relations Act), który wzmacniał prawa pracownicze i organizowanie związków zawodowych.
• Inne wydarzenia naukowe i społeczne: postępujące badania nad fizyką jądrową i promieniotwórczością (m.in. prace Joliot‑Curie), rozwój kinematografii i kultury masowej, nasilająca się polaryzacja polityczna w Europie prowadząca do dalszej radykalizacji przed II wojną światową.

Narodziny

Poniżej wybrane znane osoby urodzone w 1935 roku:

• 8 stycznia — Elvis Presley (USA) — piosenkarz i ikon kultury masowej, „król rock'n'rolla”.
• 1 października — Julie Andrews (Wielka Brytania) — aktorka i śpiewaczka, znana z ról w musicalach filmowych i teatralnych.
• 1 grudnia — Woody Allen (USA) — reżyser, scenarzysta i aktor, wpływowa postać kina amerykańskiego.
• 17 września — Ken Kesey (USA) — pisarz, autor powieści „Lot nad kukułczym gniazdem”.
• 17 lipca — Donald Sutherland (Kanada) — aktor filmowy i teatralny o długiej karierze międzynarodowej.
• Inne narodziny — w 1935 roku urodziło się też wiele innych postaci z dziedziny nauki, kultury i polityki; lista powyższa zawiera wyłącznie przykłady o dużej rozpoznawalności międzynarodowej.

Nagrody Nobla (rok 1935)

• Fizyka: James Chadwick — za odkrycie neutronu, które miało fundamentalne znaczenie dla rozwoju fizyki jądrowej.
• Chemia: Irène Joliot‑Curie i Frédéric Joliot — za syntezę nowych, sztucznie promieniotwórczych pierwiastków.
• Fizjologia lub Medycyna: Hans Spemann — za odkrycie tzw. „organizerów” w rozwoju embrionalnym i prace nad indukcją embriologiczną.
• Pokój: Carl von Ossietzky — niemiecki publicysta i działacz, uhonorowany za ujawnianie tajnych przygotowań zbrojeniowych Niemiec (nagroda kontrowersyjna, ponieważ Ossietzky przebywał wówczas w więzieniu).
• Literatura: w 1935 roku nagroda w dziedzinie literatury nie została przyznana.

Filmy wydane (wybór ważniejszych tytułów)

• The 39 Steps (reż. Alfred Hitchcock) — sensacyjny thriller, jeden z klasycznych filmów Hitchocka, oparty na powieści Johna Buchana.
• Top Hat (reż. Mark Sandrich) — musical z udziałem Freda Astaire'a i Ginger Rogers; znany m.in. z piosenki „Cheek to Cheek”.
• Bride of Frankenstein (reż. James Whale) — kontynuacja „Frankensteina”, uznawana za klasykę kina grozy.
• Mutiny on the Bounty (reż. Frank Lloyd) — dramat historyczny z Clarkiem Gable’em; poruszający temat buntu na pokładzie statku.
• Captain Blood (reż. Michael Curtiz) — film przygodowy z Errolem Flynnem, który przyczynił się do jego sławy jako gwiazdora przygód swashbuckler.
• Gold Diggers of 1935 — musical z popularnymi numerami i choreografią, typowy przykład rozrywkowego kina amerykańskiego lat 30.

Przebojowe piosenki i muzyka popularna

• „Cheek to Cheek” (Irving Berlin) — wykonana przez Freda Astaire'a w filmie „Top Hat”, stała się jednym z najsłynniejszych standardów muzyki rozrywkowej.
• „Begin the Beguine” (Cole Porter) — piosenka z 1935 roku, która zyskała status standardu jazzowego i rozrywkowego.
• „Summertime” (George Gershwin, z opery „Porgy and Bess”) — premiera „Porgy and Bess” miała miejsce w 1935; „Summertime” szybko stało się jednym z najbardziej znanych utworów amerykańskiej muzyki scenicznej.
• „Lullaby of Broadway” — piosenka związana z musicalem i kinem tamtego okresu; przykład muzyki popularnej dostarczającej lekkości w trudnych czasach lat 30.

Uwagi i kontekst

Rok 1935 był rokiem o wyraźnym zwrocie ku eskalacji napięć międzynarodowych: działania państw takich jak Niemcy i Włochy, oraz reakcje społeczno‑polityczne w innych krajach, zarysowały kierunki, które w ciągu kilku następnych lat doprowadziły do wybuchu II wojny światowej. Jednocześnie rozwijała się kultura popularna — kino i muzyka tworzyły symbole epoki, a wynalazki i odkrycia naukowe przygotowywały grunt pod dalszy postęp w XX wieku.

Pytania i odpowiedzi

P: Którym rokiem w kalendarzu gregoriańskim był rok 1935?

P: Jakie są dwie nazwy roku 1935?

P: W którym tysiącleciu był rok 1935?

P: W którym stuleciu był rok 1935?

P: W której dekadzie był rok 1935?

P: Jakie znaczenie ma rok 935?

P: Jakie jest znaczenie roku 6?

Szukaj według litery