Jerry Lee Lewis (1935) — życie, kariera i kontrowersje pioniera rock'n'rolla

Jerry Lee Lewis — burzliwe życie i kariera pioniera rock'n'rolla: triumfy, skandale i muzyczne dziedzictwo legendy fortepianu.

Jerry Lee Lewis (ur. 29 września 1935 r.) jest amerykańskim muzykiem pochodzącym z Ferriday w stanie Luizjana. Pochodzi z muzykalnej rodziny — jest kuzynem Mickey'a Gilley'a i Jimmy'ego Swaggarta. Zanim stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wykonawców rock'n'rolla, podobnie jak inni artyści tamtej ery (m.in. Johnny Cash, Elvis Presley, Roy Orbison i Carl Perkins) śpiewał gospel i muzykę country, co wywarło trwały wpływ na jego styl. Szybko zyskał sławę dzięki ekspresyjnemu, dzikiemu stylowi gry na fortepianie oraz przebojom takim jak "Whole Lotta Shakin' Going On" i "Great Balls of Fire", które stały się klasyką rock'n'rolla.

Wczesne lata i muzyczne korzenie

Lewis dorastał w południowych stanach USA, gdzie muzyka gospel i country była częścią codziennego życia. Już jako nastolatek występował lokalnie, łącząc elementy boogie-woogie, bluesa i gospelu. Jego intensywny sposób gry — uderzanie w klawisze, improwizacje i teatralne zachowanie przy fortepianie — wyróżniały go na tle innych instrumentalistów i szybko przyciągnęły uwagę producentów i publiczności.

Przełom i największe przeboje

Kariera Lewisa nabrała dużego rozpędu w połowie lat pięćdziesiątych. Występ w programie Steve Allen Show przyczynił się do rozgłosu — jego energia sceniczna i charakterystyczne wykonania zwróciły uwagę telewidzów. Jego pierwszy syn został nazwany Steve Allen Lewis na cześć prowadzącego, co świadczy o znaczeniu tamtego występu dla artysty.

Skandal i jego konsekwencje

W 1958 roku kariera Lewisa została poważnie zachwiana, gdy ujawniono, że jego trzecia żona, Myra Gale Brown, była jego bardzo młodą kuzynką — miała zaledwie 13 lat w chwili zawarcia małżeństwa. Informacja o tym wywołała skandal medialny i społeczne potępienie, co znacznie ograniczyło jego możliwości koncertowania i sprzedaż płyt; wiele stacji radiowych i promotorów odwróciło się od niego. Przez pewien czas Lewis miał trudności z utrzymaniem wcześniejszego poziomu popularności, szczególnie w Stanach Zjednoczonych.

Powroty, muzyka country i dalsza kariera

Mimo kryzysów zawodowych i osobistych, Jerry Lee Lewis stopniowo odbudowywał karierę. Pod koniec lat 60. i w kolejnych dekadach zwrócił się w większym stopniu ku muzyce country, co przyniosło mu nowe sukcesy na listach przebojów country i pozwoliło na trwałe wejść w obieg muzyczny jako artysta o szerokim repertuarze. Jego kariera była naznaczona wieloma wzlotami i upadkami — okresami intensywnej aktywności i sukcesów przeplatanymi problemami osobistymi, rozwodami oraz kłopotami zdrowotnymi.

Życie osobiste i zdrowie

Lewis znany jest także z burzliwego życia prywatnego — był wielokrotnie żonaty i miał liczne dzieci. Problemy ze zdrowiem oraz nawykami (m.in. alkohol) wpływały na jego życie rodzinne i zawodowe. Pomimo tych trudności, występował i nagrywał przez wiele dekad, utrzymując status ważnej postaci w historii muzyki popularnej.

Dziedzictwo i rozpoznawalność

Mimo kontrowersji i okresowych kryzysów zawodowych, Jerry Lee Lewis jest powszechnie uważany za jednego z pionierów rock'n'rolla. Jego ekstrawagancki styl gry na fortepianie, wpływ na kolejne pokolenia muzyków oraz klasyczne nagrania zapewniły mu miejsce w historii muzyki popularnej. Wielu krytyków i fanów postrzega go jako ikonę, której wkład w rozwój rocka i łączenie gatunków (gospel, country, rhythm and blues) był znaczący.

W filmie

O życiu Jerry'ego Lee Lewisa opowiada hollywoodzki film biograficzny "Great Balls of Fire!" (pol. "Wielkie kule ognia") z 1989 roku, w którym w rolę Lewisa wcielił się Dennis Quaid, a rolę Myry zagrała Winona Ryder. Film przyczynił się do odświeżenia zainteresowania jego osobą i twórczością wśród nowych pokoleń widzów.

Wybrane przeboje i cechy artystyczne:

• "Whole Lotta Shakin' Going On" — jeden z najbardziej rozpoznawalnych utworów, symbol jego energii scenicznej;
• "Great Balls of Fire" — przebój, który przyniósł mu międzynarodową sławę;
• charakterystyczne, ekspresyjne techniki gry na fortepianie, łączenie elementów rocka, bluesa i gospelu;
• wpływ na późniejszych muzyków rockowych i wykonawców grających na instrumentach klawiszowych.

Jerry Lee Lewis pozostaje postacią kontrowersyjną, ale niepodważalnie ważną dla rozwoju muzyki popularnej XX wieku — artystą, którego wpływ słychać do dziś.

Pytania i odpowiedzi

P: Kim był Jerry Lee Lewis?

P: Jakie były jego najpopularniejsze single?

P: Kiedy się urodził?

P: Kiedy zmarł?

P: Czy został uhonorowany w Country Music Hall of Fame and Museum?

Szukaj według litery